Orzeczenie · 2019-09-23

I ACa 883/18

Sąd
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Miejsce
Katowice
Data
2019-09-23
SAOSCywilnezobowiązaniaŚredniaapelacyjny
umowa agencyjnapośrednictwo ubezpieczeniowenierozliczone składkiodpowiedzialność solidarnaporęczeniewekselugodarozliczeniaapelacja

Powódka Towarzystwo (...) SA w W. domagała się zasądzenia od pozwanych M. K. i K. W. kwoty 135 145,67 zł tytułem nierozliczonych składek ubezpieczeniowych, które pobrała agentka M. K. Pozwane przyznały fakt zawarcia umowy agencyjnej i ugód, jednak kwestionowały zasadność roszczenia, wskazując na błędy w systemach rozliczeniowych powódki. Sąd Okręgowy w Katowicach, po stwierdzeniu niewłaściwości Sądu Okręgowego w Warszawie, zasądził od pozwanych solidarnie kwotę 119 643,30 zł, zmniejszając pierwotne żądanie o kwotę wyegzekwowaną od poręczyciela wekslowego W. W. Pozwane wniosły apelację, zarzucając m.in. dowolną ocenę dowodów i oparcie rozstrzygnięcia na opinii biegłego M. C. Sąd Apelacyjny w Katowicach uznał apelację za w większości bezzasadną. Podzielił ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji i uznał opinię biegłego M. C. za rzetelną, odrzucając jednocześnie wnioski opinii biegłej A. F. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 kpc, zostały uznane za niezasadne. Sąd Apelacyjny odrzucił również zarzut naruszenia art. 5 kc, wskazując, że posiadanie tytułu wykonawczego wobec innego dłużnika nie stanowi nadużycia prawa. Jedyną zmianą w zaskarżonym wyroku było dodanie zastrzeżenia, że zasądzone kwoty pozwane zobowiązane są do zapłaty solidarnie z należnością zasądzoną od W. W. nakazem zapłaty z dnia 14 maja 2014 r. (sygn. akt II Nc 82/14), co miało zapobiec podwójnej egzekucji. Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 4 050 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących umowy agencyjnej, odpowiedzialności solidarnej, oceny dowodów z opinii biegłych oraz stosowania art. 5 kc w kontekście posiadania tytułów wykonawczych wobec różnych dłużników.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z rozliczeniami między ubezpieczycielem a agentem oraz poręczeniem wekslowym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd drugiej instancji może zmienić wyrok sądu pierwszej instancji poprzez dodanie zastrzeżenia o solidarnej odpowiedzialności z innym dłużnikiem, jeśli uchybienie to stanowi naruszenie prawa materialnego (art. 366 kc)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy jest władny do zmiany wyroku w tym zakresie, gdyż stanowi to naruszenie prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że dług pozwanych był tożsamy z długiem zasądzonym od W. W. nakazem zapłaty, który był prawomocny. W takiej sytuacji obowiązkiem sądu jest orzeczenie zastrzeżenia o solidarnej odpowiedzialności, aby zapobiec podwójnej egzekucji, co stanowi zastosowanie art. 366 kc.

Czy sąd może oprzeć rozstrzygnięcie na opinii jednego biegłego, odrzucając wnioski innego biegłego, mimo zarzutów o stronniczość pierwszego biegłego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli opinia jednego biegłego jest przekonująca i należycie wyjaśnia stan faktyczny, a opinia drugiego biegłego jest nieprzydatna lub niejasna.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał opinię biegłego M. C. za przekonującą i szczegółową, wyjaśniającą wzajemne rozliczenia stron. Odrzucił opinię biegłej A. F. jako niekategoryczną i niepozwalającą na ustalenie wysokości należności. Zarzuty o stronniczość biegłego M. C. zostały uznane za chybione, gdyż samo sąsiedztwo siedziby nie świadczy o zależności.

Czy posiadanie przez wierzyciela tytułu wykonawczego wobec jednego z dłużników stanowi nadużycie prawa przy dochodzeniu tej samej kwoty od innych dłużników (art. 5 kc)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, posiadanie tytułu wykonawczego wobec innego dłużnika nie świadczy o nadużyciu prawa, a wręcz potwierdza zasadność żądania.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że art. 5 kc ma charakter wyjątkowy i nie można nim podważać mocy obowiązujących przepisów prawa. Fakt posiadania tytułu wykonawczego wobec W. W. nie stanowi nadużycia prawa przez powódkę, a jedynie potwierdza zasadność dochodzonej kwoty.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku częściowo, oddalenie apelacji w pozostałej części
Strona wygrywająca
powódka

Strony

NazwaTypRola
Towarzystwo (...) Spółki Akcyjnej w W.spółkapowódka
M. K.osoba_fizycznapozwana
K. W.osoba_fizycznapozwana
W. W.osoba_fizycznaporęczyciel wekslowy

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 366

Kodeks cywilny

Nakazuje orzeczenie zastrzeżenia o solidarnej odpowiedzialności, gdy dług jest tożsamy z zasądzonym od innego dłużnika prawomocnym nakazem zapłaty, w celu zapobieżenia podwójnej egzekucji.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy oceny dowodów przez sąd, która powinna być swobodna, a nie dowolna.

k.p.c. art. 278

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy dowodu z opinii biegłego.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Reguluje zakaz nadużywania prawa podmiotowego.

k.c. art. 758 § § 1

Kodeks cywilny

Definicja umowy agencyjnej.

k.c. art. 761 § § 1

Kodeks cywilny

Prawo agenta do prowizji.

k.c. art. 761 § 5

Kodeks cywilny

Obowiązek dającego zlecenie do złożenia oświadczenia o należnej prowizji.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów.

k.c. art. 498 § § 1

Kodeks cywilny

Warunki potrącenia wierzytelności.

k.c. art. 498 § § 2

Kodeks cywilny

Skutki potrącenia wierzytelności.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego zasądzenia kosztów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowość opinii biegłego M. C. w zakresie rozliczeń stron. • Zasada solidarnej odpowiedzialności dłużników. • Brak podstaw do zastosowania art. 5 kc. • Uznanie ugód z lat 2011 i 2012 za ważne i wiążące.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 233 kpc przez dowolną ocenę dowodów. • Zarzuty dotyczące stronniczości i nierzetelności opinii biegłego M. C. • Zarzuty dotyczące odrzucenia opinii biegłej A. F. • Zarzut naruszenia art. 5 kc przez powódkę.

Godne uwagi sformułowania

Apelacja winna odnieść tylko nieznaczny skutek i to nie z przyczyn w niej podniesionych. • Sąd pierwszej instancji ustalił prawidłowy stan faktyczny, które to ustalenia Sąd Apelacyjny w całości podziela i przyjmuje za własne. • Z samego sąsiedztwa siedziby nie wynika jeszcze jakakolwiek zależność stron od siebie. • Norma art. 5 kc ma charakter wyjątkowy i można ją stosować w sytuacji, gdy w innej drodze nie można zabezpieczyć interesu osoby zagrożonej wykonaniem prawa podmiotowego drugiej osoby. • Zmiana ta z przyczyn oczywistych jest korzystna dla pozwanych, uniemożliwia bowiem podwójną egzekucję należności powódki.

Skład orzekający

Lucyna Świderska-Pilis

przewodniczący-sprawozdawca

Ewa Jastrzębska

sędzia

Tomasz Tatarczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umowy agencyjnej, odpowiedzialności solidarnej, oceny dowodów z opinii biegłych oraz stosowania art. 5 kc w kontekście posiadania tytułów wykonawczych wobec różnych dłużników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z rozliczeniami między ubezpieczycielem a agentem oraz poręczeniem wekslowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy rozliczeń finansowych między firmą ubezpieczeniową a jej agentem, co jest częstym problemem w branży. Dodatkowo, kwestia odpowiedzialności solidarnej i poręczenia wekslowego dodaje jej złożoności prawnej.

Agentka nie rozliczyła składek? Sąd Apelacyjny wyjaśnia zasady odpowiedzialności i zapobiega podwójnej egzekucji.

Dane finansowe

WPS: 135 145,67 PLN

należność główna: 119 643,3 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 4050 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst