I C 1917/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa K. T. przeciwko M. Z. o ustalenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości, zawartej w formie aktu notarialnego w 2009 roku. Powódka twierdziła, że umowa ta była pozorna, a jej celem było ukrycie umowy darowizny, którą chciała przekazać nieruchomość pozwanemu w zamian za opiekę. Pozwany wnosił o oddalenie powództwa, argumentując, że powódka była świadoma skutków umowy. Sąd Rejonowy w Nysie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że umowa sprzedaży nieruchomości była pozorna, a strony pod jej pozorem ukryły umowę darowizny. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Wskazano, że ukryta umowa darowizny nie została zawarta w wymaganej formie aktu notarialnego, co czyni ją nieważną. Sąd oddalił argumentację powódki dotyczącą sprzeczności umowy z zasadami współżycia społecznego, uznając, że kluczową wadą była pozorność. W konsekwencji sąd stwierdził nieważność umowy sprzedaży i zawartego do niej aneksu. Zasądzono od pozwanego na rzecz powódki kwotę 3.600 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 83 § 1 k.c. w kontekście pozorności umowy sprzedaży ukrywającej darowiznę, która nie spełnia wymogów formy aktu notarialnego.
Dotyczy sytuacji, gdy pozorna umowa sprzedaży ukrywa darowiznę, a darowizna nie została zawarta w formie aktu notarialnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa sprzedaży nieruchomości, która w rzeczywistości miała być umową darowizny, jest ważna, jeśli została zawarta w formie aktu notarialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa darowizny ukryta pod pozorną umową sprzedaży jest nieważna, jeśli nie została zawarta w formie aktu notarialnego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 83 § 1 k.c. i uchwale SN III CZP 79/11, stwierdzając, że pozorna umowa sprzedaży ukrywająca darowiznę jest nieważna, jeśli darowizna nie spełnia wymogów formy aktu notarialnego.
Czy poprzedni właściciel nieruchomości ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy sprzedaży po śmierci współwłaściciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, poprzedni właściciel ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, gdyż czynność ta ma na celu zachowanie wspólnego prawa.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 189 k.p.c. oraz art. 209 k.c., wskazując, że każdy ze współwłaścicieli może wykonywać czynności zachowawcze zmierzające do ochrony wspólnego prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. T. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Jeżeli oświadczenie takie zostało złożone dla ukrycia innej czynności prawnej, ważność oświadczenia ocenia się według właściwości tej czynności.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zobowiązanie polegające na przeniesieniu własności nieruchomości powinno być zawarte w formie aktu notarialnego.
k.c. art. 158
Kodeks cywilny
Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która stanowi wykonanie takiego zobowiązania.
k.c. art. 535
Kodeks cywilny
Przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść własność rzeczy i ją wydać kupującemu, a kupujący zobowiązuje się odebrać rzecz i zapłacić sprzedaną cenę.
k.c. art. 888 § § 1
Kodeks cywilny
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.
k.c. art. 209
Kodeks cywilny
Każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa sprzedaży była pozorna i ukrywała umowę darowizny. • Ukryta umowa darowizny nie spełniała wymogów formy aktu notarialnego. • Powódka miała interes prawny w ustaleniu nieważności umowy.
Odrzucone argumenty
Powódka nie mogła występować samodzielnie po śmierci męża. • Umowa była ważna, a powódka była świadoma jej skutków. • Nieważność umowy powinna być orzeczona na podstawie zasad współżycia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
pod płaszczem umowy sprzedaży ukryły umowę darowizny • czynności zachowawcze stanowią metodę ochrony wspólnego prawa • nie ma podstaw do przenoszenia formy szczególnej zachowanej dla czynności symulowanej na czynność dyssymulowaną
Skład orzekający
Remigiusz Drzewiecki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 83 § 1 k.c. w kontekście pozorności umowy sprzedaży ukrywającej darowiznę, która nie spełnia wymogów formy aktu notarialnego."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pozorna umowa sprzedaży ukrywa darowiznę, a darowizna nie została zawarta w formie aktu notarialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może unieważnić umowę, gdy strony próbują obejść prawo lub ukryć prawdziwe zamiary, co jest częstym problemem w obrocie nieruchomościami.
“Pozorna sprzedaż mieszkania za 5 tys. zł okazała się nieważną darowizną – sąd wyjaśnia, dlaczego.”
Dane finansowe
WPS: 5000 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 3600 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.