I ACA 358/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku zasądzającego alimenty. Powodowie, będący spadkobiercami dłużnika alimentacyjnego K. M. (1), argumentowali, że roszczenia alimentacyjne uległy przedawnieniu oraz wygasły wskutek konfuzji. Sąd Okręgowy uznał powództwo za uzasadnione, wskazując na wygaśnięcie zobowiązania w następstwie nabycia przez pozwaną J. M. (1) spadku po K. M. (1), co doprowadziło do połączenia w jednej osobie przymiotu wierzyciela i dłużnika (konfuzja). Sąd Okręgowy podkreślił, że odpowiedzialność spadkobierców za długi spadkowe do chwili działu spadku ma charakter solidarny. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelację pozwanej, nie podzielił stanowiska Sądu Okręgowego co do wygaśnięcia roszczeń na skutek konfuzji w kontekście odpowiedzialności solidarnej spadkobierców. Sąd Apelacyjny uznał jednak, że roszczenia alimentacyjne pozwanej względem powodów uległy przedawnieniu. Wskazano, że roszczenia alimentacyjne są świadczeniami okresowymi, a zgodnie z art. 125 § 1 k.c. w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości przedawnia się z upływem trzech lat. Bieg przedawnienia roszczeń alimentacyjnych wobec rodzica nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu przez czas trwania władzy rodzicielskiej (art. 121 pkt 1 k.c.). Pozwana uzyskała pełnoletność 5 marca 2011 roku, co oznaczało ustanie władzy rodzicielskiej i rozpoczęcie biegu trzyletniego terminu przedawnienia. Ostatnia rata alimentacyjna przedawniła się z dniem 5 marca 2014 roku. Czynności podjęte przez pozwaną (wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercom) zostały złożone po upływie terminu przedawnienia (5 grudnia 2014 roku), co uniemożliwiło przerwanie biegu przedawnienia. W związku z tym, Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanej, potwierdzając zasadność pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego z powodu przedawnienia roszczeń.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń alimentacyjnych, odpowiedzialności solidarnej spadkobierców za długi spadkowe, wpływu konfuzji na zobowiązania w sytuacji wielości dłużników oraz przerwania biegu przedawnienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze spadk بعد dłużnika alimentacyjnego, który jest jednocześnie jednym ze spadkobierców, oraz odpowiedzialności solidarnej pozostałych spadkobierców. Kluczowe jest ustalenie daty ustania władzy rodzicielskiej i momentu złożenia wniosków przerywających bieg przedawnienia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenia alimentacyjne stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu ulegają przedawnieniu, a jeśli tak, to w jakim terminie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenia alimentacyjne są świadczeniami okresowymi i podlegają przedawnieniu. Roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości przedawnia się z upływem trzech lat. Bieg przedawnienia roszczeń dzieci przeciwko rodzicom nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu przez czas trwania władzy rodzicielskiej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na art. 125 § 1 k.c. i art. 121 pkt 1 k.c., podkreślając, że świadczenia alimentacyjne są okresowe i podlegają krótszemu, trzyletniemu terminowi przedawnienia. Termin ten rozpoczyna bieg po ustaniu władzy rodzicielskiej.
Czy nabycie przez spadkobiercę spadku po dłużniku alimentacyjnym, w którym spadkobierca jest jednocześnie wierzycielem, prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania wskutek konfuzji, zwłaszcza w sytuacji odpowiedzialności solidarnej pozostałych spadkobierców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W sytuacji, gdy jeden ze spadkobierców jest jednocześnie wierzycielem wobec spadkodawcy, a spadek obejmuje dług, który jest jednocześnie wierzytelnością spadkobiercy, dochodzi do konfuzji w zakresie udziału tego spadkobiercy. Jednakże, w przypadku odpowiedzialności solidarnej wszystkich spadkobierców za długi spadkowe do chwili działu spadku, wierzyciel (spadkobierca) może dochodzić całości świadczenia od pozostałych dłużników solidarnych. Konfuzja nie powoduje automatycznego wygaśnięcia całego zobowiązania, jeśli istnieją inni dłużnicy solidarni.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny nie zgodził się z Sądem Okręgowym co do wygaśnięcia roszczeń na skutek konfuzji w kontekście odpowiedzialności solidarnej. Podkreślono, że wierzyciel (spadkobierca) ma prawo wyboru dłużnika, od którego dochodzi zaspokojenia, a konfuzja dotyczy jedynie udziału własnego spadkobiercy. Roszczenia wobec pozostałych spadkobierców mogą być dochodzone, o ile nie uległy przedawnieniu.
