I C 2168/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Bank (...) S.A. wniósł o zasądzenie od pozwanych M. B. i J. B. kwoty 369.999,99 zł z tytułu zwrotu nominalnej kwoty kapitału kredytu hipotecznego udzielonego w 2006 r., wraz z odsetkami. Bank wskazał, że jego roszczenie ma charakter restytucyjny, wynikający z przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 i nast. KC) oraz orzecznictwa dotyczącego skutków uznania postanowień umów kredytów indeksowanych za abuzywne. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, kwestionując zasadność i wymagalność roszczenia banku, a także podnosząc zarzut nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 KC). Dodatkowo, pozwani złożyli oświadczenie o potrąceniu swoich wierzytelności z tytułu spłat rat (383.537,05 zł) z wierzytelnością banku. Sąd Okręgowy ustalił, że umowa kredytu hipotecznego nr (...) z 13 czerwca 2006 r. została zawarta na podstawie wniosku o kredyt w PLN, indeksowany do waluty szwajcarskiej, z zastosowaniem kursów kupna i sprzedaży dewiz oraz zmiennego oprocentowania. Wcześniejsza spłata była również przeliczana według kursu sprzedaży dewiz. Sąd oparł się na ustaleniach faktycznych z innej sprawy, w której wyrokiem z 21 czerwca 2024 r. stwierdzono nieważność tej umowy kredytu i zasądzono od banku na rzecz kredytobiorców kwotę 383.537,05 zł. Sąd uznał, że jest związany tym wyrokiem na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. Wobec stwierdzonej nieważności umowy, strony powinny zwrócić sobie wzajemne świadczenia jako nienależne (art. 410 KC w zw. z art. 405 KC). Sąd uznał, że pozwani skutecznie potrącili swoje wierzytelności z tytułu spłat rat (383.537,05 zł) z wierzytelnością banku o zwrot kapitału (369.999,99 zł), co doprowadziło do umorzenia wzajemnych wierzytelności do kwoty 369.999,99 zł. W związku z tym, powództwo banku zostało oddalone. Sąd odniósł się również do najnowszego orzecznictwa TSUE (wyrok z 19.06.2025 r. w sprawie C 396/24), zgodnie z którym bank może dochodzić jedynie różnicy między kwotą wypłaconego kapitału a faktycznie dokonanymi spłatami, jeśli saldo pozostaje na jego korzyść, co w tej sprawie nie miało miejsca. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej (art. 98 k.p.c.), zasądzając od powoda na rzecz pozwanych kwotę 10.834 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie skuteczności potrącenia wierzytelności w sprawach o zwrot świadczeń z nieważnych umów kredytowych, interpretacja orzecznictwa TSUE dotyczącego ochrony konsumentów i ograniczeń w dochodzeniu roszczeń przez banki.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące umowy i spłat mogą wpływać na zastosowanie w innych sprawach. Orzecznictwo TSUE może ewoluować.
Zagadnienia prawne (3)
Czy bankowi przysługuje roszczenie o zwrot nominalnej kwoty kapitału kredytu hipotecznego, którego umowa została uznana za nieważną z powodu abuzywności jej postanowień?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bankowi nie przysługuje roszczenie o zwrot nominalnej kwoty kapitału, ponieważ wierzytelności stron wzajemnie się umorzyły na skutek skutecznego potrącenia przez pozwanych ich spłat z wierzytelnością banku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stwierdzona prawomocnym wyrokiem nieważność umowy kredytu oznacza, iż strony powinny zwrócić sobie wzajemne świadczenia jako nienależne. Pozwani skutecznie potrącili swoje wierzytelności z tytułu spłat rat (383.537,05 zł) z wierzytelnością banku o zwrot kapitału (369.999,99 zł), co doprowadziło do umorzenia wzajemnych wierzytelności do kwoty 369.999,99 zł. Dodatkowo, sąd powołał się na orzecznictwo TSUE, zgodnie z którym bank może dochodzić jedynie różnicy między wypłaconym kapitałem a spłatami, jeśli saldo jest na jego korzyść.
