Orzeczenie · 2015-03-19

I C 1769/14

Sąd
Sąd Okręgowy we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2015-03-19
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
umowa dożywociarozwiązanie umowykoszty procesuart. 101 kpcart. 913 kckonflikt sąsiedzkiakt notarialny

Powódka M. F. wystąpiła do Sądu Okręgowego we Wrocławiu z pozwem o rozwiązanie umowy dożywocia zawartej z pozwaną B. S. w dniu 3 sierpnia 2011 r. Powódka argumentowała, że pogarszające się relacje między stronami, wynikające z nieporozumień sąsiedzkich i agresywnych zachowań pozwanej, uniemożliwiają dalsze wykonywanie umowy. Pozwana B. S. w odpowiedzi na pozew uznała powództwo, przyznając, że relacje między stronami nie są idealne, ale podkreślając znaczący udział powódki w eskalacji konfliktu. Pozwana wniosła również o zasądzenie od powódki kosztów procesu, twierdząc, że nie dała powodu do jego wytoczenia. Sąd, stwierdzając zgodną wolę stron co do rozwiązania umowy dożywocia i niemożność jej dalszego wykonywania, uwzględnił powództwo w punkcie I wyroku, rozwiązując umowę. W kwestii kosztów procesu, Sąd zastosował przepis art. 101 k.p.c., zasądzając od powódki na rzecz pozwanej kwotę 3.617 zł. Sąd uznał, że pozwana spełniła obie przesłanki z art. 101 k.p.c.: bezzwłocznie uznała powództwo i nie dała powodu do jego wytoczenia, ponieważ umowa dożywocia mogła zostać rozwiązana polubownie, na przykład w drodze aktu notarialnego, co potwierdził powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z 13.02.1989 r. (III CZP 125/88). Sąd podkreślił, że powódka nie podjęła próby polubownego rozwiązania sporu przed wytoczeniem powództwa, co uzasadniało zastosowanie art. 101 k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie zastosowania art. 101 k.p.c. w sprawach o rozwiązanie umowy dożywocia, gdy strony nie podjęły próby polubownego rozwiązania sporu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu między stronami umowy dożywocia i zastosowania art. 101 k.p.c. w kontekście braku próby polubownego rozwiązania sporu.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa dożywocia może zostać rozwiązana na drodze sądowej z powodu pogorszenia relacji między stronami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może rozwiązać umowę dożywocia, jeżeli wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na art. 913 § 2 k.c., który przewiduje możliwość rozwiązania umowy dożywocia w wypadkach wyjątkowych, gdy dalsze jej wykonywanie jest niemożliwe z powodu stosunków między stronami. W tym przypadku obie strony zgodnie potwierdziły istnienie takiego konfliktu.

Czy pozwany, który uznał powództwo i nie dał powodu do jego wytoczenia, może domagać się zwrotu kosztów procesu na podstawie art. 101 k.p.c. w sprawie o rozwiązanie umowy dożywocia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli pozwany bezzwłocznie uznał powództwo i nie dał powodu do jego wytoczenia, może domagać się zwrotu kosztów procesu na podstawie art. 101 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwana spełniła obie przesłanki z art. 101 k.p.c. Po pierwsze, bezzwłocznie uznała powództwo w odpowiedzi na pozew. Po drugie, nie dała powodu do wytoczenia sprawy, ponieważ umowa dożywocia mogła zostać rozwiązana polubownie, a powódka nie podjęła próby takiego rozwiązania przed wytoczeniem powództwa.

Czy umowa dożywocia może zostać rozwiązana poza sądem na mocy porozumienia stron?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa dożywocia może zostać rozwiązana poza sądem na mocy porozumienia stron.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na zasadę swobody umów (art. 353¹ k.c.) oraz na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 125/88), która potwierdziła możliwość pozasądowego rozwiązania umowy dożywocia. Interpretacja art. 913 § 2 k.c. nie wyklucza takiej możliwości.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Rozwiązanie umowy dożywocia i zasądzenie kosztów
Strona wygrywająca
pozwana B. S. (w zakresie kosztów)

Strony

NazwaTypRola
M. F.osoba_fizycznapowódka
B. S.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 913 § § 1

Kodeks cywilny

Sąd może zamienić uprawnienia z prawa dożywocia na rentę, jeżeli wytworzą się między stronami stosunki uniemożliwiające dalsze bezpośrednie styczności.

k.c. art. 913 § § 2

Kodeks cywilny

Sąd może rozwiązać umowę dożywocia w wypadkach wyjątkowych, na żądanie zobowiązanego lub dożywotnika, jeżeli dożywotnik jest zbywcą nieruchomości.

k.p.c. art. 101

Kodeks postępowania cywilnego

Pozwany ponosi koszty procesu na zasadach ogólnych, chyba że nie dał powodu do wytoczenia sprawy albo jeżeli uwzględnienie powództwa nastąpiło wskutek okoliczności, za które pozwany nie ponosi odpowiedzialności.

Pomocnicze

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów, pozwalająca stronom na ułożenie stosunku prawnego według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę ponosi koszty procesu.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość wzajemnego zniesienia kosztów procesu w przypadku częściowego uwzględnienia żądań stron.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozwana nie dała powodu do wytoczenia powództwa, gdyż umowa dożywocia mogła zostać rozwiązana polubownie. • Powódka nie podjęła próby polubownego rozwiązania sporu przed wytoczeniem powództwa. • Pozwana bezzwłocznie uznała powództwo.

Odrzucone argumenty

Powódka argumentowała, że pozwana swoim zachowaniem dała powódkę do wytoczenia sprawy, co wykluczało zastosowanie art. 101 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

wytworzą się między dożywotnikiem a zobowiązanym takie stosunki, że nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności • nie dał powodu do wytoczenia sprawy • rozwiązanie umowy dożywocia mogło nastąpić także w drodze pozasądowego porozumienia stron • nie może budzić wątpliwości, że pozwana uznała powództwo przy pierwszej czynności procesowej

Skład orzekający

Sławomir Urbaniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zastosowania art. 101 k.p.c. w sprawach o rozwiązanie umowy dożywocia, gdy strony nie podjęły próby polubownego rozwiązania sporu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu między stronami umowy dożywocia i zastosowania art. 101 k.p.c. w kontekście braku próby polubownego rozwiązania sporu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy praktyków prawa cywilnego ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek zastosowania art. 101 k.p.c. w kontekście umowy dożywocia i konieczności podjęcia próby polubownego rozwiązania sporu.

Czy można odzyskać koszty procesu, gdy przegrywasz, ale nie dałeś powodu do pozwu? Sąd Okręgowy wyjaśnia.

Dane finansowe

zwrot kosztów procesu: 3617 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst