I AGa 298/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał sprawę z powództwa (...) Banku (...) w G. przeciwko (...) s.r.o. w S. (Słowacja) i innym, o uznanie czynności prawnych za bezskuteczne. Bank domagał się uznania za bezskuteczne dwóch umów darowizny nieruchomości, argumentując, że dłużnicy J. G. (1) i J. B. (1) pozbyli się w ten sposób jedynego istotnego składnika majątku, co uniemożliwiło zaspokojenie jego wierzytelności stwierdzonych bankowymi tytułami egzekucyjnymi na kwotę 547 367,02 zł. Sąd Okręgowy w Krakowie uznał obie umowy darowizny za bezskuteczne wobec banku i zasądził koszty procesu. Apelację od tego wyroku wniosła jedynie pozwana (...) s.r.o. w S., zarzucając wadliwe zastosowanie art. 527 §1 kc, ponieważ bank, jako wierzyciel hipoteczny, mógł zaspokoić swoje wierzytelności z nieruchomości, niezależnie od jej zbycia. Sąd Apelacyjny, częściowo uwzględniając apelację, zmienił zaskarżony wyrok. Stwierdził, że w sytuacji, gdy wierzytelność jest w pełni zabezpieczona hipoteką, zbycie przedmiotu obciążonego hipoteką nie prowadzi do pokrzywdzenia wierzyciela w rozumieniu art. 527 §1 kc, ponieważ zabezpieczenie rzeczowe utrzymuje się mimo zmiany właściciela. W związku z tym, powództwo pauliańskie skierowane przeciwko spółce słowackiej zostało oddalone. Sąd Apelacyjny dokonał również korekty treści wyroku Sądu Okręgowego w zakresie wskazania wierzytelności podlegających ochronie skargi pauliańskiej. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanki pokrzywdzenia wierzyciela w kontekście skargi pauliańskiej, gdy wierzytelność jest zabezpieczona hipotecznie.
Dotyczy sytuacji, gdy hipoteka w pełni zabezpiecza wierzytelność.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wierzyciel hipoteczny, którego wierzytelność jest w pełni zabezpieczona hipoteką na nieruchomości, może być uznany za pokrzywdzonego w rozumieniu art. 527 §1 kc w wyniku czynności prawnej dłużnika dotyczącej tej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wierzyciel hipoteczny, którego wierzytelność jest w pełni zabezpieczona hipoteką na nieruchomości, nie może być uznany za pokrzywdzonego w rozumieniu art. 527 §1 kc w wyniku czynności prawnej dłużnika dotyczącej tej nieruchomości, ponieważ zbycie przedmiotu obciążonego hipoteką pozostaje bez znaczenia dla możliwości zaspokojenia wierzytelności z tego składnika majątkowego.
Uzasadnienie
Zabezpieczenie hipoteczne utrzymuje się na nieruchomości mimo jej zbycia, co wynika z art. 60 ust.1 u.kw i h. Wierzyciel nadal może dochodzić zaspokojenia z tej nieruchomości, nawet jeśli stała się ona własnością osoby trzeciej. Pokrzywdzenie wierzyciela występuje, gdy czynność prawna dłużnika prowadzi do jego niewypłacalności lub zwiększenia niewypłacalności, ograniczając możliwość zaspokojenia z jego majątku osobistego, a nie gdy istnieje skuteczne zabezpieczenie rzeczowe.
Czy sąd drugiej instancji może rozszerzyć zakres rozpoznania apelacji na rzecz innych współuczestników postępowania, którzy nie wnieśli apelacji, na podstawie art. 378 §2 kpc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji może rozszerzyć zakres rozpoznania apelacji na rzecz innych współuczestników postępowania, którzy nie wnieśli apelacji, tylko w przypadku współuczestnictwa materialnego zwykłego, opartego na tej samej podstawie faktycznej i prawnej, a zarzuty skarżącego są im wspólne. W niniejszej sprawie takie współuczestnictwo nie zachodziło.