Czy zarzut potrącenia wierzytelności pozwanych z wierzytelnością banku jest skuteczny w przypadku nieważnej umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarzut potrącenia jest skuteczny, jeśli spełnione są przesłanki formalne i materialne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwani spełnili przesłanki formalne procesowego zarzutu potrącenia, a ich wierzytelności z tytułu spłat rat (383.537,05 zł) były wzajemne, jednorodzajowe, wymagalne i mogły być dochodzone przed sądem. Potrącenie doprowadziło do umorzenia wzajemnych wierzytelności do kwoty niższej wierzytelności.
Jaki termin przedawnienia ma zastosowanie do roszczenia banku o zwrot kwoty wypłaconej w wykonaniu nieważnej umowy kredytu?
Odpowiedź sądu
Trzyletni okres przedawnienia, jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że udzielanie kredytów jest czynnością bankową zaliczaną do działalności gospodarczej, a wynikające z niej roszczenia, w tym z nieważnych umów, podlegają trzyletniemu terminowi przedawnienia (art. 118 KC). Jednakże, bieg przedawnienia roszczenia banku nie rozpoczął biegu od momentu udostępnienia kredytu, lecz od momentu, gdy kredytobiorca podjął wiążącą decyzję co do sanowania klauzul lub zaakceptowania konsekwencji nieważności umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank (...) | spółka | powód |
| M. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna obowiązku zwrotu korzyści uzyskanych kosztem innej osoby w przypadku świadczeń nienależnych.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące świadczeń nienależnych, stosowane w przypadku nieważności umowy.
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu prawomocnym orzeczeniem sądu.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności strony przegrywającej za koszty procesu.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zarzut nadużycia prawa podmiotowego, podniesiony przez pozwanych.
k.c. art. 117 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące przedawnienia roszczeń.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Określa trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
k.c. art. 120 § § 1
Kodeks cywilny
Określa początek biegu przedawnienia.
Pr. bank. art. 5 § ust. 1 pkt 3
Ustawa Prawo bankowe
Udzielanie kredytów jako czynność bankowa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne potrącenie wierzytelności pozwanych z wierzytelnością banku. • Nieważność umowy kredytu jako podstawa do zwrotu świadczeń. • Ograniczenia w dochodzeniu zwrotu kapitału przez bank wynikające z prawa UE.
Odrzucone argumenty
Roszczenie banku o zwrot kapitału kredytu. • Przedwczesność powództwa banku. • Nadużycie prawa podmiotowego przez bank (choć nie zostało uwzględnione jako główne rozstrzygnięcie).
Godne uwagi sformułowania
Sąd w niniejszej sprawie jest związany na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. • Nieważność umowy oznacza, że nie istnieje stosunek zobowiązaniowy między stronami, jaki miałby powstać w wyniku jej zawarcia. • Pozwani skutecznie potrącili swoje wierzytelności z tytułu spłat rat (...) z wierzytelnością banku o zwrot wypłaconego kapitału. • Konsument nie może ponosić ryzyka finansowego wynikającego z nieważności umowy, do której doprowadził bank poprzez wprowadzenie niedozwolonych postanowień.
Skład orzekający
Krystian Szeląg
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności potrącenia wierzytelności w sprawach o zwrot świadczeń z nieważnych umów kredytowych, interpretacja orzecznictwa TSUE dotyczącego ochrony konsumentów i ograniczeń w dochodzeniu roszczeń przez banki."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące umowy i spłat mogą wpływać na zastosowanie w innych sprawach. Orzecznictwo TSUE może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego tematu kredytów frankowych i pokazuje, jak skuteczne potrącenie może doprowadzić do oddalenia powództwa banku, nawet przy wysokich kwotach. Orzeczenie odnosi się do najnowszego orzecznictwa TSUE.
“Bank przegrywa sprawę o zwrot kapitału kredytu! Kluczowe potrącenie i wyrok TSUE zmieniają zasady gry.”
Dane finansowe
WPS: 369 999,99 PLN
zwrot kosztów procesu: 10 834 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.