I C 272/18Oddalenie powodztwa funduszu sekurytyzacyjnego brak dowodow
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powodów E. M. i J. M. przeciwko (...) S.A. o zapłatę kwot wynikających z nieważnych umów kredytów hipotecznych denominowanych we frankach szwajcarskich. Powodowie domagali się zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń, argumentując, że klauzule denominacyjne stanowiły niedozwolone postanowienia umowne (art. 385¹ § 1 k.c.), co prowadziło do nieważności umów ze względu na brak określenia istotnych elementów świadczenia (art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 69 Prawa bankowego). Pozwany bank wnosił o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut nieudowodnienia roszczenia oraz zarzut przedawnienia. Sąd Okręgowy ustalił, że powodowie zawarli dwie umowy kredytu hipotecznego, które przewidywały wypłatę środków w PLN, ale ich rozmiar i spłata były denominowane we frankach szwajcarskich, z zastosowaniem kursów sprzedaży z tabeli kursowej banku. Sąd uznał obie umowy za nieważne z dwóch powodów: po pierwsze, brak było precyzyjnego określenia wysokości świadczenia kredytobiorców, gdyż kursy waluty były ustalane przez bank w sposób dowolny, co naruszało art. 69 Prawa bankowego i art. 353¹ k.c. Po drugie, sposób indeksacji był sprzeczny z naturą umowy kredytu i rażąco naruszał interesy konsumentów, co czyniło postanowienia abuzywnymi w rozumieniu art. 385¹ k.c. Sąd podkreślił, że brak uzgodnienia istotnych elementów umowy (essentialia negotii) prowadzi do jej nieważności. W związku z nieważnością umów, Sąd zasądził od pozwanego banku na rzecz powodów zwrot wszystkich wpłaconych kwot, oddalając zarzut przedawnienia, gdyż roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia ma charakter bezterminowy i staje się wymagalne po wezwaniu do zapłaty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie nieważności umów kredytów frankowych ze względu na abuzywność klauzul indeksacyjnych i brak określenia istotnych elementów świadczenia.
Orzeczenie dotyczy konkretnych umów i ich specyficznych zapisów, ale stanowi ważny głos w dyskusji o kredytach walutowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy klauzule denominacyjne w umowach kredytu hipotecznego, które pozwalają bankowi na jednostronne ustalanie kursu waluty obcej przy przeliczeniu rat, stanowią niedozwolone postanowienia umowne i prowadzą do nieważności umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule te są niedozwolone i prowadzą do nieważności umowy, ponieważ nie określają precyzyjnie wysokości świadczenia kredytobiorcy i rażąco naruszają jego interesy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak precyzyjnego określenia kursu waluty przez bank, który pozwalał na dowolne kształtowanie wysokości rat, narusza istotę umowy kredytu i przepisy prawa bankowego. Taka klauzula jest abuzywna, gdyż kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy.
Czy umowa kredytu, w której brak jest precyzyjnego określenia wysokości świadczenia kredytobiorcy (rat), jest ważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa taka jest nieważna z powodu braku określenia istotnych elementów świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że umowa kredytu musi precyzyjnie określać wysokość świadczenia, w tym raty. Pozostawienie bankowi swobody w ustalaniu kursów waluty, do której kredyt jest indeksowany, uniemożliwia ustalenie konkretnej wysokości rat, co czyni umowę nieważną na podstawie art. 69 Prawa bankowego i art. 353¹ k.c.
Czy roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia z tytułu nieważnej umowy kredytu jest przedawnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie to ma charakter bezterminowy i nie jest przedawnione, jeśli nie zostało poprzedzone wezwaniem do zapłaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia ma charakter bezterminowy. Jego wymagalność następuje dopiero po wezwaniu dłużnika do zapłaty, zgodnie z art. 455 k.c. W związku z tym, zarzut przedawnienia zgłoszony przez bank nie mógł zostać uwzględniony.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. M. | osoba_fizyczna | powód |
| J. M. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Podstawowa zasada swobody umów, która jednak musi być zgodna z właściwością (naturą) stosunku prawnego, ustawą i zasadami współżycia społecznego.
P.b. art. 69
Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego, która powinna określać m.in. strony, kwotę i walutę kredytu, cel, zasady i termin spłaty, a w przypadku kredytu denominowanego lub indeksowanego, szczegółowe zasady określania kursów walut.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące nienależnego świadczenia.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia, gdy nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Odsetki za opóźnienie.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
Pozostawienie wyliczenia kosztów referendarzowi sądowemu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umów kredytowych z powodu braku określenia istotnych elementów świadczenia (wysokości rat) i dowolnego ustalania kursów walut przez bank. • Abuzywność klauzul indeksacyjnych, które rażąco naruszają interesy konsumentów i są sprzeczne z dobrymi obyczajami. • Roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia nie jest przedawnione, gdyż ma charakter bezterminowy.
Odrzucone argumenty
Zarzut nieudowodnienia roszczenia przez powodów. • Zarzut przedawnienia roszczenia.
Godne uwagi sformułowania
Sprzeczne z istotą każdej umowy jest uzgodnienie przez strony, że o zakresie obowiązków jednej z nich zadecyduje na zasadzie swobodnego uznania druga strona w toku wykonywania umowy. • Wysokość świadczenia kredytobiorców została określona w ten sposób, że kwotę kredytu przeliczano najpierw ze złotych na franki szwajcarskie, po kursie wskazanym przez Bank, uzyskując równowartość kredytu wyrażoną w walucie obcej. Następnie – już bezpośrednio w celu określenia każdej kolejnej raty – przeliczano wskazywaną przez Bank kwotę w CHF na złotówki po kursach ustalanych przez kredytodawcę w jego tabeli kursów. • W umowach o takiej treści w oczywisty sposób nie udaje się sprostać ustawowemu wymogowi oddania do dyspozycji kredytobiorców i zwrotu bankowi tej samej kwoty kredytu. • Działanie banku było sprzeczne z dobrym obyczajami, polegało na zatajeniu przed konsumentami istotnych informacji, dostępnych dla banku, które pozwoliłyby konsumentom na podjęcie świadomej i rozważnej decyzji.
Skład orzekający
Bożena Chłopecka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie nieważności umów kredytów frankowych ze względu na abuzywność klauzul indeksacyjnych i brak określenia istotnych elementów świadczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnych umów i ich specyficznych zapisów, ale stanowi ważny głos w dyskusji o kredytach walutowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ich nieważności, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów.
“Bank przegrał sprawę o kredyt frankowy: umowy uznane za nieważne z powodu klauzul abuzywnych!”
Dane finansowe
zwrot nienależnego świadczenia: 133 260,8 PLN
zwrot nienależnego świadczenia: 66 211,79 CHF
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.