Czy czynności podjęte przez wierzyciela (spadkobiercę) w celu dochodzenia roszczeń od pozostałych spadkobierców przerywają bieg przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli są to czynności podjęte bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia i zostały podjęte przed upływem terminu przedawnienia. Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku nie przerywa biegu przedawnienia roszczenia. Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko spadkobiercom przerywa bieg przedawnienia, ale tylko jeśli został złożony przed jego upływem.
Uzasadnienie
Sąd analizował, czy wniosek o stwierdzenie nabycia spadku oraz wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przerwały bieg przedawnienia. Stwierdzono, że wniosek o nadanie klauzuli wykonalności, złożony po upływie terminu przedawnienia, nie mógł przerwać biegu przedawnienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. M. | osoba_fizyczna | powód |
| M. D. | osoba_fizyczna | powód |
| J. M. (1) | osoba_fizyczna | pozwana |
| K. M. (1) | osoba_fizyczna | dłużnik (zmarły) |
| A. M. | osoba_fizyczna | spadkobierca (wspomniana w uzasadnieniu) |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Dłużnik może w drodze powództwa żądać pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w całości lub w części, jeżeli po powstaniu tytułu egzekucyjnego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane.
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna żądania powodów o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego.
k.c. art. 125 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu przedawnia się z upływem dziesięciu lat, jednak jeżeli obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości przedawnia się z upływem trzech lat.
k.c. art. 121 § pkt 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia roszczeń przysługujących dzieciom przeciwko rodzicom nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu przez czas trwania władzy rodzicielskiej.
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia.
k.c. art. 117 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przedawnienie roszczeń majątkowych i możliwość uchylenia się od zaspokojenia przedawnionego roszczenia.
Pomocnicze
k.c. art. 1034 § § 1
Kodeks cywilny
Do chwili działu spadku spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe.
k.c. art. 366 § § 1
Kodeks cywilny
Zasady odpowiedzialności solidarnej dłużników.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
k.c. art. 354 § § 1
Kodeks cywilny
Zasady wykonania zobowiązania.
k.c. art. 353 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja zobowiązania.
k.c. art. 376 § § 1
Kodeks cywilny
Roszczenie zwrotne między współdłużnikami solidarnymi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczeń alimentacyjnych. • Niemożność egzekwowania zobowiązania z powodu zdarzeń następujących po powstaniu tytułu wykonawczego (w tym przypadku przedawnienie i konfuzja w kontekście odpowiedzialności solidarnej).
Odrzucone argumenty
Roszczenie nie wygasło wskutek konfuzji. • Czynności podjęte przez pozwaną przerwały bieg przedawnienia. • Sąd Okręgowy naruszył zasady oceny dowodów.
Godne uwagi sformułowania
zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane • roszczenia alimentacyjne stwierdzone spornym tytułem wykonawczym uległy przedawnieniu • zlanie się długu z tytułu świadczeń alimentacyjnych i wierzytelności doprowadziło do wygaśnięcia tego zobowiązania • odpowiedzialność współspadkobierców za długi spadkowe do chwili działu spadku ma charakter odpowiedzialności solidarnej • wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna • roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości przedawnia się z upływem trzech lat • nie można się zgodzić z poglądem o zlaniu się praw i obowiązków pozwanej z tytułu roszczeń alimentacyjnych względem zmarłego ojca na skutek konfuzji w kontekście odpowiedzialności solidarnej
Skład orzekający
Katarzyna Jakubowska - Pogorzelska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń alimentacyjnych, odpowiedzialności solidarnej spadkobierców za długi spadkowe, wpływu konfuzji na zobowiązania w sytuacji wielości dłużników oraz przerwania biegu przedawnienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej ze spadk بعد dłużnika alimentacyjnego, który jest jednocześnie jednym ze spadkobierców, oraz odpowiedzialności solidarnej pozostałych spadkobierców. Kluczowe jest ustalenie daty ustania władzy rodzicielskiej i momentu złożenia wniosków przerywających bieg przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii przedawnienia i odpowiedzialności spadkobierców w kontekście alimentów, co jest częstym problemem praktycznym. Wyjaśnia, jak konfuzja działa w sytuacji odpowiedzialności solidarnej, co jest cenną wiedzą dla prawników.
“Alimenty po latach: czy przedawnienie i spadek mogą uwolnić od długu?”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 2025 PLN
zwrot kosztów procesu: 7359 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.