Uzasadnienie
Przepis art. 378 §2 kpc dotyczy sytuacji, gdy istnieje wspólność praw lub obowiązków między stronami. W przypadku współuczestnictwa formalnego, jednolitego lub materialnego zwykłego, gdzie łączniki są inne niż wspólność praw lub obowiązków oparta na tej samej podstawie faktycznej i prawnej, przepis ten nie ma zastosowania. W niniejszej sprawie, prawa nabyte przez pozwanych były odrębne i nie stanowiły wspólnoty praw w rozumieniu tego przepisu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) w G. | instytucja | powód |
| (...) s.r.o. w S. (Słowacja) | spółka | pozwany |
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | pozwany |
| (...) z siedzibą w L. (Wielka Brytania) | spółka | pozwany |
| Fundacji (...) w K. | instytucja | pozwany |
| J. G. (1) | osoba_fizyczna | dłużnik |
| J. B. (1) | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 527 § § 1
Kodeks cywilny
Określa przesłanki uznania czynności prawnej za bezskuteczną wobec wierzyciela (pokrzywdzenie wierzyciela, świadomość dłużnika lub osoby trzeciej).
u.k.w. i h. art. 60 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Stanowi, że zbycie przedmiotu obciążonego hipoteką nie narusza prawa wierzyciela hipotecznego do zaspokojenia się z tej nieruchomości.
Pomocnicze
k.c. art. 528
Kodeks cywilny
Dotyczy sytuacji, gdy czynność prawna była nieodpłatna, co rodzi domniemanie złej wiary.
k.c. art. 531 § § 2
Kodeks cywilny
Reguluje skutki uznania za bezskuteczną czynności prawnej, która nastąpiła po pierwszej podważanej czynności.
k.p.c. art. 378 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia sądowi drugiej instancji rozszerzenie rozpoznania apelacji na rzecz innych współuczestników postępowania.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zmianę zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik sprawy w zakresie kosztów procesu.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 350 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Korekta oczywistych niedokładności w orzeczeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wierzyciel hipoteczny, którego wierzytelność jest w pełni zabezpieczona hipoteką, nie może być uznany za pokrzywdzonego w rozumieniu art. 527 §1 kc w wyniku czynności prawnej dłużnika dotyczącej tej nieruchomości. • Zbycie przedmiotu obciążonego hipoteką nie wyłącza ani nie ogranicza możliwości zaspokojenia wierzytelności z tego składnika majątkowego.
Odrzucone argumenty
Czynności prawne dłużników doprowadziły do ich niewypłacalności lub zwiększenia niewypłacalności, co uniemożliwiło zaspokojenie wierzytelności banku. • Pokrzywdzenie wierzyciela polega również na odwleczeniu w czasie i zwiększeniu kosztów związanych z zaspokojeniem wierzytelności.
Godne uwagi sformułowania
Zbycie przedmiotu obciążonego hipoteką pozostaje, co do zasady, bez znaczenia dla możliwości zaspokojenia wierzytelności powoda z tego składnika majątkowego. • Taka konsekwencja obciążenia zabezpieczeniem w postaci hipoteki wynika wprost z art. 60 ust.1 u.kw i h. • Zatem w takiej sytuacji nie można mówić o pokrzywdzeniu wierzyciela tą czynnością dłużnika.
Skład orzekający
Regina Kurek
przewodniczący
Paweł Rygiel
sędzia
Grzegorz Krężołek
sędzia sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki pokrzywdzenia wierzyciela w kontekście skargi pauliańskiej, gdy wierzytelność jest zabezpieczona hipotecznie."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy hipoteka w pełni zabezpiecza wierzytelność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię w sprawach o skargę pauliańską, dotyczącą wpływu zabezpieczeń hipotecznych na możliwość uznania czynności za bezskuteczną. Jest to istotne dla praktyków prawa cywilnego i bankowego.
“Czy hipoteka chroni przed skargą pauliańską? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 547 367,02 PLN
koszty procesu: 36 586 PLN
koszty procesu: 7200 PLN
wydatki związane z postępowaniem: 2104,08 PLN
koszty postępowania odwoławczego: 12 450 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.