I C 1872/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Bank (...) S.A. w W. wniósł o zasądzenie od pozwanych T. K. i P. K. kwoty 333.000 zł tytułem zwrotu świadczenia nienależnego z tytułu nieważności umowy kredytu hipotecznego. Bank wskazał, że umowa z 28.03.2011 r. zawierała niedozwolone postanowienia dotyczące mechanizmu denominacji. Pozwani w odpowiedzi na pozew uznali co do zasady roszczenie banku o zwrot kapitału, ale zgłosili zarzut potrącenia swoich wzajemnych wierzytelności (należność główna i odsetki) w łącznej kwocie 400.263,46 zł z wierzytelnością banku. Sąd Okręgowy w (...) wcześniej ustalił nieważność umowy kredytu. Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z 23.01.2025 r. ustalił nieważność umowy kredytu i zasądził od banku na rzecz powodów kwoty 67.263,46 zł oraz 21.487,96 CHF. W niniejszej sprawie, Sąd Okręgowy w (...) uznał, że pozwani skutecznie dokonali potrącenia swoich wierzytelności z wierzytelnością banku o zwrot wypłaconego kapitału w kwocie 333.000 zł, ponieważ wierzytelności te były wzajemne, jednorodzajowe, wymagalne i możliwe do dochodzenia przed sądem. Wobec skutecznego potrącenia, które umorzyło wzajemne wierzytelności do kwoty 333.000 zł, powództwo banku o zapłatę zostało oddalone. Sąd zasądził od banku na rzecz pozwanych zwrot kosztów procesu w kwocie 10.817 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie skuteczności potrącenia wierzytelności w sprawach o zwrot świadczeń z nieważnych umów kredytowych, zwłaszcza w kontekście tzw. kredytów frankowych.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i umowy, ale zasady potrącenia są uniwersalne. Wartość praktyczna może być ograniczona przez specyfikę klauzul umownych i sposób ich interpretacji w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzut potrącenia wierzytelności z tytułu wykonania nieważnej umowy kredytu jest skuteczny wobec roszczenia banku o zwrot wypłaconego kapitału?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zarzut potrącenia jest skuteczny, jeśli spełnione są przesłanki formalne i materialne określone w art. 498 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wierzytelności stron z tytułu nieważnej umowy kredytu były wzajemne, jednorodzajowe, wymagalne i możliwe do dochodzenia przed sądem. Pozwani skutecznie złożyli oświadczenie o potrąceniu, co doprowadziło do umorzenia wzajemnych wierzytelności do wysokości niższej z nich.
Czy bank może dochodzić zwrotu kapitału kredytu jako świadczenia nienależnego na podstawie teorii dwóch kondykcji w przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bank może dochodzić zwrotu wypłaconego kapitału jako świadczenia nienależnego, ale jego roszczenie może zostać umorzone przez skuteczne potrącenie wierzytelności przez kredytobiorcę.
Uzasadnienie
Zgodnie z teorią dwóch kondykcji, w razie nieważności umowy kredytu, zarówno wypłata środków przez bank, jak i spłaty dokonywane przez kredytobiorcę są świadczeniami nienależnymi. Strony stosunku prawnego mogą skorzystać z potrącenia swoich wierzytelności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) S.A. | spółka | powód |
| T. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| P. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Określa przesłanki potrącenia ustawowego: wzajemność wierzytelności, jednorodzajowość świadczeń, wymagalność obu wierzytelności oraz możliwość dochodzenia ich przed sądem.
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Reguluje instytucję bezpodstawnego wzbogacenia, stanowiąc podstawę roszczenia o zwrot świadczenia nienależnego.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy świadczenia nienależnego, stanowiąc, że przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się w szczególności do świadczenia z umowy nieważnej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady zwrotu kosztów procesu przez stronę przegrywającą.
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zawieszenia postępowania w przypadku, gdy wyrok w sprawie zależy od wyniku innego postępowania.
k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na pominięcie wniosku dowodowego, gdy stan faktyczny jest już udowodniony lub gdy dowód nie jest istotny dla rozstrzygnięcia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne potrącenie wierzytelności pozwanych z wierzytelnością banku. • Nieważność umowy kredytu jako podstawa do żądania zwrotu świadczenia nienależnego. • Spełnienie przesłanek formalnych i materialnych zarzutu potrącenia.
Odrzucone argumenty
Roszczenie banku o zwrot kapitału kredytu jako świadczenia nienależnego, mimo skutecznego potrącenia.
Godne uwagi sformułowania
Zgodnie z teorią dwóch kondykcji (...) w razie nieważności umowy kredytu (...) świadczeniami nienależnymi są (...) wypłata środków pieniężnych przez bank. • Wierzytelności o zwrot spełnionych świadczeń, wynikające z nieważnej umowy kredytu, są już bezsporne jako istniejące w danej po obu stronach wysokości. • Pozwani skutecznie dokonali potrącenia, a następnie złożyli zarzut potrącenia swojej wierzytelności z tytułu spłat rat kapitałowo–odsetkowych w wykonaniu nieważnej umowy (...) z wierzytelnością banku o zwrot wypłaconego kapitału.
Skład orzekający
Rafał Kubicki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności potrącenia wierzytelności w sprawach o zwrot świadczeń z nieważnych umów kredytowych, zwłaszcza w kontekście tzw. kredytów frankowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i umowy, ale zasady potrącenia są uniwersalne. Wartość praktyczna może być ograniczona przez specyfikę klauzul umownych i sposób ich interpretacji w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnego problemu nieważności umów kredytowych (tzw. kredyty frankowe) i pokazuje, jak skuteczne potrącenie może zakończyć spór o zwrot kapitału.
“Bank chciał zwrotu kapitału z nieważnego kredytu, ale dostał zarzut potrącenia. Kto wygrał?”
Dane finansowe
WPS: 333 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 10 817 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.