I ACa 784/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, który wynikał z orzeczenia o podziale majątku wspólnego stron. Powódka K. D. została zobowiązana do zapłaty na rzecz pozwanego J. D. kwoty 80 186,69 zł tytułem dopłaty. Powódka argumentowała, że sąd nie uwzględnił wszystkich składników majątku wspólnego i przepływów majątkowych przed rozwodem, a także zgłosiła potrącenie wierzytelności w kwocie 105 447,45 zł. Sąd I instancji oddalił powództwo, wskazując, że powództwo przeciwegzekucyjne nie służy do kwestionowania prawomocnych orzeczeń ani do ponownego rozpoznawania kwestii już rozstrzygniętych. Sąd podkreślił, że wszelkie zarzuty dotyczące składu majątku powinny być podnoszone w postępowaniu o podział majątku lub uzupełniający podział. Apelacja powódki zarzucała m.in. nierozpoznanie istoty sprawy w zakresie potrącenia wierzytelności oraz naruszenie przepisów dotyczących powództwa przeciwegzekucyjnego i zasad współżycia społecznego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że zarzut potrącenia wierzytelności z tytułu naruszenia dóbr osobistych, zgłoszony na późniejszym etapie postępowania, był spóźniony z uwagi na prekluzję procesową wynikającą z art. 843 § 3 kpc. Sąd wskazał, że powódka miała możliwość zgłoszenia tych zarzutów już w pozwie, a ich późniejsze podniesienie stanowiło obejście przepisów procesowych. Sąd Apelacyjny podzielił również stanowisko sądu I instancji co do niemożności kwestionowania prawomocnego orzeczenia o podziale majątku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie przepisów o prekluzji procesowej w postępowaniu przeciwegzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście zarzutu potrącenia zgłaszanego po wniesieniu pozwu.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie zarzut potrącenia jest zgłaszany po raz pierwszy w toku postępowania przeciwegzekucyjnego, mimo istnienia podstaw do jego zgłoszenia już w pozwie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzut potrącenia wierzytelności, zgłoszony po wniesieniu pozwu o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, może być uwzględniony, jeśli okoliczności uzasadniające potrącenie istniały już w chwili wniesienia pozwu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut potrącenia zgłoszony po wniesieniu pozwu, gdy okoliczności uzasadniające go istniały już wcześniej, jest spóźniony z uwagi na prekluzję procesową wynikającą z art. 843 § 3 kpc.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołując się na utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że zgłoszenie oświadczenia o potrąceniu poza procesem, w czasie jego trwania, i powołanie się na jego skutek jako na zarzut, który nie mógł być przytoczony już w pozwie, należy ocenić jako obejście art. 843 § 3 kpc. Przepis ten wprowadza prekluzję dla zarzutów, które powód mógł zgłosić już w pozwie.
Czy powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego może służyć kwestionowaniu prawomocnego orzeczenia o podziale majątku wspólnego i ponownemu rozpoznaniu kwestii składu majątku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo o pozbawienie wykonalności nie jest środkiem służącym do kwestionowania prawomocnych orzeczeń ani do ponownego rozpoznawania kwestii już rozstrzygniętych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że powództwo przeciwegzekucyjne nie może być utożsamiane ze środkiem odwoławczym lub nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia. Kwestionowanie składu majątku podlegającego podziałowi, który został prawomocnie ustalony, nie jest dopuszczalne w tym postępowaniu, a wszelkie pominięcia powinny być dochodzone w drodze podziału uzupełniającego.
Czy okoliczności dotyczące naruszenia dóbr osobistych powódki, które miały miejsce przed wniesieniem pozwu o podział majątku, mogą stanowić podstawę do potrącenia wierzytelności w postępowaniu przeciwegzekucyjnym, jeśli nie zostały zgłoszone w pozwie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli okoliczności te istniały już w chwili wytaczania powództwa i mogły być zgłoszone, ich późniejsze podniesienie jako zarzutu potrącenia jest spóźnione z powodu prekluzji procesowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka miała możliwość powołania się na okoliczności dotyczące naruszenia dóbr osobistych już w pozwie. Zgłoszenie zarzutu potrącenia z tego tytułu dopiero w 2013 r., na końcowym etapie postępowania, stanowiło obejście art. 843 § 3 kpc, który wprowadza prekluzję dla zarzutów, które powód mógł zgłosić już w pozwie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. D. | osoba_fizyczna | powódka |
| J. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo oparte na tym przepisie nie może być utożsamiane ze środkiem odwoławczym ani nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i nie służy do kontroli orzeczenia będącego tytułem wykonawczym.
k.p.c. art. 843 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Powód w pozwie powinien przytoczyć wszystkie zarzuty, jakie w tym czasie mógł zgłosić, pod rygorem utraty prawa korzystania z nich w dalszym postępowaniu (prekluzja procesowa).
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony, ale i sąd.
k.p.c. art. 618 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Kwestie związane z podziałem majątku wspólnego, w tym podział uzupełniający, są rozstrzygane w odrębnym postępowaniu.
k.p.c. art. 567 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis stosowany w postępowaniu o podział majątku wspólnego.
k.p.c. art. 688
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis stosowany w postępowaniu o podział majątku wspólnego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie może stanowić samodzielnej podstawy uwzględnienia powództwa przeciwegzekucyjnego.
k.c. art. 498 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy potrącenia wierzytelności.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uzasadnienia wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut potrącenia wierzytelności zgłoszony po wniesieniu pozwu, gdy okoliczności uzasadniające potrącenie istniały już wcześniej, jest spóźniony z uwagi na prekluzję procesową (art. 843 § 3 kpc). • Powództwo o pozbawienie wykonalności nie służy do kwestionowania prawomocnych orzeczeń o podziale majątku. • Wszelkie zarzuty dotyczące składu majątku powinny być podnoszone w postępowaniu o podział majątku lub uzupełniający podział.
Odrzucone argumenty
Nierozpoznanie istoty sprawy przez sąd I instancji w zakresie potrącenia wierzytelności. • Naruszenie art. 840 § 1 pkt 2 kpc poprzez nieuwzględnienie zgłoszonych do potrącenia wierzytelności. • Naruszenie art. 5 kc przez uznanie, że przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy powództwa przeciwegzekucyjnego. • Obraza prawa procesowego (art. 233 § 1 kpc i art. 328 § 2 kpc) poprzez pominięcie oświadczenia powódki o potrąceniu wierzytelności z tytułu naruszenia dóbr osobistych.
Godne uwagi sformułowania
Powództwo tego rodzaju nie może być natomiast utożsamiane ze środkiem odwoławczym lub nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i przez to zmierzać do jakiejkolwiek kontroli orzeczenia będącego tytułem wykonawczym. • Te zaś, stosownie do dyspozycji art. 365 § 1 kpc wiąże nie tylko strony, ale i Sąd. • Złożenie pozwanemu oświadczenia o potrąceniu poza procesem, w czasie jego trwania i powołanie się na skutek tego oświadczenia (w postaci umorzenia należności objętej tytułem wykonawczym) jako na zarzut, który nie mógł być przytoczony już w pozwie, należy ocenić jako obejście art. 843 § 3 k.p.c. • Prekluzja procesowa uregulowana w art. 843 § 3 obejmuje jedynie te "zarzuty", które powód mógł zgłosić już w pozwie.
Skład orzekający
Ewa Lauber-Drzazga
przewodniczący
Bożena Oworuszko
sprawozdawca
Ewa Popek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie przepisów o prekluzji procesowej w postępowaniu przeciwegzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście zarzutu potrącenia zgłaszanego po wniesieniu pozwu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie zarzut potrącenia jest zgłaszany po raz pierwszy w toku postępowania przeciwegzekucyjnego, mimo istnienia podstaw do jego zgłoszenia już w pozwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie jest interesujące dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę prekluzji procesowej w kontekście powództwa przeciwegzekucyjnego i zarzutu potrącenia, co jest częstym problemem w praktyce.
“Spóźniony zarzut potrącenia: kiedy sąd zamknie drzwi do obrony w postępowaniu egzekucyjnym?”
Dane finansowe
WPS: 80 186,69 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.