Orzeczenie · 2025-11-28

I C 2124/24

Sąd
Sąd Okręgowy w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2025-11-28
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
kredyt hipotecznyabuzywnośćzwrot świadczeniapotrąceniebankowośćochrona konsumentaTSUE

Powód Bank (...) S.A. wniósł o zasądzenie od pozwanych A. i Ł. B. kwoty 269.973 zł z tytułu zwrotu kapitału kredytu hipotecznego nr (...) , argumentując, że umowa jest nieważna z powodu abuzywnych postanowień, a roszczenie ma charakter restytucyjny oparty na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 i nast. KC). Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedwczesności roszczenia oraz zarzut potrącenia wierzytelności z tytułu spłat rat w kwocie 242.660,48 zł. Sąd Okręgowy, opierając się na wcześniejszych ustaleniach w innej sprawie dotyczącej tej samej umowy, stwierdził, że umowa kredytu hipotecznego nr (...) z dnia 30.05.2008 r. zawarta między stronami zawierała abuzywne postanowienia (§ 2 ust. 2, § 7 ust. 1 i § 11 ust. 1 pkt 3), które zostały uznane za bezskuteczne. Sąd uznał, że roszczenie banku o zwrot kapitału jest zasadne w oparciu o art. 405 w zw. z art. 410 KC, jednakże uwzględnił zarzut potrącenia podniesiony przez pozwanych. W ocenie sądu, pozwani skutecznie potrącili swoje wierzytelności z tytułu spłat rat kapitałowo-odsetkowych w wykonaniu nieważnej umowy w wysokości 242.660,48 zł z wierzytelnością powoda w kwocie 269.973 zł. W związku z tym, do zapłaty na rzecz banku pozostała kwota 27.312,52 zł, która została zasądzona. Powództwo w pozostałym zakresie oddalono. Sąd odwołał się również do orzecznictwa TSUE, wskazując, że bank może dochodzić jedynie różnicy między kwotą wypłaconego kapitału a faktycznie dokonanymi przez konsumenta spłatami, jeśli saldo pozostaje na jego korzyść.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie dla banków i konsumentów w sprawach dotyczących kredytów hipotecznych z klauzulami abuzywnymi, zwłaszcza w kontekście potrącenia wierzytelności i stosowania prawa UE.

Ograniczenia stosowania

Konkretne zastosowanie zależy od stanu faktycznego danej sprawy i treści umowy kredytowej. Interpretacja wyroku TSUE C 396/24 może ewoluować.

Zagadnienia prawne (3)

Czy bank może dochodzić zwrotu nominalnej kwoty kapitału kredytu hipotecznego w sytuacji uznania postanowień umowy za abuzywne i nieważność umowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, bank może dochodzić zwrotu kapitału, ale jedynie w wysokości różnicy między wypłaconym kapitałem a sumą świadczeń spełnionych przez kredytobiorcę, uwzględniając potrącenie.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 i nast. KC) oraz orzecznictwie dotyczącym skutków uznania klauzul za abuzywne. Stwierdzono, że obie strony mają wzajemne roszczenia o zwrot świadczeń. Uwzględniono zarzut potrącenia podniesiony przez pozwanych, co zmniejszyło kwotę należną bankowi.

Czy zarzut potrącenia wierzytelności pozwanych z tytułu spłat rat jest skuteczny wobec roszczenia banku o zwrot kapitału kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zarzut potrącenia jest skuteczny, jeśli spełnione są przesłanki formalne i materialne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwani skutecznie potrącili swoje wierzytelności z tytułu spłat rat w wykonaniu nieważnej umowy w wysokości 242.660,48 zł z wierzytelnością powoda w kwocie 269.973 zł, co doprowadziło do umorzenia wzajemnych wierzytelności do niższej kwoty.

Czy bank może dochodzić kwoty przekraczającej różnicę między wypłaconym kapitałem a sumą świadczeń kredytobiorcy, zgodnie z prawem UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie może dochodzić kwoty przekraczającej tę różnicę, zgodnie z wyrokiem TSUE w sprawie C 396/24 (L.).

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wyrok TSUE, który stanowi, że ochrona konsumenta wymaga, aby bank mógł dochodzić jedynie różnicy między kwotą wypłaconego kapitału a faktycznie dokonanymi przez konsumenta spłatami, a wszelkie żądania przekraczające ten bilans są niezgodne z prawem UE.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Częściowe uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
Bank (...) Spółka Akcyjna (w części zasądzonej kwoty)

Strony

NazwaTypRola
Bank (...) Spółka Akcyjnaspółkapowód
Ł. B.osoba_fizycznapozwany
A. B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Podstawa prawna roszczenia o zwrot świadczeń w przypadku nieważności umowy (bezpodstawne wzbogacenie).

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Reguluje świadczenia nienależne, stosowane w przypadku nieważności umowy.

k.c. art. 498

Kodeks cywilny

Przesłanki potrącenia ustawowego.

k.p.c. art. 365 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Związanie sądu prawomocnym orzeczeniem w innej sprawie.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach procesu (zniesienie wzajemne).

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zarzut nadużycia prawa podmiotowego podniesiony przez pozwanych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne potrącenie wierzytelności pozwanych z tytułu spłat rat z wierzytelnością banku. • Roszczenie banku o zwrot kapitału oparte na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 i nast. KC) w związku z nieważnością umowy. • Zastosowanie wyroku TSUE C 396/24 (L.) ograniczającego żądania banku do różnicy między kapitałem a spłatami.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedwczesności powództwa banku. • Zarzut sprzeczności powództwa banku z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.). • Roszczenie banku o zwrot pełnej kwoty kapitału bez uwzględnienia potrącenia i ograniczeń wynikających z prawa UE.

Godne uwagi sformułowania

Roszczenie ma charakter roszczenia restytucyjnego, związanego z koniecznością zwrotu przez strony wzajemnych świadczeń. • Możliwość domagania się roszczeń restytucyjnych objętych żądaniem niniejszego pozwu wynika zarówno z przepisów prawa polskiego regulujących zasady rozliczeń w przypadku bezpodstawnego wzbogacenia (art. 405 i nast. KC), jaki z orzecznictwa (...), określającego skutki uznania postanowień umów kredytów indeksowanych za abuzywne. • Obowiązek zwrotu udostępnionego kapitału jest w świetle żądań kredytobiorcy względem Banku okolicznością bezsporną i ma bezpośrednie umocowanie w art. 405 w zw. z art. 410 KC. • Zauważyć również należy, że rozstrzygnięciem Sądu Okręgowego w Olsztynie w sprawie (...) Sąd w niniejszej sprawie jest związany na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. • Swoją drogą, jednoczesne formułowanie w odpowiedzi na pozew zarzutów przedwczesności powództwa i przedawnienia roszczeń nie da się pogodzić w kategoriach logicznego myślenia. • W ocenie Sądu pozwani skutecznie potrącili swoje wierzytelności z tytułu spłat rat kapitałowo-odsetkowych w wykonaniu nieważnej umowy w wysokości 242.660,48 zł z wierzytelnością powoda w kwocie 269.973 zł. • konsument nie może ponosić ryzyka finansowego wynikającego z nieważności umowy, do której doprowadził bank poprzez wprowadzenie niedozwolonych postanowień.

Skład orzekający

Krystian Szeląg

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dla banków i konsumentów w sprawach dotyczących kredytów hipotecznych z klauzulami abuzywnymi, zwłaszcza w kontekście potrącenia wierzytelności i stosowania prawa UE."

Ograniczenia: Konkretne zastosowanie zależy od stanu faktycznego danej sprawy i treści umowy kredytowej. Interpretacja wyroku TSUE C 396/24 może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów hipotecznych z klauzulami abuzywnymi i pokazuje praktyczne zastosowanie prawa UE (TSUE) w polskim sądownictwie, co jest bardzo istotne dla wielu konsumentów i prawników.

Bank przegrywa w sądzie, mimo że wygrał potrącenie: Jak wyrok TSUE zmienia zasady gry w sprawach kredytów hipotecznych?

Dane finansowe

WPS: 269 973 PLN

zwrot kapitału kredytu: 27 312,52 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst