I C 1412/09

Powód T. D. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Okręgowemu Inspektoratowi Służby Więziennej we Wrocławiu, domagając się zasądzenia kwoty 120 000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych podczas odbywania kary pozbawienia wolności. Jako podstawę roszczenia wskazał nieprawidłowy sposób leczenia, powrót do nałogu narkotykowego z powodu dostępu do substancji w zakładzie karnym, nagłe odstawienie leków, brak szacunku, niezapewnienie odpowiedniej diety, przeludnienie cel (poniżej 3m² na osobę), obecność insektów i gryzoni, zmuszanie do przebywania w celach z osobami palącymi, złe warunki bytowe oraz brak zajęć kulturalnych i sportowych. Powód powołał się na naruszenie prawa do godności, humanitarnego odbywania kary, prywatności oraz zakazu tortur i nieludzkiego traktowania, opierając swoje żądanie na art. 24 i 448 k.c. w zw. z art. 417 k.c. Strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia, braku legitymacji biernej, a także kwestionując zasadność i wysokość żądania, wskazując, że powód nie udowodnił formułowanych twierdzeń, a sprawcą naruszenia dóbr osobistych może być tylko osoba fizyczna. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, oddalił powództwo. Sąd ustalił, że w okresie objętym pozwem w Zakładzie Karnym (...) we Wrocławiu występowało przeludnienie, a także istniała możliwość dostępu do substancji psychoaktywnych. Stwierdzono również nieprawidłowe, nagłe odstawienie leku przeciwpadaczkowego C. . Jednakże, sąd uznał, że większość zarzutów powoda nie została udowodniona. W szczególności, sąd uznał, że przeludnienie cel, choć miało miejsce, było usprawiedliwione w świetle przepisów KKW i podejmowanych działań zmierzających do poprawy warunków, a samo w sobie nie uzasadnia roszczenia o zadośćuczynienie. Dostęp do narkotyków został oceniony negatywnie, ale podkreślono, że inicjatywa w ich pozyskaniu leżała po stronie powoda, a jego uzależnienie i zaburzenia osobowości powstały przed pobytem w zakładzie karnym i nie były spowodowane działaniami personelu. Nagłe odstawienie leku C. uznano za błąd medyczny, ale bez wpływu na trwały uszczerbek na zdrowiu. Sąd stwierdził, że stan zdrowia powoda nie uległ pogorszeniu na skutek pobytu w zakładzie karnym, a jego problemy zdrowotne i psychiczne miały inne przyczyny. Ponadto, część roszczeń uznano za przedawnioną, gdyż powód dowiedział się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej więcej niż trzy lata przed wniesieniem pozwu. Sąd podkreślił, że kara pozbawienia wolności wiąże się z ograniczeniem praw i wolności, a negatywne emocje i dyskomfort są wpisane w jej istotę, o ile nie przekraczają granic nieludzkiego traktowania. Z tych względów, sąd nie zasądził zadośćuczynienia, a o kosztach postępowania orzekł na podstawie art. 102 k.p.c., nie obciążając powoda kosztami procesu ze względu na jego trudną sytuację materialną i częściowe potwierdzenie jego zarzutów, przyznając jednocześnie wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający