I C 166/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka E. S. wniosła o zasądzenie od pozwanego (...) W. kwoty 341 108,92 zł, która została potrącona z jej wynagrodzenia jako kara umowna za opóźnienie w wykonaniu umowy nr (...) dotyczącej dostawy i montażu oświetlenia przejść dla pieszych. Termin zakończenia umowy upłynął 20 grudnia 2018 r., a prace zgłoszono jako zakończone 28 stycznia 2019 r., z ostatecznym odbiorem 20 marca 2019 r., co oznaczało 90 dni zwłoki. Pozwany naliczył karę umowną w maksymalnej wysokości 20% wynagrodzenia. Powódka kwestionowała zasadność naliczenia kary, a w ramach żądania ewentualnego wniosła o jej miarkowanie. Sąd Okręgowy w Warszawie uznał, że kara umowna została naliczona zasadnie z uwagi na niedotrzymanie terminu. Jednakże, analizując okoliczności sprawy, sąd stwierdził, że pewien wpływ na opóźnienie miały wady dokumentacji przetargowej dotyczące rodzaju i ilości słupów, a także konieczność produkcji specyficznych słupów SAL-8, co było poza winą powódki. Pozwany sam przyznał, że rozbieżności w dokumentacji mogły wpłynąć na niemożność zamówienia materiałów. Sąd, stosując art. 484 § 2 k.c., miarkował karę umowną, uznając, że powódka nie ponosi odpowiedzialności za opóźnienie w zakresie 7 słupów SAL-8, co stanowiło ok. 4,64% prac. W konsekwencji zasądzono na rzecz powódki kwotę 15 827,45 zł tytułem miarkowanej kary umownej. Zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego został oddalony, ponieważ sąd zakwalifikował umowę jako umowę o roboty budowlane, dla której termin przedawnienia wynosi 3 lata, a pozew wniesiono przed jego upływem. W pozostałej części powództwo oddalono. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadzie proporcjonalności, z uwzględnieniem stopnia wygrania sprawy przez strony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaMiarkowanie kar umownych w przypadku umów o roboty budowlane, gdy opóźnienie wynika częściowo z winy zamawiającego lub wadliwej dokumentacji. Kwalifikacja umów jako roboty budowlane i stosowanie 3-letniego terminu przedawnienia.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące przyczyn opóźnienia i stopnia przyczynienia się stron.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kara umowna za niedotrzymanie terminu wykonania umowy o roboty budowlane powinna zostać miarkowana, gdy opóźnienie było częściowo spowodowane wadami dokumentacji przetargowej i problemami z dostawą materiałów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kara umowna powinna zostać miarkowana, jeśli zobowiązanie zostało wykonane w znacznej części lub kara jest rażąco wygórowana, a także gdy wierzyciel przyczynił się do opóźnienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć powódka nie wykonała umowy w terminie, to wady dokumentacji i problemy z dostawą słupów, częściowo spowodowane przez pozwanego, wpłynęły na opóźnienie. W związku z tym, że pozwany przyczynił się do opóźnienia w ok. 4,64% prac, kara umowna została miarkowana w tym zakresie.
Jaki jest termin przedawnienia dla roszczeń wynikających z umowy o dostawę i montaż oświetlenia przejść dla pieszych, która została zakwalifikowana jako umowa o roboty budowlane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin przedawnienia wynosi 3 lata, zgodnie z art. 118 k.c. dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Uzasadnienie
Sąd zakwalifikował umowę jako umowę o roboty budowlane, wskazując na charakter prac (montaż urządzeń trwale związanych z gruntem, wpływających na parametry drogi) i przepisy prawa budowlanego. W związku z tym zastosowano 3-letni termin przedawnienia, który nie upłynął przed wniesieniem pozwu.
Czy kara umowna naliczona przez zamawiającego za opóźnienie w wykonaniu umowy o roboty budowlane jest zasadna, jeśli wykonawca nie dotrzymał terminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kara umowna jest zasadna, jeśli umowa przewiduje taką możliwość za niedotrzymanie terminu, a wykonawca faktycznie się spóźnił.
Uzasadnienie
Powódka nie wykonała przedmiotu umowy w terminie, zgłaszając zakończenie prac z opóźnieniem, a następnie stwierdzano usterki. Sąd uznał, że powódka uchybiła terminowi w wymiarze 3 miesięcy i pozostawała w zwłoce z przyczyn, za które ponosiła odpowiedzialność.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) W. | inne | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 484 § § 2
Kodeks cywilny
Dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej, jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane lub gdy kara umowna jest rażąco wygórowana. Sąd może wziąć pod uwagę inne okoliczności, w tym przyczynienie się wierzyciela do szkody.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przedawniają się z upływem 3 lat.
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
Definicja umowy o roboty budowlane.
Pomocnicze
k.c. art. 476
Kodeks cywilny
Definicja zwłoki.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki ustawowe za opóźnienie.
k.p.c. art. 98 § §1, §1 1, §3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego podziału kosztów.
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Prawo budowlane
Ustawa o drogach publicznych
u.k.s.c. art. 13 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 7
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kara umowna powinna zostać miarkowana z uwagi na przyczynienie się pozwanego do opóźnienia poprzez wadliwą dokumentację przetargową i problemy z dostawą materiałów. • Umowa o roboty budowlane, a nie umowa sprzedaży lub o dzieło, co skutkuje 3-letnim terminem przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Kara umowna nie powinna być naliczona w ogóle z uwagi na brak przesłanek. • Roszczenie powódki uległo przedawnieniu z uwagi na 2-letni termin przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
kara umowna jest rażąco wygórowana • dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej • wierzyciel przyczynił się do szkody • umowa o roboty budowlane • urządzenia trwale związane z gruntem
Skład orzekający
Marcin Polit
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Miarkowanie kar umownych w przypadku umów o roboty budowlane, gdy opóźnienie wynika częściowo z winy zamawiającego lub wadliwej dokumentacji. Kwalifikacja umów jako roboty budowlane i stosowanie 3-letniego terminu przedawnienia."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące przyczyn opóźnienia i stopnia przyczynienia się stron.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie instytucji miarkowania kary umownej i rozstrzyga kwestię kwalifikacji umowy oraz terminu przedawnienia, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i umów w obrocie gospodarczym.
“Kara umowna miarkowana: kiedy błędy zamawiającego ratują wykonawcę?”
Dane finansowe
WPS: 341 108,92 PLN
kara_umowna_miarkowana: 15 827,45 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.