I C 2864/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW sprawie I C 2864/18 Sąd rozpatrywał pozew W. K. przeciwko C. Towarzystwu (...) S.A. V. (...) w W. o zasądzenie kwoty 4080,22 zł wraz z odsetkami. Powód domagał się zwrotu opłaty potrąconej przez pozwanego przy rozwiązaniu umowy indywidualnego ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Pozwany argumentował, że opłata ta stanowiła świadczenie główne, związane z wykupem jednostek, i nie podlegała kontroli jako klauzula abuzywna, a także że nie naruszała interesów powoda. Sąd ustalił, że powód nie miał możliwości negocjowania warunków umowy, w tym wysokości opłaty, i nie został w pełni poinformowany o jej wysokości i przeznaczeniu. Analizując postanowienia Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (§ 22 OWU), sąd stwierdził, że opłata za umorzenie jednostek, mimo że dotyczyła inwestycyjnego charakteru umowy, została sformułowana w sposób niejednoznaczny i nie pozwalała konsumentowi na realną ocenę swojego zobowiązania. Sąd uznał, że postanowienia te naruszają dobre obyczaje i rażąco interes konsumenta, ponieważ nie wyjaśniają jasno, na jakie koszty jest przeznaczona opłata, co stanowi niedoinformowanie lub dezinformację. Sąd podkreślił, że przedsiębiorca ponosi ryzyko swojej działalności, a nie może przerzucać go na konsumenta poprzez niejasne klauzule, które w praktyce przypominają karę umowną. W związku z tym, że postanowienia te były abuzywne i nie wiązały powoda, sąd zasądził na jego rzecz całą potrąconą kwotę 4080,22 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 13 października 2017 r. do dnia zapłaty. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1017 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących opłat za wykup w umowach ubezpieczenia z funduszem kapitałowym, szczególnie gdy są niejednoznaczne i nie informują konsumenta o ich przeznaczeniu i wysokości.
Dotyczy umów z konsumentami, gdzie postanowienia nie były indywidualnie negocjowane i pochodzą z wzorca umowy. Interpretacja może zależeć od specyfiki konkretnych klauzul i stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienia umowy indywidualnego ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, dotyczące opłaty za umorzenie jednostek przy przedterminowym rozwiązaniu umowy, mogą być uznane za klauzule niedozwolone (abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te mogą być uznane za niedozwolone, jeśli nie zostały indywidualnie uzgodnione, kształtują prawa i obowiązki konsumenta sprzecznie z dobrymi obyczajami, rażąco naruszają jego interesy, a także są niejednoznaczne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że opłata za umorzenie jednostek, mimo że dotyczyła inwestycyjnego charakteru umowy, została sformułowana niejednoznacznie w OWU, nie informując konsumenta o jej wysokości i przeznaczeniu. Brak jasności co do celu i mechanizmu naliczania opłaty, w połączeniu z faktem, że konsument nie negocjował tych warunków, prowadzi do wniosku o ich abuzywności, naruszającej dobre obyczaje i interes konsumenta.
Czy postanowienia określające główne świadczenia stron, w tym opłaty związane z wykupem jednostek w umowie ubezpieczenia z funduszem kapitałowym, podlegają kontroli jako klauzule niedozwolone?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zasadniczo nie podlegają, jednak w okolicznościach niniejszej sprawy, ze względu na niejednoznaczność sformułowania tych postanowień, sąd dopuścił taką kontrolę.
Uzasadnienie
Umowa miała charakter mieszany (ubezpieczeniowy i inwestycyjny), a wysokość świadczenia zależała od wyceny jednostek. Choć opłata za wykup mogłaby być uznana za świadczenie główne, jej niejednoznaczne sformułowanie w OWU pozwoliło na zastosowanie kontroli abuzywności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | powód |
| C. Towarzystwo (...) spółki akcyjnej V. (...) w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. Odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
k.c. art. 385¹ § § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Skutkiem jest bezskuteczność postanowienia ex tunc.
k.c. art. 221
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta jako osoby fizycznej dokonującej z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów procesu.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów procesu.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Okoliczności faktyczne przyznane przez strony.
k.p.c. art. 230
Kodeks postępowania cywilnego
Fakty znane sądowi z urzędu lub wynikające z dowodów.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z przesłuchania stron.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 2 pkt 3
Ustalenie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika procesowego.
u.dz.ubezp. art. 12 § ust. 3 i 4
Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej
Wymóg jednoznacznego i zrozumiałego formułowania ogólnych warunków ubezpieczenia i umów ubezpieczenia; interpretacja niejednoznacznych postanowień na korzyść ubezpieczającego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia umowy dotyczące opłaty za umorzenie jednostek są niejednoznaczne i nie zostały indywidualnie uzgodnione. • Opłata narusza dobre obyczaje i rażąco interes konsumenta, nie informując go o jej wysokości i przeznaczeniu. • Pozwany jako przedsiębiorca ponosi ryzyko swojej działalności, a nie może przerzucać go na konsumenta poprzez abuzywne klauzule.
Odrzucone argumenty
Opłata za wykup stanowi świadczenie główne i nie podlega kontroli jako klauzula abuzywna. • Zakwestionowane postanowienia nie naruszają interesów powoda i są zgodne z dobrymi obyczajami. • Opłata ma charakter kompensacyjny i pozostaje w związku z realnie poniesionymi kosztami.
Godne uwagi sformułowania
postanowienia umowy, na podstawie których pozwany zatrzymał żądaną pozwem kwotę są klauzulami niedozwolonymi • postanowienia określające główne świadczenia stron w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. nie mogą być przedmiotem incydentalnej kontroli wzorca umowy • nie poinformowano go o wysokości opłaty ani przeznaczeniu opłaty • nie kształtują praw i obowiązków powoda w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając przy tym jego interes • nie można twierdzić, że wypłata świadczenia inwestycyjnego po rozwiązaniu umowy stanowiła jedynie jej uboczny element • zachodzi wyjątek pozwalający na tę kontrolę ( art. 385¹ § 1 k.c. zdanie drugie ) • konsument nie jest w stanie ustalić zakresu swojego zobowiązania, gdyż jego wysokość zależy od wyceny jednostek • brak informacji o tym, na co pobrana opłata za wykup zostanie przeznaczona, w szczególności czy pokryje prowizję agenta ubezpieczeniowego, jest niedoinformowaniem, czy wręcz dezinformacją powoda • przerzucając na konsumenta koszty związane z ryzykiem prowadzonej przez Towarzystwo działalności gospodarczej • nie ukrywać rzeczywisty sens spornej opłaty przed konsumentem • pozostaje niewątpliwie w sprzeczności z zasadą ekwiwalentności świadczeń powodując tym samym nierównomierne rozłożenie praw i obowiązków stron umowy ze szkodą dla konsumenta • nie istniała bowiem podstawa prawna do pobrania opłaty za umorzenie jednostek, gdyż postanowienia OWU w tym zakresie miały charakter abuzywny i nie wiązały powoda
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących opłat za wykup w umowach ubezpieczenia z funduszem kapitałowym, szczególnie gdy są niejednoznaczne i nie informują konsumenta o ich przeznaczeniu i wysokości."
Ograniczenia: Dotyczy umów z konsumentami, gdzie postanowienia nie były indywidualnie negocjowane i pochodzą z wzorca umowy. Interpretacja może zależeć od specyfiki konkretnych klauzul i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (ubezpieczenie z funduszem kapitałowym) i pokazuje, jak konsumenci mogą dochodzić swoich praw w przypadku nieuczciwych praktyk ubezpieczycieli, co jest bardzo istotne dla szerokiego grona odbiorców.
“Ubezpieczyciel potrącił tysiące złotych za 'wykup' polisy? Sąd uznał to za niedozwolone!”
Dane finansowe
WPS: 4080,22 PLN
zwrot opłaty za umorzenie jednostek: 4080,22 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.