I AGa 50/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, Syndyk masy upadłości Przedsiębiorstwa (...) spółki z o.o., dochodziła od pozwanej (...) spółki z o.o. zapłaty reszty wynagrodzenia za roboty budowlane w kwocie 285.429,30 zł, wynikającej z faktury nr (...) z 31 grudnia 2017 r. Pozwana spółka przyznała zawarcie umowy podwykonawczej, ale kwestionowała wymagalność roszczenia, wskazując na liczne braki dokumentacyjne i naruszenia postanowień umowy, w tym brak zgody na zatrudnianie podwykonawców oraz konieczność bezpośredniego rozliczania się z nimi przez pozwaną. Sąd Okręgowy wydał nakaz zapłaty, a następnie wyrokiem utrzymał go w mocy, uznając roszczenie za zasadne. Sąd I instancji ustalił, że mimo braków formalnych, pozwana przyjęła fakturę do rozliczenia i dokonywała częściowych płatności na rzecz podwykonawców powódki, co świadczyło o braku zastrzeżeń co do wykonanych prac. Ponadto, sąd uznał, że postanowienia aneksu dotyczące bezpośrednich płatności na rzecz podwykonawców wymagały trójstronnych porozumień, a syndyk masy upadłości nie mógł ich zrealizować w sposób sprzeczny z przepisami Prawa upadłościowego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej, podzielając ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego. Podkreślono, że zarzuty procesowe dotyczące naruszenia art. 233 § 1 kpc i art. 328 § 2 kpc były nieuzasadnione, a ocena dowodów dokonana przez Sąd I instancji była prawidłowa. Sąd Apelacyjny uznał również, że zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 647 kc) był chybiony, gdyż pozwana w praktyce akceptowała sposób rozliczania się z powódką, nie kwestionując wymagalności roszczenia przed sporem sądowym. Oddalono apelację i zasądzono koszty postępowania apelacyjnego od pozwanej na rzecz syndyka.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaRozliczenia w umowach o roboty budowlane, wymagalność roszczeń w kontekście braków formalnych i postępowania upadłościowego.
Specyfika związana z ogłoszeniem upadłości wykonawcy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak formalnych dokumentów wymaganych umową (np. zabezpieczenia, polisy OC, oświadczeń o zapłacie podwykonawcom) stanowi podstawę do odmowy zapłaty wynagrodzenia za wykonane roboty budowlane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, braki te nie mogą stanowić podstawy do odmowy zapłaty, jeśli pozwana przyjęła fakturę do rozliczenia i realizowała płatności na rzecz podwykonawców, co świadczy o braku zastrzeżeń co do wykonanych prac.
Uzasadnienie
Pozwana nie może zasłaniać się brakami w dokumentach, skoro przyjęła fakturę do rozliczenia i realizowała płatności, co świadczy o tym, że nie uznawała tych braków za istotne. Ponadto, w kontekście postępowania upadłościowego, syndyk nie mógł uzupełnić tych braków w sposób sprzeczny z przepisami prawa upadłościowego.
Czy postanowienia umowy dotyczące bezpośrednich płatności pozwanej na rzecz podwykonawców powódki, skutkujące zmniejszeniem wynagrodzenia powódki, mogą być realizowane przez syndyka masy upadłości w sposób inny niż przewidziany w przepisach Prawa upadłościowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, syndyk nie mógł zrealizować tych płatności poza masą upadłości, gdyż prowadziłoby to do zaspokojenia wybranych wierzycieli poza planem podziału i pozbawienia masy upadłości składnika majątkowego. Płatności te mogłyby nastąpić jedynie w trybie przepisów Prawa upadłościowego.
Uzasadnienie
Bezpośrednie zaspokojenie podwykonawców przez pozwaną na podstawie umowy, w sytuacji ogłoszenia upadłości powódki, byłoby sprzeczne z zasadami postępowania upadłościowego, które mają na celu zaspokojenie wszystkich wierzycieli w sposób równy. Postanowienia umowy uniemożliwiające lub utrudniające osiągnięcie celu postępowania upadłościowego są bezskuteczne wobec masy upadłości.
Czy roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane jest wymagalne, jeśli powódka nie przedstawiła wszystkich wymaganych umową dokumentów i oświadczeń?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie jest wymagalne, zwłaszcza gdy pozwana w praktyce akceptowała sposób rozliczania się z powódką, nie kwestionując wymagalności roszczenia przed sporem sądowym, a późniejsze braki dokumentacyjne nie mogą stanowić podstawy do odmowy zapłaty w kontekście postępowania upadłościowego.
Uzasadnienie
Pozwana w okresie przed sporem nie negowała wymagalności roszczenia, a praktyka stron wykształciła sposób rozliczania się, w którym braki dokumentacyjne nie stanowiły przeszkody do płatności. W kontekście upadłości, syndyk nie mógł uzupełnić braków, a odmowa zapłaty prowadziłaby do sytuacji, w której wykonawca nie otrzymałby wynagrodzenia za wykonane prace.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości Przedsiębiorstwa (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. w upadłości | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
Dotyczy umowy o roboty budowlane i obowiązku zapłaty wynagrodzenia.
u.t.z.t.h. art. 7 § 1
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Podstawa do zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli.
k.p.c. art. 496
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania nakazowego i zarzutów od nakazu zapłaty.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 217 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczania dowodów.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zwrotu kosztów procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
pr. upadł. art. 84 § 1
Prawo upadłościowe
Bezskuteczność postanowień umowy uniemożliwiających lub utrudniających osiągnięcie celu postępowania upadłościowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie jest wymagalne pomimo braków formalnych, gdyż pozwana przyjęła fakturę do rozliczenia i dokonywała płatności. • Syndyk masy upadłości nie mógł zrealizować płatności na rzecz podwykonawców w sposób sprzeczny z Prawem upadłościowym. • Praktyka stron wykształciła sposób rozliczania, w którym braki dokumentacyjne nie stanowiły przeszkody do płatności.
Odrzucone argumenty
Roszczenie jest niewymagalne z powodu braków formalnych i naruszenia postanowień umowy. • Pozwana miała prawo do bezpośrednich płatności na rzecz podwykonawców. • Zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (art. 233 § 1 kpc, art. 328 § 2 kpc, art. 217 § 2 kpc). • Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 647 kc w zw. z art. 65 § 1 i 2 kc).
Godne uwagi sformułowania
pozwana nie może zasłaniać się brakami w dokumentach, skoro przyjęła ją do rozliczenia i realizowała zapłatę stwierdzonej tym dokumentem wierzytelności • bezskuteczne w stosunku do masy upadłości postanowienia umowy, której stroną była upadła, warunkujące wypłatę jej wynagrodzenia • nie jest jasne dlaczego skarżąca twierdzi, że groziło jej dokonywanie podwójnej zapłaty za ten sam element robót, tak powódce jak i jej podwykonawcy skoro, jak wynika z ustaleń, nigdy nie doszło do takiej zwielokrotnionej zapłaty
Skład orzekający
Grzegorz Krężołek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozliczenia w umowach o roboty budowlane, wymagalność roszczeń w kontekście braków formalnych i postępowania upadłościowego."
Ograniczenia: Specyfika związana z ogłoszeniem upadłości wykonawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak postępowanie upadłościowe wpływa na rozliczenia umowne i jak sądy interpretują wymagalność roszczeń w takich sytuacjach, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i upadłościowego.
“Upadłość wykonawcy a wymagalność zapłaty za roboty budowlane – co z brakami formalnymi?”
Dane finansowe
WPS: 220 923,03 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 8100 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.