I ACa 652/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o zapłatę kwoty 104 343,27 zł, wniesionego przez (...) Spółkę Akcyjną w Ł. przeciwko Szpitalowi Miejskiemu w K. Powódka dochodziła należności na podstawie umowy poręczenia, którą zawarła z pierwotnym wierzycielem szpitala, (...) sp. z o.o. Po spłaceniu wierzytelności, powódka wstąpiła w prawa zaspokojonego wierzyciela. Sąd Okręgowy w Łodzi wydał nakaz zapłaty, a Sąd Okręgowy w Krakowie utrzymał go w mocy. Pozwana spółka wniosła apelację, zarzucając, że umowa poręczenia była pozorna i miała na celu ukrycie umowy cesji wierzytelności, która wymagała zgody szpitala jako samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej. Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną. Przyjął, że umowa nazwana poręczeniem była w istocie ukrytą umową cesji wierzytelności. Sąd wskazał na szereg okoliczności przemawiających za tym wnioskiem, m.in. inicjatywę wierzyciela, krótki czas między analizą finansową a zawarciem umowy, objęcie umową jedynie wierzytelności wymagalnych, a także specyficzne zapisy umowy (np. dotyczące odsetek, braku zrzeczenia się prawa do ich naliczania, zapewnienia o bezsporność i nieprzedawnieniu wierzytelności, powołanie art. 513 kc). Sąd Apelacyjny stwierdził, że pozorna umowa poręczenia, będąca w istocie umową cesji, była nieważna z powodu braku zgody właściwego organu, co wynikało z przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej oraz ustawy o działalności leczniczej. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, uchylił nakaz zapłaty i oddalił powództwo, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zakazu zbywania wierzytelności przez placówki medyczne bez zgody organu założycielskiego, rozróżnienie między umową poręczenia a cesją wierzytelności w kontekście pozorności umowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji szpitala jako samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej (lub podmiotu leczniczego) i zakazu zbywania wierzytelności bez zgody organu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa poręczenia, zawarta w celu ukrycia umowy cesji wierzytelności, jest ważna, jeśli nie uzyskano zgody dłużnika (szpitala) na zmianę wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozorna umowa poręczenia, będąca w istocie umową cesji wierzytelności, jest nieważna z powodu braku wymaganej zgody dłużnika (szpitala) na zmianę wierzyciela, zgodnie z przepisami ustawy o zakładach opieki zdrowotnej i ustawy o działalności leczniczej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że analiza treści umowy poręczenia oraz okoliczności jej zawarcia wskazują, iż jej celem była zmiana podmiotowa wierzyciela (cesja), a nie wzmocnienie pozycji wierzyciela poprzez poręczenie. W szczególności zwrócono uwagę na inicjatywę wierzyciela, krótki czas między analizą finansową a umową, objęcie umową wierzytelności wymagalnych oraz specyficzne zapisy umowy typowe dla cesji. Taka umowa, naruszająca ustawowy zakaz zbywania wierzytelności bez zgody dłużnika (szpitala), jest nieważna.
Czy umowa poręczenia, która obejmuje jedynie wierzytelności wymagalne, jest typowa i czy może być uznana za pozorną cesję?
Odpowiedź sądu
Chociaż przepisy nie zabraniają poręczenia za zobowiązania wymagalne, takie sytuacje są rzadkie. W kontekście innych okoliczności, objęcie umową poręczenia wierzytelności wymagalnych, od których naliczane są już odsetki, może być jednym z elementów wskazujących na pozorny charakter umowy i ukrywanie cesji.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny zauważył, że objęcie umowy poręczenia wierzytelnościami wymagalnymi, od których naliczane są już odsetki, stawia poręczyciela w ryzykownej sytuacji. Wskazał, że w takich okolicznościach, w połączeniu z innymi cechami umowy, może to sugerować, że celem umowy nie było typowe poręczenie, lecz ukrycie cesji wierzytelności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej | spółka | powód |
| Szpital Miejski (...) w K. | instytucja | pozwany |
| (...) sp. z o.o. | spółka | pierwotny wierzyciel |
Przepisy (13)
Główne
u.z.o.z. art. 53 § 6
Ustawa o zakładach opieki zdrowotnej
Zakaz umownego zbywania wierzytelności przez samodzielny zakład opieki zdrowotnej bez zgody właściwego podmiotu pod rygorem nieważności.
u.dz.l. art. 54 § 5
Ustawa o działalności leczniczej
Zakaz umownego zbywania wierzytelności przez podmiot wykonujący działalność leczniczą bez zgody właściwego podmiotu pod rygorem nieważności.
Pomocnicze
k.c. art. 876
Kodeks cywilny
Definicja umowy poręczenia.
k.c. art. 509
Kodeks cywilny
Definicja umowy przelewu wierzytelności (cesji).
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Ocena ważności czynności prawnej dokonanej dla ukrycia innej czynności.
k.c. art. 518 § 1
Kodeks cywilny
Wstąpienie w prawa zaspokojonego wierzyciela.
k.c. art. 513
Kodeks cywilny
Zarzuty wobec cesjonariusza.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego wyroku przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 496
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie nakazu zapłaty.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym.
u.k.s.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Pobieranie opłat sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa poręczenia była pozorna i miała na celu ukrycie umowy cesji wierzytelności. • Umowa cesji wierzytelności była nieważna z powodu braku wymaganej zgody szpitala na zmianę wierzyciela. • Przepisy ustawy o działalności leczniczej (i wcześniejszej ustawy o zakładach opieki zdrowotnej) zakazują umownego zbywania wierzytelności bez zgody właściwego podmiotu pod rygorem nieważności.
Odrzucone argumenty
Umowa poręczenia była ważna i odrębna od cesji wierzytelności. • Nie była wymagana zgoda szpitala na zawarcie umowy poręczenia. • Strona pozwana nie udowodniła pozorności umowy poręczenia.
Godne uwagi sformułowania
umowa ta, nazwana umową poręczenia, była w istocie ukrytą umowy cesji. • pozorna umowa poręczenia - będąca w istocie umową cesji – zawarta między (...) sp. z o.o. a stroną powodową jest nieważna z uwagi na brak zgody stosownego organu.
Skład orzekający
Andrzej Struzik
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Ducki
sędzia
Krzysztof Hejosz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakazu zbywania wierzytelności przez placówki medyczne bez zgody organu założycielskiego, rozróżnienie między umową poręczenia a cesją wierzytelności w kontekście pozorności umowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji szpitala jako samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej (lub podmiotu leczniczego) i zakazu zbywania wierzytelności bez zgody organu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może zakwestionować pozorną umowę, nawet jeśli została nazwana inaczej, a także podkreśla znaczenie zgody organu przy obrocie wierzytelnościami przez placówki medyczne.
“Pozorna cesja wierzytelności szpitala: Sąd Apelacyjny uchyla nakaz zapłaty i oddala powództwo.”
Dane finansowe
WPS: 104 343,27 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.