I ACA 806/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa T. L. o zwolnienie spod egzekucji spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, zajętego w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przeciwko M. L. (1). Sąd Okręgowy w Krakowie uwzględnił powództwo, wskazując, że powódka jest współwłaścicielką lokalu i spadkobierczynią, a egzekucja z całego prawa narusza jej prawa. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach dotyczących wspólności majątku spadkowego i wspólności majątku małżeńskiego, wskazując, że wierzyciel jednego ze spadkobierców nie może zaspokoić się z udziałów w majątku spadkowym bez wcześniejszego działu spadku lub podziału majątku wspólnego. Pozwana wniosła apelację, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów procesowych, w tym art. 841 k.p.c. oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących wspólności majątkowej i spadkowej. Pozwana wniosła również zażalenie na postanowienie o kosztach. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie pozwanej, uznając je za niedopuszczalne w związku z wniesieniem apelacji co do istoty sprawy. Rozpoznając apelację, Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego co do współwłasności i zastosowania przepisów o wspólności majątku spadkowego i podziale majątku wspólnego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że powódka, jako współuprawniona do przedmiotu majątku, może żądać zwolnienia spod egzekucji całego przedmiotu, jeśli egzekucja narusza jej uprawnienia. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kosztów procesu, odstępując od obciążania pozwanej kosztami, kierując się zasadą słuszności i trudną sytuacją majątkową pozwanej, a także niejednolitością poglądów w orzecznictwie. Sąd Apelacyjny przyznał również wynagrodzenie pełnomocnikowi powódki z urzędu za nieopłaconą pomoc prawną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących egzekucji z majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską lub majątkiem spadkowym, zwłaszcza w kontekście spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziedziczenia i wspólności majątkowej, a jego zastosowanie może wymagać analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy powódka, jako współwłaścicielka i współspadkobierczyni, ma legitymację do wytoczenia powództwa o zwolnienie spod egzekucji całego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, zajętego na podstawie tytułu wykonawczego przeciwko jednemu ze współwłaścicieli/spadkobierców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powódce przysługuje legitymacja do wytoczenia powództwa o zwolnienie tego prawa spod egzekucji w całości, ponieważ egzekucja narusza jej prawa wynikające z udziału w tym prawie, a do czasu działu spadku i podziału majątku wspólnego, wierzyciel jednego z małżonków (lub spadkobierców) nie może zaspokoić się z przedmiotów objętych majątkiem wspólnym lub spadkowym bez wcześniejszego podziału.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na przepisach dotyczących wspólności majątku spadkowego i wspólności majątku małżeńskiego, wskazując, że do czasu działu spadku i podziału majątku wspólnego, wierzyciel jednego z małżonków (lub spadkobierców) nie może zaspokoić się z przedmiotów objętych majątkiem wspólnym lub spadkowym bez wcześniejszego podziału. Powódka, jako współuprawniona, może żądać zwolnienia spod egzekucji całego przedmiotu, jeśli egzekucja narusza jej uprawnienia.
Jaki jest termin do wniesienia powództwa o zwolnienie spod egzekucji, gdy powódka dowiedziała się o zajęciu w dniu doręczenia zawiadomienia przez komornika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Termin do wniesienia powództwa o zwolnienie spod egzekucji rozpoczyna bieg od dnia, w którym osoba trzecia dowiedziała się o zajęciu w wyniku skierowania do danego przedmiotu egzekucji z naruszeniem jej prawa, i chodzi tu o faktyczne powzięcie wiadomości o zajęciu, a nie dzień, w którym mogła dowiedzieć się o zajęciu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na wyrok Sądu Najwyższego, który precyzuje, że bieg terminu rozpoczyna się od faktycznego powzięcia wiadomości o zajęciu, a nie od dnia, w którym osoba mogła się o nim dowiedzieć. Okoliczności dotyczące daty dowiedzenia się o egzekucji nie stanowiły nowej okoliczności i mogły być dowodzone przed sądem pierwszej instancji.
Czy umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie, zawarta w zwykłej formie pisemnej, jest ważna w kontekście przepisów o spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu?
Odpowiedź sądu
Nie, umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie, zawarta w zwykłej formie pisemnej, jest nieważna z mocy prawa, jeśli narusza wymóg formy aktu notarialnego przewidziany dla tego typu czynności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał umowę przewłaszczenia za nieważną, ponieważ naruszała wymóg formy aktu notarialnego, przewidziany w art. 17[2] ust. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.
Czy zażalenie na postanowienie dotyczące kosztów procesu jest dopuszczalne, gdy strona wnosi apelację co do istoty sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zażalenie na postanowienie dotyczące kosztów procesu nie jest dopuszczalne, jeżeli strona wnosi środek zaskarżenia co do istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie pozwanej na postanowienie o kosztach, powołując się na art. 394 § 1 pkt 9 k.p.c., który stanowi, że zażalenie przysługuje tylko wtedy, gdy strona nie wnosi środka zaskarżenia co do istoty sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. L. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
| M. L. (1) | osoba_fizyczna | dłużnik |
| P. L. | osoba_fizyczna | współuprawniony |
| M. K. | osoba_fizyczna | współuprawniony |
| W. L. | osoba_fizyczna | spadkodawca |
| M. L. (2) | osoba_fizyczna | spadkodawca |
Przepisy (22)
Główne
k.p.c. art. 841 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Legitymacja do wytoczenia powództwa o zwolnienie spod egzekucji przysługuje osobie trzeciej, której prawo zostało naruszone przez egzekucję. Termin do wniesienia powództwa biegnie od dnia faktycznego dowiedzenia się o zajęciu.
k.p.c. art. 841 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Termin do wniesienia powództwa o zwolnienie spod egzekucji wynosi miesiąc od dnia, w którym osoba trzecia dowiedziała się o zajęciu.
k.c. art. 73 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej zawartej w formie pisemnej, gdy ustawa wymaga formy aktu notarialnego.
k.c. art. 1035
Kodeks cywilny
Przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się odpowiednio do wspólności majątku spadkowego.
k.p.c. art. 779 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Do egzekucji ze spadku potrzebny jest tytuł przeciwko wszystkim spadkobiercom.
k.r.o. art. 42
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Po ustaniu wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.
k.r.o. art. 46
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Od chwili ustania wspólności ustawowej do majątku, który był nią objęty, jak również do podziału tego majątku, stosuje się odpowiednio przepisy o wspólności majątku spadkowego i o dziale spadku.
u.s.m. art. 17[2] § ust. 4
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Wymóg formy aktu notarialnego dla przeniesienia własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu.
k.p.c. art. 394 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania cywilnego
Dopuszczalność zażalenia na postanowienie dotyczące kosztów procesu, gdy strona nie wnosi środka zaskarżenia co do istoty sprawy.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Treść i granice prawa własności.
k.p.c. art. 925 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skutki zajęcia rzeczy ruchomej.
k.p.c. art. 929 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zajęcie nieruchomości.
k.p.c. art. 912
Kodeks postępowania cywilnego
Zajęcie prawa dłużnika do żądania podziału majątku wspólnego lub działu spadku.
Dz.U.2004.162.1691 art. 5 § ust. 1
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw
Przepisy ustawy stosuje się do stosunków w niej unormowanych, chociażby powstały przed jej wejściem w życie.
Pomocnicze
k.c. art. 157
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący nieważności czynności prawnej zawierającej warunek.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 373
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia środka zaskarżenia.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o apelacji do zażalenia.
Dz.U. 2013r. poz. 461 art. 6 § pkt 7
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Stawka minimalna za czynności adwokata z urzędu.
Dz.U. 2013r. poz. 461 art. 19 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
Podstawa do przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Egzekucja z całego prawa własnościowego do lokalu narusza prawa powódki jako współwłaścicielki i spadkobierczyni. • Do czasu działu spadku i podziału majątku wspólnego, wierzyciel jednego z małżonków (lub spadkobierców) nie może zaspokoić się z przedmiotów objętych majątkiem wspólnym lub spadkowym bez wcześniejszego podziału. • Powódka ma legitymację do wytoczenia powództwa o zwolnienie spod egzekucji całego przedmiotu, jeśli egzekucja narusza jej uprawnienia.
Odrzucone argumenty
Umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie zawarta w zwykłej formie pisemnej jest ważna. • Pozwana kwestionowała termin wniesienia pozwu przez powódkę. • Pozwana kwestionowała zastosowanie przepisów o wspólności majątku spadkowego i podziale majątku wspólnego.
Godne uwagi sformułowania
do czasu dokonania działu spadku i podziału majątku wspólnego każdy ze współuprawnionych do przedmiotu majątku wspólnego może żądać zwolnienia spod egzekucji całego przedmiotu skoro ma prawo żądania przyznania całego przedmiotu majątku na własność. • wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jedno z małżonków (jego spadkobierca) , nie może żądać zaspokojenia wprost z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład majątku, który był objęty wspólnością. • chodzi tu o faktyczne powzięcie wiadomości o zajęciu, a nie dzień, w którym mogła dowiedzieć się o zajęciu.
Skład orzekający
Teresa Rak
przewodniczący
Jerzy Bess
sędzia
Sławomir Jamróg
sędzia (spr.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji z majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską lub majątkiem spadkowym, zwłaszcza w kontekście spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dziedziczenia i wspólności majątkowej, a jego zastosowanie może wymagać analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii dziedziczenia i wspólności majątkowej w kontekście egzekucji, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników i osób prywatnych.
“Egzekucja z mieszkania: czy komornik może zająć całość, gdy dłużnik ma tylko udział?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.