I C 195/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie Z. B. i D. B. wnieśli pozew przeciwko swojemu synowi, G. B., o zapłatę kwoty 69 457,50 zł wraz z odsetkami. Twierdzili, że udzielili pozwanemu pożyczek w latach 2011-2012 na zakup traktora (41 457,50 zł) i traka (15 000 zł), a także zapłacili raty za ciągnik w kwocie 13 000 zł. Pozwany zaprzeczył zawarciu jakichkolwiek umów pożyczki. Sąd Rejonowy w Ostrzeszowie oddalił powództwo. Ustalono, że powodowie są rodzicami pozwanego i prowadzili gospodarstwo rolne, do którego zakupiono ciągnik, częściowo sfinansowany ze środków powodów. Ciągnik zarejestrowano na pozwanego ze względu na możliwość uzyskania dofinansowania dla młodego rolnika. Sąd uznał za nieudowodnione roszczenie dotyczące pożyczki na zakup traka, powołując się na art. 720 § 2 kc i art. 74 § 1 kc, które wymagają formy pisemnej dla pożyczek powyżej 500 zł, a brak tej formy uniemożliwia dowód z zeznań świadków lub stron. Powodowie nie przedstawili innych dowodów. Sąd uznał również za nieudowodnione roszczenie dotyczące pożyczki na zakup ciągnika, mimo że dowód w postaci wyciągu z rachunku bankowego mógł uprawdopodobnić czynność (art. 74 § 4 kc). Brak było jednak dowodów na zobowiązanie pozwanego do zwrotu środków, gdyż ciągnik był używany w gospodarstwie powodów. Nie udowodniono również żądania zwrotu spłaconych rat kredytu. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia faktów spoczywa na osobie, która z nich wywodzi skutki prawne (art. 6 kc, art. 232 kpc). O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 kpc, zasądzając od powodów na rzecz pozwanego kwotę 5417 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących formy umowy pożyczki, ciężaru dowodu w sprawach cywilnych oraz skutków niezachowania formy pisemnej.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie relacje rodzinne i specyfika gospodarstwa rolnego mogły wpływać na ocenę dowodów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa pożyczki na kwotę powyżej 500 zł zawarta bez zachowania formy pisemnej jest ważna i czy można ją udowodnić innymi środkami dowodowymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa pożyczki na kwotę powyżej 500 zł zawarta bez zachowania formy pisemnej jest ważna, jednakże niezachowanie formy pisemnej bez rygoru nieważności powoduje, że w sporze nie jest dopuszczalny dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności, chyba że strony wyraźnie na to zezwolą lub fakt dokonania czynności zostanie uprawdopodobniony pismem.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 720 § 2 kc (wymóg formy pisemnej dla pożyczki powyżej 500 zł) oraz art. 74 § 1 kc (skutki niezachowania formy pisemnej bez rygoru nieważności), stwierdzając niedopuszczalność dowodu z zeznań świadków i przesłuchania stron w zakresie pożyczki na traka. W przypadku pożyczki na ciągnik, mimo że dowód z wyciągu bankowego mógł uprawdopodobnić czynność, brak było dowodów na zobowiązanie do zwrotu środków.
Kto ponosi ciężar udowodnienia faktów uzasadniających roszczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar udowodnienia faktów spoczywa na osobie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 6 kc i art. 232 kpc, podkreślając, że strona dochodząca roszczenia musi przedstawić środki dowodowe skutecznie uzasadniające jej twierdzenia, w przeciwnym razie musi liczyć się z oddaleniem powództwa.
Czy można dochodzić zwrotu spłaconych rat kredytu bez udowodnienia faktu spłaty i zobowiązania do zwrotu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie zwrotu spłaconych rat kredytu wymaga udowodnienia zarówno faktu spełnienia świadczenia (spłaty), jak i zobowiązania pozwanego do zwrotu tej kwoty.
Uzasadnienie
Powodowie nie przedstawili żadnych dowodów na okoliczność, iż rzeczywiście spłacili kredyt ani że pozwany zobowiązał się do zwrotu tej kwoty, co skutkowało oddaleniem tego żądania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. B. | osoba_fizyczna | powód |
| D. B. | osoba_fizyczna | powód |
| G. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 720 § § 2
Kodeks cywilny
Udzielenie pożyczki w kwocie powyżej 500,- złotych powinno być stwierdzone pismem.
k.c. art. 74 § § 1
Kodeks cywilny
Zastrzeżenie formy pisemnej bez rygoru nieważności ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane wskazywać dowody na podstawie, których wywodzą skutki prawne.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Pomocnicze
k.c. art. 74 § § 4
Kodeks cywilny
W przypadku uprawdopodobnienia dokonania czynności pismem, dopuszczalne są inne środki dowodowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wymaganej formy pisemnej dla umowy pożyczki na zakup traka. • Brak dowodów na zobowiązanie pozwanego do zwrotu środków przekazanych na zakup ciągnika. • Brak dowodów na spłatę kredytu i zobowiązanie pozwanego do zwrotu tej kwoty. • Niewykazanie przez powodów podstawy faktycznej roszczenia zgodnie z art. 6 kc i art. 232 kpc.
Odrzucone argumenty
Twierdzenia powodów o udzieleniu pożyczki na zakup traka. • Twierdzenia powodów o udzieleniu pożyczki na zakup ciągnika. • Żądanie zwrotu kwoty 13 000 zł tytułem spłaconego kredytu.
Godne uwagi sformułowania
udzielenie pożyczki w kwocie powyżej 500,- złotych powinno być stwierdzone pismem • nie jest w sporze dopuszczalny dowód z zeznań świadków lub z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności • ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne • strona dochodząca roszczenia wymagającego dowodzenia przy pomocy środków dowodowych powinna się liczyć z tym, iż jest zobowiązana do przedstawienia takich środków dowodowych, które skutecznie udowodnią jej twierdzenia, w przeciwnym razie musi liczyć się z oddaleniem powództwa
Skład orzekający
Małgorzata Wierzba-Golicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy umowy pożyczki, ciężaru dowodu w sprawach cywilnych oraz skutków niezachowania formy pisemnej."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie relacje rodzinne i specyfika gospodarstwa rolnego mogły wpływać na ocenę dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje typowe problemy dowodowe w sprawach o zapłatę, zwłaszcza między członkami rodziny, oraz znaczenie formy czynności prawnych. Jest to przykład rutynowej, ale ważnej dla praktyków interpretacji przepisów Kodeksu cywilnego.
“Rodzinny spór o pożyczkę: dlaczego brak pisemnej umowy może kosztować fortunę?”
Dane finansowe
WPS: 69 457,5 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.