Orzeczenie · 2022-10-18

I C 1001/21Abuzywne klauzule kredytu indeksowanego zwrot nienależnego świadczenia

Sąd

Sąd Okręgowy w Olsztynie

Miejsce

Olsztyn

Data

2022-10-18

SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaokręgowy

kredyt hipotecznyindeksacjawaluta obcaabuzywnośćochrona konsumentaTSUEspread walutowynienależne świadczenie

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpoznał sprawę z powództwa A. G. i R. G. przeciwko Bankowi (...) S.A. o ustalenie nieważności umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej oraz o zapłatę. Powodowie domagali się ustalenia nieważności umowy lub uznania jej postanowień za abuzywne, a także zasądzenia kwot wynikających z nadpłaconych rat oraz zwrotu nienależnie pobranych kosztów. Sąd oddalił główne żądanie ustalenia nieważności umowy, uznając ją za ważną umowę kredytu bankowego, mimo zastosowania mechanizmu indeksacji. Jednakże, sąd uznał klauzule dotyczące mechanizmu indeksacji za abuzywne, ponieważ nie były one jasno i jednoznacznie sformułowane, a ich stosowanie rażąco naruszało interesy konsumentów. W konsekwencji, sąd uwzględnił pieniężne żądanie ewentualne, zasądzając od banku na rzecz powodów kwotę 55.472,01 zł tytułem zwrotu nienależnego świadczenia. Sąd ustalił również bezskuteczność wobec powodów wskazanych postanowień umowy. Rozstrzygnięcie o kosztach procesu nastąpiło zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów hipotecznych, zasady ustalania kursów walut przez banki, skutki prawne uznania klauzul za abuzywne, przedawnienie roszczeń konsumenckich.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zapisów umowy, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów indeksowanych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postanowienia umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej, dotyczące mechanizmu ustalania kursu waluty, mogą być uznane za abuzywne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia te mogą być uznane za abuzywne, jeśli nie są jasno sformułowane i rażąco naruszają interesy konsumenta.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mechanizm indeksacji oparty na dwóch różnych kursach (kupna i sprzedaży) ustalanych przez bank, bez precyzyjnych kryteriów, narusza dobre obyczaje i rażąco interesy konsumenta, ponieważ daje bankowi swobodę w kształtowaniu zobowiązania.

Czy umowa kredytu indeksowanego do waluty obcej, której postanowienia dotyczące indeksacji są abuzywne, jest nieważna w całości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, eliminacja abuzywnych klauzul waloryzacyjnych nie prowadzi do upadku całej umowy, jeśli pozostałe postanowienia pozwalają na określenie praw i obowiązków stron.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że umowa po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych nadal zawiera wszystkie niezbędne elementy umowy kredytu bankowego, a jej dalsze wykonywanie jest możliwe.

Czy roszczenia konsumenta o zwrot nienależnego świadczenia z tytułu abuzywnych postanowień umowy kredytu podlegają przedawnieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, roszczenia restytucyjne (o zwrot świadczeń) podlegają przedawnieniu, ale bieg terminu przedawnienia nie może rozpocząć się przed dniem, w którym konsument dowiedział się lub mógł dowiedzieć o niedozwolonym charakterze postanowienia.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE i SN, wskazując, że przedawnienie roszczeń restytucyjnych jest dopuszczalne, ale z uwzględnieniem momentu, w którym konsument uzyskał wiedzę o abuzywności klauzuli, co w tym przypadku nastąpiło po 2019 roku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Częściowe uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

A. G. i R. G.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
A. G.	osoba_fizyczna	powód
R. G.	osoba_fizyczna	powód
Bank (...) S.A.	spółka	pozwany

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 385¹

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami lub rażąco naruszają jego interesy, nie są wiążące, jeżeli nie zostały uzgodnione indywidualnie.

pr. bank. art. 69 § ust. 1

Ustawa - Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu bankowego.

Pomocnicze

k.c. art. 410 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące świadczenia nienależnego.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące obowiązku zwrotu wzbogacenia.

k.c. art. 353¹

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Powództwo o ustalenie.

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Terminy przedawnienia.

k.c. art. 481 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Ustawowe odsetki za opóźnienie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Abuzywność klauzul indeksacyjnych ze względu na brak jasności i rażące naruszenie interesów konsumenta. • Możliwość dochodzenia zwrotu nienależnego świadczenia na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. • Bieg terminu przedawnienia roszczeń restytucyjnych nie rozpoczął się przed datą, w której konsument mógł dowiedzieć się o abuzywności klauzuli.

Odrzucone argumenty

Nieważność umowy kredytu w całości z powodu abuzywności klauzul indeksacyjnych. • Brak interesu prawnego w dochodzeniu ustalenia nieważności umowy (argument pozwanego, odrzucony przez sąd).

Godne uwagi sformułowania

nie ma jednolitości orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów powszechnych w zasadniczych kwestiach • konsumenci nie rozumieli wystarczająco mechanizmu indeksacji • obowiązek informacyjny banku był niewystarczający • nie można zmieniać treści nieuczciwych warunków przez sąd • eliminacja abuzywnej klauzuli waloryzacyjnej nie prowadzi do upadku umowy w pozostałym zakresie • różnica między kursem kupna a sprzedaży (spread walutowy) nie ma uzasadnionych podstaw przy rozliczaniu kredytu wypłacanego i spłacanego w walucie polskiej • kwestionowane postanowienia kształtowały prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, w rażący sposób naruszając jego interesy

Skład orzekający

Rafał Kubicki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytów hipotecznych, zasady ustalania kursów walut przez banki, skutki prawne uznania klauzul za abuzywne, przedawnienie roszczeń konsumenckich."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zapisów umowy, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów indeksowanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Wyrok pokazuje, jak sądy interpretują te kwestie i jakie są praktyczne konsekwencje dla stron.

“Bank przegrywa: Sąd zasądza ponad 55 tys. zł zwrotu za abuzywne klauzule w kredycie 'frankowym'!”

Dane finansowe

WPS: 167 104,43 PLN

zwrot nienależnego świadczenia: 55 472,01 PLN

zwrot kosztów procesu: 6417 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników