I ACa 470/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka U. W. wniosła o ustalenie nieważności ugody zawartej przez jej męża L. W. z M. K. przed Sądem Okręgowym w Elblągu, dotyczącej zapłaty rat ceny sprzedaży nieruchomości. Powódka twierdziła, że wypowiedziała mężowi pełnomocnictwo i sprzeciwiła się pobieraniu przez niego rat, a także nie została powiadomiona o postępowaniu sądowym. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że powódka nie ma interesu prawnego w ustaleniu nieważności ugody, ponieważ środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości stanowią majątek wspólny, a ona może dochodzić swoich praw w inny sposób, np. poprzez podział majątku. Sąd uznał również, że ugoda nie była sprzeczna z prawem ani zasadami współżycia społecznego, a działanie L. W. było realizacją zobowiązania, a M. K. podejmował próby uzyskania zgody małżonków na wskazanie rachunku bankowego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji. Sąd odwoławczy podkreślił, że sprzeciw małżonka w trybie art. 361 § 1 krod nie wyłącza stosowania art. 367 § 1 i 2 kc w sytuacji, gdy czynność ma na celu wykonanie ciążącego na małżonkach zobowiązania, a także że nie powstało współuczestnictwo konieczne czynne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia interesu prawnego w powództwie o ustalenie nieważności czynności prawnej oraz stosowania przepisów o solidarności wierzycieli w kontekście sprzeciwu małżonka.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji małżeńskiej i zobowiązań wynikających z umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powódka posiada interes prawny w ustaleniu nieważności ugody zawartej przez jej męża, skoro może dochodzić swoich praw w inny sposób?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie posiada interesu prawnego w ustaleniu nieważności ugody, ponieważ środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości stanowią majątek wspólny, a ona może dochodzić swoich praw poprzez podział majątku lub ustanowienie rozdzielności majątkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności ugody nie usunęłoby stanu niepewności, a powódka może uzyskać ochronę prawną w inny sposób, np. poprzez podział majątku wspólnego lub ustanowienie rozdzielności majątkowej.
Czy sprzeciw małżonka wobec czynności zarządu majątkiem wspólnym, o którym wiedziała osoba trzecia, wyłącza możliwość spełnienia świadczenia przez dłużnika do rąk jednego z wierzycieli solidarnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprzeciw małżonka nie wyłącza stosowania art. 367 § 1 i 2 kc, jeśli czynność ma na celu wykonanie ciążącego na małżonkach zobowiązania, za które ponoszą odpowiedzialność majątkiem wspólnym.
Uzasadnienie
Sąd przyjął, że przepis art. 361 § 1 kro nie ma zastosowania do sprzeciwu wobec czynności mającej na celu wykonanie zobowiązania, za które małżonkowie ponoszą odpowiedzialność majątkiem wspólnym. Działanie L. W. było realizacją umowy, a M. K. podejmował próby uzyskania zgody na wskazanie rachunku.
Czy ugoda sądowa, której zawarcie było wynikiem postępowania zainicjowanego przez jednego z wierzycieli solidarnych, jest nieważna, jeśli drugi wierzyciel solidarny zgłosił sprzeciw wobec działań pierwszego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ugoda nie była nieważna, a działanie wierzyciela solidarnego było zgodne z art. 367 § 2 kc.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że L. W. występował jako jeden z wierzycieli solidarnych, a po wytoczeniu powództwa przez niego, dłużnik powinien spełnić świadczenie do jego rąk. Sprzeciw powódki nie tworzył współuczestnictwa koniecznego czynnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. W. | osoba_fizyczna | powódka |
| L. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanką merytoryczną powództwa o ustalenie jest interes prawny, rozumiany jako potrzeba ochrony sfery prawnej powoda, którą może uzyskać przez samo ustalenie stosunku prawnego lub prawa. Nie ma interesu prawnego ten, kto może poszukiwać ochrony prawnej w drodze powództwa o zasądzenie świadczenia lub w postępowaniu nieprocesowym.
k.c. art. 367 § 1
Kodeks cywilny
Kilku wierzycieli może być uprawnionych w ten sposób, że dłużnik może spełnić całe świadczenie do rąk jednego z nich, a przez zaspokojenie któregokolwiek z wierzycieli dług wygasa względem wszystkich (solidarność wierzycieli).
k.c. art. 367 § 2
Kodeks cywilny
Dłużnik może spełnić świadczenie, według swego wyboru, do rąk któregokolwiek z wierzycieli solidarnych. Jednakże w razie wytoczenia powództwa przez jednego z wierzycieli dłużnik powinien spełnić świadczenie do jego rąk.
kro art. 36 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Małżonek może sprzeciwić się czynności zarządu majątkiem wspólnym zamierzonej przez drugiego małżonka, z wyjątkiem czynności w bieżących sprawach życia codziennego lub zmierzającej do zaspokojenia zwykłych potrzeb rodziny albo podejmowanej w ramach działalności zarobkowej.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
kro art. 39
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Jeżeli jeden z małżonków odmawia zgody wymaganej do dokonania czynności, albo jeżeli porozumienie z nim napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, drugi małżonek może zwrócić się do sądu o zezwolenie na dokonanie czynności.
kro art. 52 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
W czasie trwania małżeństwa przez wzgląd na ważny interes rodziny sąd może ustanowić między małżonkami rozdzielność majątkową.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka nie wykazała interesu prawnego w ustaleniu nieważności ugody, gdyż mogła dochodzić swoich praw w inny sposób (np. podział majątku). • Sprzeciw małżonka wobec czynności zarządu majątkiem wspólnym nie wyłącza stosowania art. 367 § 1 i 2 kc, gdy czynność ma na celu wykonanie zobowiązania. • Działanie L. W. było realizacją umowy, a M. K. podejmował próby uzyskania zgody na wskazanie rachunku. • Nie powstało współuczestnictwo konieczne czynne po stronie małżonków.
Odrzucone argumenty
Ugoda zawarta przez męża powódki jest nieważna, ponieważ powódka sprzeciwiła się jego działaniom i nie została powiadomiona o postępowaniu. • Naruszenie art. 189 kpc przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż powódka miała interes prawny w ustaleniu nieważności ugody. • Naruszenie art. 361 § 1 kro w zw. z art. 39 kro oraz art. 367 § 2 kc przez ich niewłaściwe zastosowanie.
Godne uwagi sformułowania
środki uzyskane od sprzedającego (...) bez względu na to we władaniu którego z małżonków się znalazły, stanowiły składnik majątku wspólnego małżonków. • Sprzeciw małżonka wobec czynności zarządu majątkiem wspólnym nie wyłącza stosowania ogólnego przepisu art. 367 § 1 i 2 kc. • Poza sporem jest, że powódka oraz pozwany L. W. byli wierzycielami solidarnymi w zakresie zapłaty przez pozwanego M. K. i jego żony ceny sprzedaży nieruchomości stanowiących majątek wspólny małżonków.
Skład orzekający
Mirosław Ożóg
przewodniczący-sprawozdawca
Ewelina Jokiel
sędzia
Marek Machnij
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia interesu prawnego w powództwie o ustalenie nieważności czynności prawnej oraz stosowania przepisów o solidarności wierzycieli w kontekście sprzeciwu małżonka."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji małżeńskiej i zobowiązań wynikających z umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt małżeński przeniesiony na grunt prawny, dotyczący zarządzania majątkiem wspólnym i interesu prawnego w kwestionowaniu ugody sądowej.
“Czy sprzeciw małżonka wobec działań męża unieważnia ugodę sądową? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 400 000 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 5400 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 5400 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.