Orzeczenie · 2024-04-08

I C 272/18Oddalenie powodztwa funduszu sekurytyzacyjnego brak dowodow

Sąd
Sąd Okręgowy w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2024-04-08
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
kredyt hipotecznykredyt frankowyabuzywnośćnieważność umowyklauzule niedozwolonezwrot nienależnego świadczeniakonsumentprawo bankowekodeks cywilny

Sprawa dotyczyła roszczenia powodów E. M. i J. M. przeciwko (...) S.A. o zapłatę kwot wynikających z nieważnych umów kredytów hipotecznych denominowanych we frankach szwajcarskich. Powodowie domagali się zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń, argumentując, że klauzule denominacyjne stanowiły niedozwolone postanowienia umowne (art. 385¹ § 1 k.c.), co prowadziło do nieważności umów ze względu na brak określenia istotnych elementów świadczenia (art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 69 Prawa bankowego). Pozwany bank wnosił o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut nieudowodnienia roszczenia oraz zarzut przedawnienia. Sąd Okręgowy ustalił, że powodowie zawarli dwie umowy kredytu hipotecznego, które przewidywały wypłatę środków w PLN, ale ich rozmiar i spłata były denominowane we frankach szwajcarskich, z zastosowaniem kursów sprzedaży z tabeli kursowej banku. Sąd uznał obie umowy za nieważne z dwóch powodów: po pierwsze, brak było precyzyjnego określenia wysokości świadczenia kredytobiorców, gdyż kursy waluty były ustalane przez bank w sposób dowolny, co naruszało art. 69 Prawa bankowego i art. 353¹ k.c. Po drugie, sposób indeksacji był sprzeczny z naturą umowy kredytu i rażąco naruszał interesy konsumentów, co czyniło postanowienia abuzywnymi w rozumieniu art. 385¹ k.c. Sąd podkreślił, że brak uzgodnienia istotnych elementów umowy (essentialia negotii) prowadzi do jej nieważności. W związku z nieważnością umów, Sąd zasądził od pozwanego banku na rzecz powodów zwrot wszystkich wpłaconych kwot, oddalając zarzut przedawnienia, gdyż roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia ma charakter bezterminowy i staje się wymagalne po wezwaniu do zapłaty.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie nieważności umów kredytów frankowych ze względu na abuzywność klauzul indeksacyjnych i brak określenia istotnych elementów świadczenia.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnych umów i ich specyficznych zapisów, ale stanowi ważny głos w dyskusji o kredytach walutowych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy klauzule denominacyjne w umowach kredytu hipotecznego, które pozwalają bankowi na jednostronne ustalanie kursu waluty obcej przy przeliczeniu rat, stanowią niedozwolone postanowienia umowne i prowadzą do nieważności umowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, klauzule te są niedozwolone i prowadzą do nieważności umowy, ponieważ nie określają precyzyjnie wysokości świadczenia kredytobiorcy i rażąco naruszają jego interesy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak precyzyjnego określenia kursu waluty przez bank, który pozwalał na dowolne kształtowanie wysokości rat, narusza istotę umowy kredytu i przepisy prawa bankowego. Taka klauzula jest abuzywna, gdyż kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy.

Czy umowa kredytu, w której brak jest precyzyjnego określenia wysokości świadczenia kredytobiorcy (rat), jest ważna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umowa taka jest nieważna z powodu braku określenia istotnych elementów świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że umowa kredytu musi precyzyjnie określać wysokość świadczenia, w tym raty. Pozostawienie bankowi swobody w ustalaniu kursów waluty, do której kredyt jest indeksowany, uniemożliwia ustalenie konkretnej wysokości rat, co czyni umowę nieważną na podstawie art. 69 Prawa bankowego i art. 353¹ k.c.

Czy roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia z tytułu nieważnej umowy kredytu jest przedawnione?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie to ma charakter bezterminowy i nie jest przedawnione, jeśli nie zostało poprzedzone wezwaniem do zapłaty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia ma charakter bezterminowy. Jego wymagalność następuje dopiero po wezwaniu dłużnika do zapłaty, zgodnie z art. 455 k.c. W związku z tym, zarzut przedawnienia zgłoszony przez bank nie mógł zostać uwzględniony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zasądzenie
Strona wygrywająca
powodowie

Strony

NazwaTypRola
E. M.osoba_fizycznapowód
J. M.osoba_fizycznapowód
(...) S.A.spółkapozwany

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Podstawowa zasada swobody umów, która jednak musi być zgodna z właściwością (naturą) stosunku prawnego, ustawą i zasadami współżycia społecznego.

P.b. art. 69

Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu bankowego, która powinna określać m.in. strony, kwotę i walutę kredytu, cel, zasady i termin spłaty, a w przypadku kredytu denominowanego lub indeksowanego, szczegółowe zasady określania kursów walut.

Pomocnicze

k.c. art. 58 § § 3

Kodeks cywilny

Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące nienależnego świadczenia.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Termin spełnienia świadczenia, gdy nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Odsetki za opóźnienie.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 108

Kodeks postępowania cywilnego

Pozostawienie wyliczenia kosztów referendarzowi sądowemu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieważność umów kredytowych z powodu braku określenia istotnych elementów świadczenia (wysokości rat) i dowolnego ustalania kursów walut przez bank. • Abuzywność klauzul indeksacyjnych, które rażąco naruszają interesy konsumentów i są sprzeczne z dobrymi obyczajami. • Roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia nie jest przedawnione, gdyż ma charakter bezterminowy.

Odrzucone argumenty

Zarzut nieudowodnienia roszczenia przez powodów. • Zarzut przedawnienia roszczenia.

Godne uwagi sformułowania

Sprzeczne z istotą każdej umowy jest uzgodnienie przez strony, że o zakresie obowiązków jednej z nich zadecyduje na zasadzie swobodnego uznania druga strona w toku wykonywania umowy. • Wysokość świadczenia kredytobiorców została określona w ten sposób, że kwotę kredytu przeliczano najpierw ze złotych na franki szwajcarskie, po kursie wskazanym przez Bank, uzyskując równowartość kredytu wyrażoną w walucie obcej. Następnie – już bezpośrednio w celu określenia każdej kolejnej raty – przeliczano wskazywaną przez Bank kwotę w CHF na złotówki po kursach ustalanych przez kredytodawcę w jego tabeli kursów. • W umowach o takiej treści w oczywisty sposób nie udaje się sprostać ustawowemu wymogowi oddania do dyspozycji kredytobiorców i zwrotu bankowi tej samej kwoty kredytu. • Działanie banku było sprzeczne z dobrym obyczajami, polegało na zatajeniu przed konsumentami istotnych informacji, dostępnych dla banku, które pozwoliłyby konsumentom na podjęcie świadomej i rozważnej decyzji.

Skład orzekający

Bożena Chłopecka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie nieważności umów kredytów frankowych ze względu na abuzywność klauzul indeksacyjnych i brak określenia istotnych elementów świadczenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnych umów i ich specyficznych zapisów, ale stanowi ważny głos w dyskusji o kredytach walutowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i ich nieważności, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów.

Bank przegrał sprawę o kredyt frankowy: umowy uznane za nieważne z powodu klauzul abuzywnych!

Dane finansowe

zwrot nienależnego świadczenia: 133 260,8 PLN

zwrot nienależnego świadczenia: 66 211,79 CHF

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst