Orzeczenie · 2012-12-20

I ACa 974/12

Sąd
Sąd Apelacyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2012-12-20
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychŚredniaapelacyjny
dobra osobisteochrona prawnabezprawnośćporządek prawnypostępowanie karnepostępowanie cywilnezarzutyzawiadomienie o przestępstwiepomówienie

Sprawa dotyczyła ochrony dóbr osobistych powodów A. M. i M. H., którzy zarzucali pozwanemu M. C. naruszenie ich dobrego imienia poprzez twierdzenia o fałszerstwie dokumentów i próbie wyłudzenia, zawarte w zarzutach od nakazu zapłaty w sprawie cywilnej oraz w zawiadomieniu o możliwości popełnienia przestępstwa. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając, że działania pozwanego, podjęte w ramach obowiązującego porządku prawnego (art. 493 kpc i art. 304 § 1 kpk), nie były bezprawne. Sąd Apelacyjny w Łodzi podzielił to stanowisko. Analizując apelację powodów, sąd odwoławczy stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy działania pozwanego były bezprawne. Sąd Apelacyjny podkreślił, że ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym (art. 24 kc), a wina jest przesłanką żądania z art. 448 kc. Okolicznościami wyłączającymi bezprawność są m.in. działanie w ramach porządku prawnego. Sąd uznał, że pozwany, działając jako prezes zarządu spółki pozwanej w sprawie cywilnej, wniósł zarzuty i złożył zawiadomienie o przestępstwie w reakcji na postępowanie sądowe, a jego twierdzenia, choć stanowcze, były skierowane wyłącznie do organów państwowych i nie zostały upublicznione. Brak było dowodów na zły zamiar lub działanie z pełną świadomością nieprawdy. Sąd Apelacyjny uznał, że działania pozwanego nie wykroczyły poza cel i niezbędność obrony praw spółki, nie miały na celu publicznego poniżenia powodów i nie były bezprawne w rozumieniu art. 24 § 1 kc. W związku z tym apelacja powodów, domagających się zmiany wyroku i zobowiązania pozwanego do przeprosin, została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie dopuszczalności działań procesowych (zarzuty, zawiadomienie o przestępstwie) w kontekście ochrony dóbr osobistych, gdy nie noszą znamion bezprawności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu między stronami spółek i reakcji na postępowanie sądowe; ocena bezprawności jest zawsze indywidualna.

Zagadnienia prawne (2)

Czy działania pozwanego polegające na złożeniu zarzutów od nakazu zapłaty i zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa, zawierające twierdzenia o fałszerstwie dokumentów i próbie wyłudzenia, naruszają dobra osobiste powodów w postaci dobrego imienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, działania pozwanego nie naruszają dóbr osobistych powodów, ponieważ zostały podjęte w ramach obowiązującego porządku prawnego i nie były bezprawne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pozwany działał w ramach prawnie dopuszczalnych procedur (zarzuty od nakazu zapłaty, zawiadomienie o przestępstwie), które nie wykraczały poza cel i niezbędność obrony praw spółki. Brak było dowodów na zły zamiar lub świadomość nieprawdy, a działania nie zostały upublicznione w sposób naruszający dobre imię powodów w społeczeństwie.

Czy działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego, nawet jeśli może wywoływać negatywne odczucia u adresata, wyłącza bezprawność naruszenia dóbr osobistych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego, jeśli nie wykracza poza jego granice i cel, co do zasady wyłącza bezprawność naruszenia dóbr osobistych.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że przepisy prawa przewidują określone procedury (np. składanie zarzutów, zawiadomienie o przestępstwie), a działanie w ich ramach jest z reguły legalne. Dopiero rażące naruszenie przepisów lub działanie poza celem postępowania może prowadzić do uznania bezprawności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
pozwany M. C.

Strony

NazwaTypRola
A. M.osoba_fizycznapowód
M. H.osoba_fizycznapowód
L. R.osoba_fizycznapowód
M. C.osoba_fizycznapozwany
(...) spółka z o.o.spółkapowód w sprawie X GNc 345/10
(...) spółka z o.o.spółkapozwany w sprawie X GNc 345/10
K.spółkaspółka pozwanego

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 23

Kodeks cywilny

Określa dobra osobiste podlegające ochronie prawnej, w tym dobre imię.

k.c. art. 24

Kodeks cywilny

Określa środki ochrony dóbr osobistych, wymagając działania bezprawnego.

Pomocnicze

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Określa przesłanki odpowiedzialności pozwanego z tytułu naruszenia dóbr osobistych, w tym wymóg winy.

k.p.c. art. 493

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje obowiązek przedstawienia w piśmie z zarzutami wszelkich zarzutów i okoliczności faktycznych.

k.p.k. art. 304 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Nakłada społeczny obowiązek zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działania pozwanego były podjęte w ramach obowiązującego porządku prawnego. • Złożenie zarzutów od nakazu zapłaty i zawiadomienia o przestępstwie nie było bezprawne. • Działania pozwanego nie miały na celu publicznego pomówienia powodów. • Brak dowodów na zły zamiar lub świadomość nieprawdy ze strony pozwanego.

Odrzucone argumenty

Twierdzenia pozwanego o fałszerstwie i wyłudzeniu naruszyły dobre imię powodów. • Działanie w zamkniętym gronie nie wyłącza naruszenia dóbr osobistych. • Pozwany powiadomił organy ścigania o przestępstwie, którego nie popełniono. • Pozwany mógł wybrać inną linię obrony w postępowaniu cywilnym.

Godne uwagi sformułowania

ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym • działanie w ramach obowiązującego porządku prawnego • zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, jest działaniem w ramach obowiązującego porządku prawnego • nie wykroczyły poza cel i niezbędność postępowania

Skład orzekający

Wincenty Ślawski

przewodniczący

Bożena Błaszczyk

sędzia

Krystyna Golinowska

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności działań procesowych (zarzuty, zawiadomienie o przestępstwie) w kontekście ochrony dóbr osobistych, gdy nie noszą znamion bezprawności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji konfliktu między stronami spółek i reakcji na postępowanie sądowe; ocena bezprawności jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między działaniem prawnie dopuszczalnym a bezprawnym w kontekście ochrony dóbr osobistych, nawet gdy zarzuty są poważne. Pokazuje też, jak sądy oceniają takie sytuacje.

Czy zarzuty w sądzie i zawiadomienie o przestępstwie zawsze naruszają dobre imię? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst