I ACa 869/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód W. G. wniósł pozew o zapłatę 76 000 zł od Skarbu Państwa, twierdząc, że jest właścicielem żwiru wydobytego z jazu wodnego i składowanego na jego działce. Domagał się wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości oraz odszkodowania. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione na podstawie art. 229 kc w zw. z art. 224 kc, a także wskazując, że żwir stanowił własność Skarbu Państwa, a powód nie wykazał podstaw do zastosowania art. 471 kc. Sąd Okręgowy ustalił, że powód i J. J. wydobyli żwir z cofki jazu, składowali go na działce powoda, a następnie wykorzystali do własnych celów. Pozwany Skarb Państwa kwestionował prawo powoda do żwiru i podnosił zarzut przedawnienia. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację powoda, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd Apelacyjny uznał, że zwrot rzeczy w rozumieniu art. 229 kc nastąpił wiosną 2014 r., gdy żwir został wykorzystany do budowy centrum handlowego i drogi gminnej, co oznacza, że roszczenie uległo przedawnieniu przed wniesieniem pozwu w 2017 r. Sąd Apelacyjny odrzucił również argumentację powoda o sprzeczności zarzutu przedawnienia z zasadami współżycia społecznego oraz o istnieniu stosunku umownego, wskazując na brak zawarcia umowy i brak podstaw do zastosowania art. 471 kc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'zwrot rzeczy' w kontekście przedawnienia roszczeń z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości (art. 229 kc). Ustalenie własności żwiru wydobytego z rzeki.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wydobyciem żwiru z jazu wodnego i jego składowaniem na prywatnej działce.
Zagadnienia prawne (4)
Czy roszczenie o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, związane ze składowaniem żwiru, uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie uległo przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zwrot rzeczy w rozumieniu art. 229 kc nastąpił wiosną 2014 r., gdy żwir został wykorzystany do budowy centrum handlowego i drogi gminnej. Termin roczny przedawnienia rozpoczął bieg wówczas, a powództwo wniesiono w 2017 r., co oznaczało jego przedawnienie.
Czy zarzut przedawnienia roszczenia jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia nie jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód mógł wytoczyć powództwo wcześniej, a pozwany nie podejmował działań uniemożliwiających mu to. Powód sam wykorzystał żwir do własnych celów, mimo stanowiska pozwanego o jego własności.
Czy żwir wydobyty z dna rzeki w ramach prac remontowych jazu stanowił własność Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, żwir stanowił własność Skarbu Państwa.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy Prawo wodne stanowią, że grunty pokryte wodami, w tym kamienie, żwir i inne materiały rzeczne, są własnością Skarbu Państwa. Do nabycia własności żwiru przez powoda konieczna byłaby umowa ze Skarbem Państwa lub decyzja odpowiedniego organu, czego nie było.
Czy pomiędzy stronami doszło do zawarcia umowy (wyraźnej lub dorozumianej) dotyczącej wydobycia żwiru i jego składowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie doszło do zawarcia umowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nie doszło do zawarcia umowy, ani wyraźnej, ani dorozumianej, ponieważ nie podpisano proponowanych ugód, a korespondencja nie wykazała zgodnego zamiaru stron co do essentialia negotii umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. G. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
| Państwowe Gospodarstwo (...) | instytucja | reprezentant pozwanego |
| Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej | instytucja | reprezentant pozwanego |
Przepisy (20)
Główne
k.c. art. 229 § § 1
Kodeks cywilny
Określa termin przedawnienia roszczeń właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, który rozpoczyna bieg od dnia zwrotu rzeczy.
Ustawa Prawo wodne art. 1 § ust. 1a
Stanowi, że śródlądowe wody powierzchniowe płynące stanowią własność Skarbu Państwa.
Ustawa Prawo wodne art. 10 § ust. 1
Stanowi, że grunty pokryte wodami powierzchniowymi stanowią własność właściciela tych wód.
Ustawa Prawo wodne art. 14 § ust. 1
Stanowi, że grunty pokryte wodami powierzchniowymi stanowią własność właściciela tych wód.
Pomocnicze
k.c. art. 224
Kodeks cywilny
k.c. art. 225
Kodeks cywilny
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy nadużycia prawa podmiotowego, w tym zarzutu przedawnienia.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dotyczy odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 117 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków przedawnienia roszczenia.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Określa ogólne terminy przedawnienia.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów procesu.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygania o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
Ustawa Prawo budowlane art. 66
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa Prawo wodne art. 37 § pkt 7
Ustawa Prawo wodne art. 64 § ust. 2
Ustawa Prawo wodne art. 122 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo wodne art. 124 § pkt 3
Ustawa z dnia 15 grudnia 2015 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej art. 32 § ust. 3
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie powoda uległo przedawnieniu na podstawie art. 229 kc w zw. z art. 224 kc. • Żwir wydobyty z rzeki stanowił własność Skarbu Państwa. • Nie doszło do zawarcia umowy (wyraźnej ani dorozumianej) pomiędzy stronami. • Zarzut przedawnienia nie jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
Odrzucone argumenty
Roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia nie rozpoczął się lub został przerwany. • Żwir stanowił własność powoda. • Doszło do zawarcia umowy (dorozumianej lub konkludentnej) z pozwanym. • Zarzut przedawnienia jest sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. • Działanie pozwanego stanowiło nienależyte wykonanie zobowiązania z art. 471 kc.
Godne uwagi sformułowania
zwrot rzeczy w rozumieniu art. 229 kc jest szerszy i obejmuje także inne wypadki, niż tylko fizyczne wydanie rzeczy • powód sam doprowadził do odzyskania władztwa nad swoją nieruchomością • żwir wydobyty z dna rzeki nie stanowił własności powoda, ale stanowił własność Skarbu Państwa
Skład orzekający
Małgorzata Wołczańska
przewodniczący
Ewa Jastrzębska
sędzia
Lucyna Morys-Magiera
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zwrot rzeczy' w kontekście przedawnienia roszczeń z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości (art. 229 kc). Ustalenie własności żwiru wydobytego z rzeki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z wydobyciem żwiru z jazu wodnego i jego składowaniem na prywatnej działce.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy interpretacji przepisów o przedawnieniu i własności w kontekście wydobycia surowców z rzeki, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i nieruchomościach.
“Czy żwir z rzeki był Twój, czy Skarbu Państwa? Sąd rozstrzyga sprawę przedawnienia.”
Dane finansowe
WPS: 76 000 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.