I ACA 518/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia małoletnich powodów o odszkodowanie od ubezpieczyciela radcy prawnego, który miał reprezentować ich w sprawie o zapłatę. Powodowie twierdzili, że radca prawny P. G. nienależycie wykonała swoje obowiązki, przekazując zasądzone na ich rzecz kwoty (łącznie ponad 370 000 zł) matce, M. P. (1), bez uzyskania zgody sądu opiekuńczego. Matka następnie rozdysponowała te środki, co doprowadziło do ich utraty przez dzieci. Sąd Okręgowy w Koszalinie oddalił powództwo, uznając, że radca prawny nie miała obowiązku uzyskania zgody sądu opiekuńczego na przekazanie środków matce, a obowiązek ten spoczywał na rodzicach. Sąd Apelacyjny w Szczecinie zmienił zaskarżony wyrok, uwzględniając apelację powodów. Sąd odwoławczy uznał, że radca prawny P. G., mając wiedzę o obniżonej wydolności wychowawczej matki, nadzorze kuratora nad rodziną, postępowaniu o pozbawienie jej praw rodzicielskich oraz jej niejasnych wydatkach z poprzednich odszkodowań, powinna była zachować szczególną staranność. Sąd Apelacyjny uznał, że przekazanie środków matce w tej sytuacji było rażącym niedbalstwem i naruszeniem obowiązków profesjonalnego pełnomocnika, co skutkowało szkodą dla małoletnich. W związku z tym zmieniono wyrok i zasądzono od pozwanego ubezpieczyciela na rzecz każdego z powodów kwoty po 92 451,51 zł z ustawowymi odsetkami, a także zasądzono koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaOkreślenie standardu staranności zawodowej radcy prawnego w kontekście ochrony interesów majątkowych małoletnich, zwłaszcza w sytuacjach budzących wątpliwości co do zaradności przedstawiciela ustawowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, w której profesjonalny pełnomocnik posiadał szczegółową wiedzę o problemach matki małoletnich.
Zagadnienia prawne (2)
Czy radca prawny, przekazując zasądzone na rzecz małoletnich środki pieniężne ich przedstawicielowi ustawowemu (matce), dopuścił się nienależytego wykonania zobowiązania, jeśli matka ta była pod nadzorem kuratora, toczyło się przeciwko niej postępowanie o pozbawienie praw rodzicielskich, a jej wydatki z poprzednich odszkodowań budziły wątpliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, radca prawny dopuścił się nienależytego wykonania zobowiązania, naruszając zasadę należytej staranności zawodowej i lojalności kontraktowej wobec małoletnich powodów.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że radca prawny, posiadając wiedzę o problemach matki z zarządzaniem finansami i jej niewydolności wychowawczej, powinna była przewidzieć ryzyko utraty środków przez dzieci. W takiej sytuacji profesjonalny pełnomocnik powinien albo odmówić odbioru środków, albo zwrócić się do sądu opiekuńczego o rozstrzygnięcie. Przekazanie środków matce bez takiej konsultacji stanowiło rażące niedbalstwo.
Czy przekazanie przez radcę prawnego zasądzonych na rzecz małoletnich kwot ich matce, która nie uzyskała zgody sądu opiekuńczego na czynność przekraczającą zwykły zarząd majątkiem, stanowi podstawę odpowiedzialności cywilnej radcy prawnego?
Odpowiedź sądu
Choć formalnie obowiązek uzyskania zgody sądu opiekuńczego spoczywa na rodzicach, to w sytuacji, gdy profesjonalny pełnomocnik ma wiedzę o okolicznościach wskazujących na ryzyko dla majątku dziecka, jego zaniechanie działania w celu ochrony tego majątku może stanowić podstawę jego odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że przepisy prawa (art. 101 § 3 k.r.o.) nakładają obowiązek uzyskania zgody sądu opiekuńczego na czynności przekraczające zwykły zarząd na rodziców. Jednakże, w ocenie sądu, profesjonalny pełnomocnik, mając świadomość potencjalnych zagrożeń dla majątku małoletnich, powinien podjąć działania zapobiegawcze, wykraczające poza bierne przekazanie środków przedstawicielowi ustawowemu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| N. P. | osoba_fizyczna | powód |
| E. P. | osoba_fizyczna | powód |
| P. P. | osoba_fizyczna | powód |
| M. P. (1) | osoba_fizyczna | matka powodów / przedstawiciel ustawowy |
| E. Z. (1) | osoba_fizyczna | kurator powodów |
| P. G. | osoba_fizyczna | radca prawny / pełnomocnik powodów |
| (...) spółce akcyjnej w W. | spółka | pozwany |
| Skarb Państwa – Sąd Okręgowy w Koszalinie | organ_państwowy | inne |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności dłużnika za nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 472
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za niezachowanie należytej staranności.
Pomocnicze
k.c. art. 355
Kodeks cywilny
Definicja należytej staranności.
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Zakres odszkodowania - normalne następstwa działania lub zaniechania.
k.r.o. art. 101 § § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek uzyskania zgody sądu opiekuńczego na czynność przekraczającą zwykły zarząd majątkiem małoletniego.
k.r.o. art. 100 § § 3
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek uzyskania zgody sądu opiekuńczego na czynność przekraczającą zwykły zarząd majątkiem małoletniego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady orzekania o kosztach w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego orzeczenia przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 572 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zawiadomienia sądu opiekuńczego o zdarzeniu uzasadniającym wszczęcie postępowania z urzędu.
u.r.p. art. 4
Ustawa o radcach prawnych
Zakres ubezpieczenia OC radcy prawnego.
u.r.p. art. 6
Ustawa o radcach prawnych
Obowiązek ubezpieczenia OC radcy prawnego.
u.k.s.c. art. 113 § § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zasady ponoszenia kosztów sądowych w przypadku zwolnienia strony.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 6
Stawka minimalna opłat za czynności radcy prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Radca prawny, jako profesjonalista, miała obowiązek zachowania szczególnej staranności i działania w najlepszym interesie małoletnich powodów. • Wiedza radcy prawnego o problemach matki powodów (nadzór kuratora, postępowanie o pozbawienie praw rodzicielskich, niewydolność wychowawcza) uzasadniała podejrzenie, że środki mogą zostać zmarnowane. • Przekazanie środków matce bez konsultacji z sądem opiekuńczym, w sytuacji wątpliwości co do jej zaradności, stanowiło rażące niedbalstwo. • Szkoda wynikła z normalnego następstwa działań radcy prawnego, który powinien był przewidzieć ryzyko utraty środków.
Odrzucone argumenty
Radca prawny nie miała obowiązku uzyskania zgody sądu opiekuńczego na przekazanie środków matce, gdyż obowiązek ten spoczywa na rodzicach. • Przekazanie środków matce było czynnością zwykłego zarządu, zgodną z jej prawami jako przedstawiciela ustawowego. • Powodowie nie wykazali wysokości poniesionej szkody ani związku przyczynowego między działaniem radcy a utratą środków.
Godne uwagi sformułowania
zachowanie matki powodów mogło godzić w ich interesy • radca prawna sama odebrała zasądzone na rzecz powodów środki jeszcze w toku postępowania apelacyjnego • zachowanie Radcy prawnej nosi cechy rażącego niedbalstwa • nie można podzielić poglądu Sądu I instancji co do niewykazania szkody, czy jej wysokości przez powodów
Skład orzekający
Tomasz Żelazowski
przewodniczący
Artur Kowalewski
sędzia
Zbigniew Ciechanowicz
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Określenie standardu staranności zawodowej radcy prawnego w kontekście ochrony interesów majątkowych małoletnich, zwłaszcza w sytuacjach budzących wątpliwości co do zaradności przedstawiciela ustawowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, w której profesjonalny pełnomocnik posiadał szczegółową wiedzę o problemach matki małoletnich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest zachowanie szczególnej staranności przez profesjonalnych pełnomocników, zwłaszcza gdy w grę wchodzą interesy małoletnich. Pokazuje również, że nawet jeśli formalnie obowiązek prawny spoczywa na jednej osobie, profesjonalista może ponieść odpowiedzialność za zaniechanie działania w celu ochrony klienta.
“Radca prawny stracił miliony małoletnich? Sąd Apelacyjny wskazuje na rażące niedbalstwo i zasądza odszkodowanie!”
Dane finansowe
WPS: 277 354,53 PLN
odszkodowanie: 92 451,51 PLN
koszty postępowania: 5400 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 4050 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.