Orzeczenie · 2024-03-28

I C 211/22

Sąd
Sąd Rejonowy w Ciechanowie
Miejsce
Ciechanów
Data
2024-03-28
SAOSnieruchomościprawo rzeczoweŚredniarejonowy
nieruchomościwodociągzasady współżycia społecznegoprawo własnościbezumowne korzystaniegminainfrastrukturaart. 5 kcart. 140 kc

Sąd Rejonowy w Ciechanowie rozpoznał sprawę z powództwa M. W. przeciwko Gminie O., domagającego się przywrócenia stanu zgodnego z prawem poprzez przebudowę linii wodociągowej oraz zapłaty 6000 zł za bezumowne korzystanie z nieruchomości. Sąd oddalił oba żądania. W zakresie żądania przywrócenia stanu zgodnego z prawem, sąd uznał, że choć Gmina O. nie dysponowała formalną zgodą na budowę sieci wodociągowej na działce nr (...) w momencie jej budowy pod koniec lat 90-tych, to jednak powód nabył nieruchomość w 2000 r., gdy wodociąg już istniał i służył również jego gospodarstwu. Sąd uznał, że żądanie przebudowy jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 kc i 140 kc), biorąc pod uwagę wysokie koszty przebudowy (38000 zł), fakt, że wodociąg zasila trzy gospodarstwa domowe (w tym powoda), niewielką powierzchnię działki zajętą przez urządzenia (ok. 50 m2) oraz zgodę powoda na umieszczenie tablic reklamowych o porównywalnej powierzchni. Sąd podkreślił, że prawo własności nie jest absolutne i musi być wykonywane zgodnie z zasadami współżycia społecznego. W zakresie żądania zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie, sąd stwierdził, że Gmina O. była posiadaczem w złej wierze, jednakże powód nie wykazał poniesienia szkody majątkowej. Działka była dzierżawiona, a czynsz nie uwzględniał wyłączenia części gruntu z produkcji rolnej. Sąd oddalił również to żądanie, powołując się na art. 5 kc, wskazując, że uwzględnienie roszczenia byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, gdyż powód korzysta z wodociągu i domaga się wynagrodzenia za coś, co nie spowodowało u niego wymiernej szkody, a środki z budżetu gminy powinny być przeznaczone na inne cele. Sąd orzekł o kosztach procesu, częściowo obciążając powoda, a w pozostałym zakresie odstępując od obciążenia go kosztami zastępstwa procesowego na podstawie art. 102 kpc.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Stosowanie klauzul generalnych (zasady współżycia społecznego, społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa) do ograniczania żądań właścicieli nieruchomości w przypadkach ingerencji infrastrukturalnych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie infrastruktura istniała od dawna, a powód nabył nieruchomość ze świadomością jej istnienia i sam korzystał z jej dobrodziejstw.

Zagadnienia prawne (3)

Czy żądanie przebudowy linii wodociągowej, która została wybudowana pod koniec lat 90-tych XX wieku i służy kilku nieruchomościom, w tym nieruchomości powodowi, może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, żądanie przebudowy linii wodociągowej zostało uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że żądanie przebudowy jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, ponieważ powód nabył nieruchomość, gdy wodociąg już istniał i służył jego gospodarstwu, a koszt przebudowy jest wysoki w stosunku do korzyści i niewielkiej powierzchni zajętej przez urządzenia. Ponadto, powód sam wyraził zgodę na umieszczenie tablic reklamowych o porównywalnej powierzchni.

Czy właściciel nieruchomości, który nie poniósł wymiernej szkody majątkowej w związku z bezumownym korzystaniem z jego nieruchomości przez gminę w celu posadowienia urządzeń wodociągowych, może skutecznie dochodzić wynagrodzenia za to korzystanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w okolicznościach sprawy, dochodzenie wynagrodzenia zostało uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uwzględnienie żądania wynagrodzenia byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, ponieważ powód korzysta z wodociągu, nie wykazał szkody majątkowej, a środki z budżetu gminy powinny być przeznaczone na inne cele.

Czy oświadczenie z 1997 r. podpisane "A. K." stanowi dowód uzyskania zgody na budowę sieci wodociągowej na działce nr (...) i późniejsze prace remontowe?

Odpowiedź sądu

Nie, oświadczenie to nie stanowi dowodu uzyskania zgody.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oświadczenie nie stanowi dowodu zgody, ponieważ dotyczy działek o innych numerach niż te, na których znajduje się sieć wodociągowa, a także budzi wątpliwości co do osoby podpisującej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
Gmina O.

Strony

NazwaTypRola
M. W.osoba_fizycznapowód
Gmina O.instytucjapozwany
K. M.osoba_fizycznainterwenient uboczny
J. J. (1)osoba_fizycznainterwenient uboczny

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 222 § § 2

Kodeks cywilny

Roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem przeciwko osobie naruszającej własność w inny sposób niż przez pozbawienie faktycznego władztwa.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zakaz nadużywania prawa podmiotowego, w tym poprzez działanie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Ograniczenia prawa własności wynikające z ustaw i zasad współżycia społecznego.

Pomocnicze

k.c. art. 224 § § 2

Kodeks cywilny

Podstawa roszczeń uzupełniających właściciela.

k.c. art. 225

Kodeks cywilny

Podstawa roszczeń uzupełniających właściciela o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu w wypadkach szczególnie uzasadnionych.

u.k.s.c. art. 83 § ust. 2

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Nakazanie ściągnięcia kosztów tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa.

u.k.s.c. art. 84

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Zwrot niewykorzystanej części zaliczki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie przebudowy linii wodociągowej jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. • Powód nie wykazał szkody majątkowej w związku z bezumownym korzystaniem z nieruchomości. • Niewielka powierzchnia działki zajęta przez urządzenia wodociągowe. • Powód nabył nieruchomość ze świadomością istnienia wodociągu. • Wysokie koszty przebudowy linii wodociągowej. • Wodociąg zasila również nieruchomość powoda oraz inne gospodarstwa.

Odrzucone argumenty

Gmina O. nie dysponowała zgodą na budowę sieci wodociągowej. • Naruszenie prawa własności poprzez posadowienie urządzeń wodociągowych.

Godne uwagi sformułowania

żądanie przebudowy sieci wodociągowej uznać należy za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego • nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego • indywidualny interes właściciela jednej nieruchomości doprowadziłby do zmiany stosunków ukształtowanych 20 lat wcześniej i akceptowanych przez niego w chwili nabycia nieruchomości • powództwo nie zasługuje na uwzględnienie w świetle art. 5 kc

Skład orzekający

Lidia Grzelak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Stosowanie klauzul generalnych (zasady współżycia społecznego, społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa) do ograniczania żądań właścicieli nieruchomości w przypadkach ingerencji infrastrukturalnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie infrastruktura istniała od dawna, a powód nabył nieruchomość ze świadomością jej istnienia i sam korzystał z jej dobrodziejstw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak zasady współżycia społecznego mogą ograniczać prawa właściciela nieruchomości, nawet w przypadku ingerencji infrastrukturalnej. Pokazuje też, że nabycie nieruchomości z istniejącą infrastrukturą może wiązać się z pewnymi ograniczeniami.

Czy można żądać usunięcia wodociągu z własnej działki po 20 latach? Sąd odpowiada: nie zawsze!

Dane finansowe

WPS: 38 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst