I ACa 707/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Bank (...) S.A. w W., dochodził od pozwanych M. P. i P. R. zapłaty kwoty 78 883,21 zł z odsetkami, jako poręczycieli weksla wystawionego przez kredytobiorców K. i A. Z. . Sąd Okręgowy w Krakowie wydał nakaz zapłaty, a następnie wyrokiem z dnia 24 października 2013 r. utrzymał go w mocy w części dotyczącej należności głównej i odsetek od dnia 10 czerwca 2011 r., a w pozostałej części (odsetki za okres od 1 kwietnia 2010 r. do 9 czerwca 2011 r.) uchylił nakaz i oddalił powództwo, uwzględniając wpłatę dokonaną przez pozwaną. Pozwani wnieśli apelacje, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. wygaśnięcia poręczenia w związku z aneksem do umowy kredytowej, który miał stanowić odnowienie zobowiązania, a także zarzuty formalne dotyczące deklaracji wekslowej i poręczenia z grzeczności. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając apelacje, ustalił, że ustalenia faktyczne sądu I instancji są prawidłowe. Podzielił stanowisko sądu okręgowego, że aneks do umowy kredytowej z dnia 3 stycznia 2002 r. nie stanowił odnowienia zobowiązania w rozumieniu art. 506 k.c., a jedynie zmianę warunków kredytu, w tym jego przewalutowanie. Podkreślono, że strony muszą wyrazić zamiar umorzenia istniejącego zobowiązania, a zamiaru tego nie można domniemywać. Sąd Apelacyjny wskazał również na prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Wadowicach, który oddalił powództwo P. R. o ustalenie wygaśnięcia poręczenia, co wiąże w niniejszej sprawie w stosunku do tego pozwanego na podstawie art. 365 kpc. W odniesieniu do pozwanej M. P. , Sąd Apelacyjny w pełni zaakceptował ocenę prawną sądu I instancji. Zmiana zaskarżonego wyroku nastąpiła jedynie w zakresie daty naliczania odsetek, z uwagi na dalsze wpłaty dokonane przez pozwaną, które strona powodowa zaliczyła na poczet odsetek. Sąd Apelacyjny oddalił apelacje pozwanych w pozostałej części i zasądził od nich solidarnie koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia odnowienia zobowiązania w kontekście aneksów do umów kredytowych i jego wpływu na odpowiedzialność poręczycieli wekslowych. Potwierdzenie zasad zaliczania wpłat na poczet odsetek.
Dotyczy specyficznej sytuacji poręczenia wekslowego w związku z umową kredytową. Konieczność analizy konkretnej treści aneksu i zamiaru stron.
Zagadnienia prawne (4)
Czy aneks do umowy kredytowej, wprowadzający zmiany w walucie, terminach i wysokości rat, stanowi odnowienie zobowiązania w rozumieniu art. 506 k.c. i tym samym prowadzi do wygaśnięcia poręczenia wekslowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, aneks do umowy kredytowej, który jedynie modyfikuje warunki istniejącego zobowiązania (np. poprzez przewalutowanie, zmianę terminów płatności), nie stanowi odnowienia zobowiązania w rozumieniu art. 506 k.c., jeśli strony nie wyraziły wyraźnego zamiaru umorzenia pierwotnego zobowiązania i zaciągnięcia nowego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego i powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, wskazał, że odnowienie wymaga wyraźnego zamiaru stron umorzenia dotychczasowego zobowiązania i zaciągnięcia nowego. Zmiana warunków umowy, jak przewalutowanie czy zmiana harmonogramu spłat, sama w sobie nie jest wystarczająca do przyjęcia odnowienia, zwłaszcza gdy z treści aneksu wynika jedynie intencja modyfikacji istniejącej umowy. W razie wątpliwości, zgodnie z art. 506 § 2 k.c., nie można uznać, że doszło do zawarcia nowej umowy.
Czy poręczenie wekslowe, zawarte na drugiej stronie weksla i poprzedzone słowem "poręczam" oraz podpisem, spełnia wymogi formalne i jest ważne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, poręczenie wekslowe zawarte na drugiej stronie weksla, poprzedzone słowem "poręczam" i podpisem, spełnia wymogi formalne określone w Prawie wekslowym (art. 31) i jest ważne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy, a następnie Sąd Apelacyjny, uznały, że przedłożony weksel spełnia wymogi formalne Prawa wekslowego, a poręczenie zostało prawidłowo ustanowione. Podpis pozwanych na drugiej stronie weksla, poprzedzony słowem "poręczam", stanowi skuteczne poręczenie wekslowe.
Czy wpłaty dokonywane przez dłużnika (pozwaną) na poczet zadłużenia powinny być zaliczane na należność główną, czy też wierzyciel (bank) może je zaliczyć na poczet odsetek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wierzyciel ma prawo zaliczyć wpłaty dłużnika na poczet odsetek, zgodnie z art. 451 § 1 i 2 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny potwierdził, że zgodnie z art. 451 § 1 i 2 k.c., wierzyciel może zaliczyć wpłaconą kwotę przede wszystkim na poczet związanych z długiem należności ubocznych (odsetek), a dopiero potem na świadczenie główne. Bank prawidłowo zaliczył wpłaty pozwanej na poczet odsetek.
Czy podpisanie weksla "z grzeczności" wyłącza odpowiedzialność poręczyciela?
Odpowiedź sądu
Nie, nawet jeśli pobudką działania było "grzeczność", podpisanie weksla i przyjęcie poręczenia skutkuje powstaniem realnego zobowiązania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał zarzut poręczenia z grzeczności za bezzasadny, wskazując, że "grzeczność" jest pobudką działania, która jest irrelewantna z punktu widzenia powstania zobowiązania. Poprzez poręczenie wekslowe przyjęło się realne zobowiązanie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bank (...) S.A. | spółka | powód |
| M. P. | osoba_fizyczna | pozwany |
| P. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. Z. | osoba_fizyczna | kredytobiorca |
| A. Z. | osoba_fizyczna | kredytobiorca |
Przepisy (14)
Główne
p.w. art. 31
Prawo wekslowe
Podpis na drugiej stronie weksla poprzedzony słowem "poręczam" stanowi prawidłowe ustanowienie poręczenia wekslowego.
k.c. art. 506 § § 2
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości poczytuje się, że zmiana treści dotychczasowego zobowiązania nie stanowi odnowienia. Strony muszą wyrazić zamiar umorzenia istniejącego zobowiązania, a zamiaru tego nie można domniemywać.
k.c. art. 451 § § 1
Kodeks cywilny
Wierzyciel może zaliczyć wpłaconą kwotę przede wszystkim na poczet związanych z długiem należności ubocznych (odsetek).
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy oraz inne organy państwowe i administracji publicznej.
Pomocnicze
p.w. art. 28
Prawo wekslowe
p.w. art. 104
Prawo wekslowe
p.w. art. 32
Prawo wekslowe
p.w. art. 101
Prawo wekslowe
k.c. art. 451 § § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Aneks do umowy kredytowej nie stanowi odnowienia zobowiązania w rozumieniu art. 506 k.c. • Poręczenie wekslowe zostało prawidłowo ustanowione i jest ważne. • Bank miał prawo zaliczyć wpłaty pozwanej na poczet odsetek zgodnie z art. 451 k.c. • Prawomocny wyrok w sprawie P. R. o ustalenie wygaśnięcia poręczenia wiąże w niniejszej sprawie w stosunku do tego pozwanego (art. 365 kpc).
Odrzucone argumenty
Wygaśnięcie poręczenia w związku z aneksem do umowy kredytowej (odnowienie zobowiązania). • Deklaracja wekslowa zawiera uchybienia formalne. • Pozwani podpisali weksel jedynie z grzeczności. • Wpłaty pozwanej powinny być zaliczone na poczet należności głównej, a nie odsetek. • Zmiana istotnych elementów umowy kredytowej miała wpływ na ważność weksla.
Godne uwagi sformułowania
W razie wątpliwości poczytuje się, że zmiana treści dotychczasowego zobowiązania nie stanowi odnowienia. • Strony muszą wyrazić zamiar umorzenia istniejącego zobowiązania. Zamiaru stron nie można bowiem domniemywać. • Podpisanie aneksu do umowy o kredyt (…) wiąże się z przedłużeniem odpowiedzialności poręczyciela za spłatę wierzytelności banku.
Skład orzekający
Paweł Rygiel
przewodniczący-sprawozdawca
Maria Kus-Trybek
sędzia
Marek Boniecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia odnowienia zobowiązania w kontekście aneksów do umów kredytowych i jego wpływu na odpowiedzialność poręczycieli wekslowych. Potwierdzenie zasad zaliczania wpłat na poczet odsetek."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji poręczenia wekslowego w związku z umową kredytową. Konieczność analizy konkretnej treści aneksu i zamiaru stron.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy częstego problemu interpretacji aneksów do umów kredytowych i ich wpływu na odpowiedzialność poręczycieli, co jest istotne dla wielu podmiotów finansujących się w bankach. Wyrok precyzuje, kiedy zmiana umowy nie jest odnowieniem.
“Czy aneks do kredytu unieważnia poręczenie? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 78 883,21 PLN
należność główna: 78 883,21 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 2700 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.