I ACA 926/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powodów P. S. i B. S. o zapłatę kwoty 188 408,53 zł od banku, wynikającego z nieważności umowy kredytu denominowanego we frankach szwajcarskich. Sąd Okręgowy w całości uwzględnił powództwo. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, rozpoznając apelację pozwanego banku, częściowo zmienił zaskarżony wyrok. Kluczową kwestią była ocena abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowie kredytu. Sąd Apelacyjny uznał, że choć umowa zawierała niedozwolone postanowienia, nie skutkowało to jej bezwzględną nieważnością od początku, lecz raczej możliwością jej utrzymania w zmienionym kształcie lub unieważnienia. Ostatecznie, sąd uzależnił zapłatę zasądzonej kwoty od równoczesnej zapłaty lub zabezpieczenia przez powodów kwoty 188 408,53 zł na rzecz banku, co stanowiło kwotę udzielonego kredytu. W pozostałej części powództwo oddalono. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOcena abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów frankowych, skutki prawne uznania klauzul za abuzywne, zarzuty potrącenia i zatrzymania w sprawach konsumenckich.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście umów kredytowych denominowanych/indeksowanych do waluty obcej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy klauzule waloryzacyjne w umowie kredytu denominowanego we frankach szwajcarskich, dotyczące sposobu ustalania kursu waluty do przeliczenia kwoty kredytu i rat, są klauzulami abuzywnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule te zostały uznane za niedozwolone postanowienia umowne, ponieważ kształtowały prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszały jego interesy, m.in. poprzez brak przejrzystości w ustalaniu kursów i przerzucenie ryzyka kursowego wyłącznie na konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mechanizm ustalania kursu franka szwajcarskiego przez bank, oparty na arbitralnie ustalanych tabelach kursowych, bez jasnych kryteriów i zróżnicowaniem kursu kupna i sprzedaży, naruszał równowagę kontraktową i interesy konsumenta. Brak wystarczającej informacji o ryzyku kursowym dodatkowo potwierdzał abuzywność klauzul.
Jaki jest skutek uznania klauzul waloryzacyjnych za abuzywne dla ważności całej umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Uznanie klauzul za abuzywne nie powoduje automatycznie bezwzględnej nieważności całej umowy, ale skutkuje koniecznością ich wyeliminowania. W przypadku, gdy umowa nie może funkcjonować bez tych klauzul, sąd może ocenić, czy umowa może nadal obowiązywać bez nich, czy też staje się trwale bezskuteczna.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, odchodząc od stanowiska Sądu Okręgowego o bezwzględnej nieważności umowy, uznał, że eliminacja abuzywnych klauzul nie musi prowadzić do nieważności całej umowy. W tym konkretnym przypadku, sąd uzależnił zapłatę zasądzonej kwoty od spełnienia przez powodów świadczenia wzajemnego, co stanowiło modyfikację pierwotnego rozstrzygnięcia, ale nie unieważnienie całej umowy.
Czy bank skutecznie podniósł zarzut potrącenia lub zatrzymania wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut potrącenia okazał się nieskuteczny z uwagi na warunkowy charakter oświadczenia i brak wymagalności wierzytelności banku. Zarzut zatrzymania również nie został skutecznie podniesiony z powodu braku umocowania pełnomocnika do jego przyjęcia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzut potrącenia był bezskuteczny, ponieważ został zgłoszony warunkowo i wierzytelność banku nie była wymagalna. Podobnie, zarzut zatrzymania nie mógł wywołać skutków prawnych z powodu braku odpowiedniego umocowania pełnomocnika powodów do jego przyjęcia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. | osoba_fizyczna | powód |
| B. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
k.c. art. 385¹ § § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje.
Prawo bankowe art. 69
Ustawa Prawo bankowe
Reguluje umowę kredytu bankowego.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wstępują odpowiednie przepisy ustawy.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 58 § § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.
k.c. art. 410 § § 1
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia stosuje się również do zwrotu świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej czynności prawnej.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania tej korzyści w naturze, a jeżeli nie jest to możliwe, do zwrotu jej wartości.
Prawo bankowe art. 111 § ust. 1 pkt 4
Ustawa Prawo bankowe
Określa zasady ustalania kursów walut przez banki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzule waloryzacyjne w umowie kredytu denominowanego we frankach szwajcarskich są abuzywne. • Niedozwolone postanowienia umowne nie wiążą konsumenta. • Bank nie wykazał skuteczności zarzutu potrącenia ani zatrzymania.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu jest ważna i nie zawiera klauzul abuzywnych. • Bank prawidłowo poinformował konsumentów o ryzyku walutowym. • Zastosowanie kursu kupna i sprzedaży z tabeli bankowej jest uzasadnione ekonomicznie i zgodne z prawem. • Umowa powinna zostać uzupełniona przepisami dyspozytywnymi lub zwyczajem bankowym. • Zarzut potrącenia był skuteczny. • Zarzut zatrzymania był skuteczny.
Godne uwagi sformułowania
uzależnia zapłatę przez pozwanego zasądzonych na rzecz powodów należności od równoczesnej zapłaty solidarnie albo zabezpieczenia zapłaty przez powodów na rzecz pozwanego kwoty 188.408,53 zł • klauzule – na podstawie których dochodziło do przeliczenia wypłaconej w złotówkach kwoty kredytu i spłacanej w złotówkach na (...) według kursu z tabeli (...) – są klauzulami abuzywnymi • mechanizm indeksacji kredytu do waluty obcej było również rażąco nierównomierne rozłożenie pomiędzy stronami ryzyka • nie można zasadnie stwierdzić, aby powyższe stanowisko dotyczące zastosowania tzw. klauzuli redukcji utrzymującej skuteczność postanowienia zawierającego warunek nieuczciwy zdezaktualizowało się
Skład orzekający
Bogdan Wysocki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ocena abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów frankowych, skutki prawne uznania klauzul za abuzywne, zarzuty potrącenia i zatrzymania w sprawach konsumenckich."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście umów kredytowych denominowanych/indeksowanych do waluty obcej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników. Rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego wprowadza istotne modyfikacje w stosunku do wyroku pierwszej instancji.
“Kredyt frankowy: Sąd Apelacyjny modyfikuje wyrok – zapłata uzależniona od świadczenia wzajemnego!”
Dane finansowe
WPS: 188 408,53 PLN
zapłata: 94 204,27 PLN
zapłata: 94 204,26 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.