I C 1020/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa J. M. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o ustalenie nieważności umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem CHF z 2006 roku oraz o zapłatę kwoty 154.479,09 zł. Powód argumentował, że umowa zawierała klauzule niedozwolone, które pozwalały bankowi na jednostronne kształtowanie kursu waluty i spreadu, co naruszało jego interesy. Sąd Okręgowy w Gliwicach, po analizie umowy i przepisów, uznał klauzule dotyczące indeksacji i przeliczeń kursowych za abuzywne. Stwierdził, że nie były one indywidualnie uzgodnione, nie były jednoznaczne i rażąco naruszały interesy konsumenta, co prowadziło do naruszenia równowagi kontraktowej. W związku z tym, że wyeliminowanie abuzywnych klauzul prowadziło do zmiany charakteru umowy i braku możliwości jej dalszego funkcjonowania, sąd uznał umowę za nieważną od początku. Na tej podstawie zasądził od pozwanego banku na rzecz powoda kwotę 154.479,09 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie i zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie nieważności umów kredytów CHF z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych i braku możliwości ich zastąpienia innymi przepisami.
Dotyczy umów zawartych przed wejściem w życie ustawy o kredycie hipotecznym, z konsumentami, gdzie klauzule nie były indywidualnie uzgodnione i są niejednoznaczne.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem CHF zawarta z konsumentem zawiera klauzule niedozwolone (abuzywne)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa zawierała klauzule niedozwolone dotyczące sposobu indeksacji i przeliczeń kursowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzule przeliczeniowe nie były indywidualnie uzgodnione, nie były jednoznaczne i rażąco naruszały interesy konsumenta, ponieważ pozwalały bankowi na jednostronne i nieograniczone kształtowanie kursów waluty.
Jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności klauzul przeliczeniowych w umowie kredytu waloryzowanego kursem CHF?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wyeliminowanie abuzywnych klauzul prowadzi do zmiany charakteru umowy i jej nieważności od początku, jeśli nie można ich zastąpić przepisem dyspozytywnym lub zgodnym z wolą stron.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na orzecznictwo TSUE i SN, stwierdził, że nie można zastąpić abuzywnych klauzul przepisami ogólnymi prawa cywilnego. Ponieważ wyeliminowanie klauzul indeksacyjnych zmienia charakter umowy i nie ma zgody na ich zastąpienie, umowa jest nieważna.
Czy konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stwierdzenie nieważności umowy przesądza o braku obowiązku spłaty przyszłych rat i możliwości domagania się zwrotu spełnionych świadczeń.
Uzasadnienie
Interes prawny w ustaleniu nieważności umowy wynika z potrzeby definitywnego uregulowania wzajemnych relacji stron i zapobieżenia dalszym sporom, co zapewnia orzeczenie ustalające.
Czy roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia z nieważnej umowy kredytu jest przedawnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, termin przedawnienia należy liczyć od momentu złożenia przez konsumenta oświadczenia o skorzystaniu ze swych uprawnień (np. w pozwie).
Uzasadnienie
Sąd oparł się na uchwale SN III CZP 11/20, zgodnie z którą termin przedawnienia roszczeń z nieważnej umowy kredytu konsumenckiego należy liczyć od momentu skorzystania przez konsumenta z jego uprawnień.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z ustawą lub mająca na celu obejście ustawy, albo sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 385¹ § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy.
Prawo bankowe art. 69 § 1
Ustawa Prawo bankowe
Definicja umowy kredytu bankowego.
Prawo bankowe art. 69 § 2
Ustawa Prawo bankowe
Elementy umowy kredytu.
Pomocnicze
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki powództwa o ustalenie.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Świadczenie nienależne.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Ustawowe odsetki za opóźnienie.
k.c. art. 98
Kodeks cywilny
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa zawiera klauzule niedozwolone (abuzywne) dotyczące sposobu indeksacji i przeliczeń kursowych. • Klauzule te nie były indywidualnie uzgodnione i rażąco naruszają interesy konsumenta. • Wykluczenie abuzywnych klauzul prowadzi do nieważności umowy, ponieważ zmienia to jej charakter. • Konsument ma interes prawny w ustaleniu nieważności umowy. • Roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia nie jest przedawnione.
Odrzucone argumenty
Umowa nie zawiera klauzul niedozwolonych. • Umowa została indywidualnie uzgodniona. • Powód nie ma interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy. • Roszczenie jest przedawnione.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał umowę za nieważną od początku. • Klauzula przeliczeniowa stanowiła przedmiotowo istotny element umowy. • Wykluczenie nieuczciwych warunków powoduje zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy. • Nie jest możliwe zastąpienie postanowienia niedozwolonego przez odwołanie się do norm ogólnych prawa cywilnego.
Skład orzekający
Katarzyna Banko
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie nieważności umów kredytów CHF z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych i braku możliwości ich zastąpienia innymi przepisami."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych przed wejściem w życie ustawy o kredycie hipotecznym, z konsumentami, gdzie klauzule nie były indywidualnie uzgodnione i są niejednoznaczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Orzeczenie dotyczy popularnego tematu kredytów CHF i potwierdza stanowisko sądów w sprawie abuzywności klauzul, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników.
“Kredyt CHF nieważny od początku! Sąd Okręgowy w Gliwicach przyznał rację konsumentowi.”
Dane finansowe
WPS: 154 479,09 PLN
zapłata: 154 479,09 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.