I C 298/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 4.829,04 zł, opartego na wekslu in blanco, wystawionym przez pozwanego M. O. na zabezpieczenie umowy pożyczki udzielonej przez (...) Spółkę Akcyjną. Powód dochodził zwrotu kapitału wraz z odsetkami i kosztami. Pozwany podniósł zarzuty dotyczące abuzywności umowy, w szczególności w zakresie opłaty przygotowawczej, prowizji oraz opłaty za tzw. „Twój pakiet”. Sąd, analizując umowę i przepisy dotyczące kredytu konsumenckiego oraz klauzul abuzywnych, uznał część kosztów pozaodsetkowych (prowizję i opłatę za pakiet) za rażąco wygórowane i sprzeczne z dobrymi obyczajami, a tym samym za abuzywne i niewiążące. W konsekwencji, sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.830,04 zł, która obejmowała niespłacony kapitał, opłatę przygotowawczą i odsetki umowne. Ze względu na szczególnie uzasadnioną sytuację materialną i zdrowotną pozwanego (renta po wypadku, koszty leczenia, zajęcia komornicze), sąd rozłożył zasądzoną kwotę na 37 rat. O kosztach procesu orzeczono stosunkowo, z częściowym odstąpieniem od obciążenia pozwanego kosztami zastępstwa procesowego na podstawie art. 102 k.p.c.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o abuzywności klauzul w umowach pożyczek konsumenckich, zwłaszcza w kontekście kosztów pozaodsetkowych i weksli in blanco. Możliwość rozłożenia świadczenia na raty w uzasadnionych przypadkach.
Orzeczenie Sądu Rejonowego, co może wpływać na jego wagę precedensową w porównaniu do orzeczeń sądów wyższych instancji. Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące indywidualnych umów i sytuacji stron.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy pożyczki dotyczące prowizji i opłat pozaodsetkowych, mieszczące się w ustawowych limitach, mogą być uznane za abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nawet jeśli koszty pozaodsetkowe nie przekraczają ustawowych limitów, sąd ma obowiązek badać ich nieuczciwy charakter, jeśli nie były indywidualnie negocjowane i rażąco naruszają interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE (C-176/17, C-84/19) wskazujące, że przepisy o maksymalnych kosztach pozaodsetkowych nie wyłączają kontroli abuzywności, jeśli warunki nie były negocjowane indywidualnie i prowadzą do znaczącej nierównowagi praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.
Czy sąd może rozłożyć na raty zasądzone świadczenie w sytuacji trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej pozwanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie na raty, jeśli jego natychmiastowe spełnienie byłoby nadmiernie utrudnione lub naraziłoby pozwanego na niepowetowaną szkodę.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 320 k.p.c., wskazując, że sytuacja życiowa i materialna pozwanego (renta po wypadku, koszty leczenia, zajęcia komornicze) uzasadnia rozłożenie zasądzonej kwoty na raty, aby umożliwić spłatę w sposób najmniej dotkliwy, uwzględniając jednocześnie interesy powoda.
Czy sąd może odstąpić od obciążenia strony przegrywającej kosztami procesu w całości lub części?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami, kierując się zasadą słuszności.
Uzasadnienie
Sąd zastosował art. 102 k.p.c., uznając sytuację życiową pozwanego (wypadek, trudna sytuacja materialna) oraz okoliczności procesu za szczególnie uzasadnione, co uzasadniało częściowe odstąpienie od obciążenia go kosztami zastępstwa procesowego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | powód |
| M. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 720 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy pożyczki.
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych) w umowach z konsumentami.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki ustawowe za opóźnienie.
k.p.c. art. 320
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość rozłożenia zasądzonego świadczenia na raty.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu stosunkowo do wyniku sprawy.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów procesu.
u.k.k. art. 36a § ust. 1 i 2
Ustawa o kredycie konsumenckim
Limity pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu indywidualnego uzgodnienia postanowienia umownego spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność prowizji i opłaty za pakiet ze względu na brak indywidualnego uzgodnienia i rażące naruszenie interesów konsumenta. • Szczególnie uzasadniona sytuacja materialna i zdrowotna pozwanego jako podstawa do rozłożenia świadczenia na raty. • Zasada słuszności jako podstawa do częściowego odstąpienia od obciążenia pozwanego kosztami procesu.
Odrzucone argumenty
Roszczenie oparte na wekslu in blanco w pełnej kwocie żądanej przez powoda. • Argumentacja powoda, że limity pozaodsetkowych kosztów kredytu wyłączają kontrolę abuzywności.
Godne uwagi sformułowania
sąd ma możliwość badania stanu faktycznego wynikającego ze stosunku podstawowego • wierzyciel nie może z mocy weksla uzyskać w zasadzie więcej praw niż przysługuje mu w ramach stosunku, z którego wynika podlegająca zabezpieczeniu wierzytelność • sąd ma obowiązek czuwać, aby podmioty stosunków cywilnoprawnych pod przykryciem zobowiązania wekslowego nie przemycały postanowień niedozwolonych i nie wykorzystywały słabszej i często nieporadnej strony tych stosunków jakim są konsumenci • warunek umowny, który nie był indywidualnie negocjowany i który obciąża konsumenta pozaodsetkowymi kosztami kredytu, w tym kosztami prowadzenia działalności gospodarczej kredytodawcy poniżej maksymalnego pułapu ustawowego może zostać uznany z nieuczciwy • prowizja zastrzeżona w umowie, z której powód wywodzi swe żądanie, jest rażąco wygórowana • działanie takie zmierza do obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych • zasądzone świadczenie rozłożyć na raty ma ten skutek, że wierzycielowi nie przysługują odsetki od ratalnych świadczeń za okres od daty wyroku do dnia płatności poszczególnych rat
Skład orzekający
Dorota Słowik
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o abuzywności klauzul w umowach pożyczek konsumenckich, zwłaszcza w kontekście kosztów pozaodsetkowych i weksli in blanco. Możliwość rozłożenia świadczenia na raty w uzasadnionych przypadkach."
Ograniczenia: Orzeczenie Sądu Rejonowego, co może wpływać na jego wagę precedensową w porównaniu do orzeczeń sądów wyższych instancji. Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące indywidualnych umów i sytuacji stron.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nadmiernymi kosztami pożyczek, nawet gdy formalnie mieszczą się one w limitach prawnych. Rozłożenie długu na raty ze względu na trudną sytuację życiową jest również istotnym aspektem.
“Czy wysokie prowizje w pożyczkach zawsze są legalne? Sąd Rejonowy w Tczewie odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 4829,04 PLN
kwota główna: 1830,04 PLN
zwrot kosztów procesu: 272,46 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.