I AGa 280/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła prawa do wynagrodzenia z tytułu zawodowej odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy utworów plastycznych (tzw. droit de suite), uregulowanego w art. 19 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Powódka, będąca spadkobierczynią W. J., który był spadkobiercą twórcy W. H., dochodziła tego prawa od spółki, która sprzedawała dzieła W. H. Sąd Okręgowy w Poznaniu zasądził na rzecz powódki kwotę 1 265 zł, oddalając powództwo w pozostałym zakresie i obciążając powódkę kosztami procesu. Powódka wniosła apelację, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 19 pr. aut., twierdząc, że prawo to ma charakter majątkowy i podlega dziedziczeniu również przez dalszych spadkobierców. Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że prawo droit de suite nie jest typowym prawem majątkowym, lecz ma charakter sui generis, bliższy prawom osobistym, i nie podlega dziedziczeniu w rozumieniu ogólnym. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy, prawo to przysługuje twórcy i jego spadkobiercom. Sąd Apelacyjny, odwołując się do przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących spadku (art. 922 § 2 kc) oraz orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, uznał, że prawo to przechodzi wyłącznie na bezpośrednich spadkobierców twórcy, a nie na dalszych następców prawnych. W związku z tym powódka, jako następca prawny spadkobiercy twórcy, nie mogła skutecznie dochodzić tego prawa. Sąd Apelacyjny oddalił również wniosek dowodowy powódki i zasądził od niej na rzecz pozwanego zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawo do wynagrodzenia z tytułu zawodowej odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy utworu plastycznego (droit de suite) przysługuje dalszym następcom prawnym twórcy, czy tylko jego bezpośrednim spadkobiercom?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo to przysługuje wyłącznie bezpośrednim spadkobiercom twórcy, a nie dalszym następcom prawnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo droit de suite ma charakter sui generis i jest ściśle związane z osobą twórcy. Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o prawie autorskim, przysługuje ono twórcy i jego spadkobiercom. Interpretacja przepisów Kodeksu cywilnego oraz orzecznictwa TSUE wskazuje, że prawo to nie wchodzi do spadku po spadkobiercach twórcy i nie podlega dziedziczeniu na zasadach ogólnych.
Jaki jest charakter prawny prawa do wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży dzieł sztuki (droit de suite)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawo to jest samodzielnym uprawnieniem o charakterze majątkowym, ale bliższym prawom osobistym, niebędącym typowym prawem majątkowym w rozumieniu prawa autorskiego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że prawo to jest odrębne od klasycznych praw majątkowych, ma charakter sui generis, jest niezbywalne i niepodlegające zrzeczeniu się, co zbliża je do praw osobistych, choć służy celom majątkowym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
pr. aut. art. 19 § 1
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Prawo do wynagrodzenia z tytułu zawodowej odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy utworu plastycznego lub fotograficznego przysługuje twórcy i jego spadkobiercom.
Pomocnicze
pr. aut. art. 19 § 2
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Nie stosuje się w przypadku ceny sprzedaży niższej niż równowartość 100 euro.
pr. aut. art. 19 § 3
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Definicja oryginalnych egzemplarzy utworu.
pr. aut. art. 18 § 3
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Prawa osobiste są niezbywalne i niepodlegające zrzeczeniu się.
pr. aut. art. 41 § 1
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Autorskie prawa majątkowe mogą przejść na inne osoby w drodze dziedziczenia, chyba że ustawa stanowi inaczej.
k.c. art. 922 § 1
Kodeks cywilny
Spadek obejmuje prawa i obowiązki majątkowe zmarłego.
k.c. art. 922 § 2
Kodeks cywilny
Wyłączenie ze spadku praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego oraz praw przechodzących na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są spadkobiercami.
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
Przelew wierzytelności.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów procesu.
pr. aut. art. 51 § 3
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Instytucja wyczerpania prawa do wprowadzenia do obrotu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo droit de suite przysługuje wyłącznie bezpośrednim spadkobiercom twórcy, a nie dalszym następcom prawnym. • Art. 19 ust. 1 pr. aut. stanowi wyjątek od ogólnych zasad dziedziczenia praw majątkowych. • Prawo droit de suite jest ściśle związane z osobą twórcy i nie wchodzi do spadku po jego spadkobiercach.
Odrzucone argumenty
Prawo droit de suite ma charakter majątkowy i podlega dziedziczeniu przez dalszych następców prawnych twórcy. • Pojęcie 'jego spadkobiercom' w art. 19 ust. 1 pr. aut. obejmuje również dalszych następców prawnych. • Dyrektywa 2001/84/WE wymaga, aby prawni następcy autora mieli możliwość korzystania z prawa do wynagrodzenia po śmierci autora, co sugeruje szerokie rozumienie następstwa prawnego.
Godne uwagi sformułowania
prawo to ma charakter majątkowy, trwa 70 lat po śmierci twórcy i podlega dziedziczeniu aż do wygaśnięcia wskazanego w ustawie czasu • prawo to jest zdecydowanie bliższe autorskim prawom osobistym, które zostały ukształtowane jako prawa niezbywalne i niepodlegające zrzeczeniu się • Konstrukcja art. 19 wskazuje, że nie podlega ono dziedziczeniu (por. art. 41 ust. 1 ustawy), skoro ustawodawca przyjął, że przysługuje ono autorowi, a po jego śmierci osobie bądź osobom, które spełniają kryterium bycia jego spadkobiercami. • Prawo z art. 19 ust. 1 ustawy nie wchodzi w skład spadku po spadkobiercach twórcy, w rozumieniu przedstawionym w dalszej części uzasadnienia, stąd nie przysługuje na zasadzie dziedziczenia następcom prawnym spadkobierców twórcy
Skład orzekający
Maciej Rozpędowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii dziedziczenia praw autorskich i specyficznego prawa do wynagrodzenia za odsprzedaż dzieł sztuki, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie autorskim i spadkowym.
“Kto dziedziczy prawo do tantiem po śmierci artysty? Sąd Apelacyjny rozstrzyga spór o droit de suite.”
Dane finansowe
WPS: 3915 PLN
wynagrodzenie: 1265 PLN
Sektor
kultura
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.