Orzeczenie · 2023-12-21

I ACa 260/22

Sąd

Sąd Apelacyjny w Krakowie

Miejsce

Kraków

Data

2023-12-21

SAOSCywilneochrona konsumentówWysokaapelacyjny

kredyt frankowyklauzule abuzywneochrona konsumentównieważność umowyzwrot świadczeńSąd Apelacyjnybankowość

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał sprawę z powództwa K. C. i Z. C. przeciwko (...) Bankowi (...) S.A. o zapłatę i ustalenie, dotyczącą umowy kredytu frankowego z 2008 roku. Sąd Okręgowy w Krakowie ustalił nieważność umowy kredytowej, ale oddalił powództwo o zapłatę kwoty 160 936,19 zł, zasądzając jedynie 1000 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych i znosząc koszty zastępstwa procesowego. Apelacje od tego wyroku złożyli obaj strony. Sąd Apelacyjny, częściowo uwzględniając apelację powodów, zmienił zaskarżony wyrok, zasądzając od banku na rzecz powodów łącznie 160 936,19 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 28 marca 2023 r. oraz zasądzając od banku na rzecz powodów łącznie 6417 zł z odsetkami tytułem części kosztów procesu. Apelację powodów w pozostałej części oraz apelację strony pozwanej oddalono w całości. Sąd Apelacyjny uznał, że klauzule dotyczące mechanizmu przeliczeniowego (spread walutowy, kursy kupna/sprzedaży z tabeli banku) są niedozwolone (abuzywne) i prowadzą do nieważności umowy jako całości, ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione, nie były przejrzyste i rażąco naruszały interesy konsumentów. Sąd odwoławczy nie podzielił jednak stanowiska Sądu Okręgowego co do podstaw nieważności umowy (naruszenie Prawa bankowego, art. 353[1] KC), opierając się wyłącznie na przepisach o klauzulach niedozwolonych (art. 385[1] KC). W kwestii żądania zapłaty, Sąd Apelacyjny zastosował teorię dwóch kondykcji zamiast teorii salda, co doprowadziło do uwzględnienia żądania powodów w zmienionej wysokości i z innym terminem naliczania odsetek.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów frankowych i ich skutków dla ważności umowy oraz sposobu rozliczenia stron.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w sprawie kredytów frankowych.

Zagadnienia prawne (4)

Czy postanowienia umowy kredytu denominowanego do waluty obcej, dotyczące mechanizmu przeliczeniowego (kurs kupna/sprzedaży waluty z tabeli banku), stanowią klauzule niedozwolone (abuzywne) w rozumieniu art. 385[1] KC?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia te są niedozwolone, ponieważ nie były indywidualnie negocjowane, nie były przejrzyste i rażąco naruszały interesy konsumentów.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że mechanizm przeliczeniowy oparty na tabelach kursów banku, bez wpływu konsumenta na ich ustalanie, jest abuzywny. Brak przejrzystości i jednostronne kształtowanie ryzyka przez bank narusza dobre obyczaje i interesy konsumenta.

Jaki jest skutek uznania klauzul waloryzacyjnych za abuzywne dla ważności całej umowy kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Uznanie klauzul za abuzywne prowadzi do nieważności całej umowy, ponieważ bez nich brak jest podstawowych elementów konstrukcyjnych umowy, a jej dalsze wykonywanie jest niemożliwe.

Uzasadnienie

Eliminacja abuzywnych klauzul dotyczących mechanizmu przeliczeniowego pozbawia umowę jej podstawowych elementów, takich jak określenie wysokości kredytu i rat, co czyni ją nieważną w całości.

Na jakiej podstawie prawnej strony powinny rozliczyć się ze świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Rozliczenie powinno nastąpić na podstawie teorii dwóch kondykcji, a nie teorii salda.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny przychylił się do utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym w przypadku nieważności umowy kredytu, zwrot świadczeń powinien opierać się na teorii dwóch kondykcji, co pozwala konsumentowi na dochodzenie zwrotu nienależnie spełnionych świadczeń.

Od kiedy należą się powodom odsetki za opóźnienie od zasądzonej kwoty zwrotu świadczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odsetki należą się od dnia 28 marca 2023 r.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bank nie pozostawał w opóźnieniu przed tą datą, ponieważ nie miał pełnej świadomości co do stanowiska powodów i konsekwencji uznania umowy za nieważną. Dopiero po otrzymaniu od powodów jasnego oświadczenia, bank mógł być uznany za dłużnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku częściowo

Strona wygrywająca

K. C. i Z. C.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
K. C.	osoba_fizyczna	powód
Z. C.	osoba_fizyczna	powód
(...) Bank (...) S.A.	spółka	pozwany

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy kredytu denominowanego do waluty obcej, dotyczące mechanizmu przeliczeniowego (kurs kupna/sprzedaży waluty z tabeli banku), są niedozwolone (abuzywne), ponieważ nie były indywidualnie negocjowane, nie były przejrzyste i rażąco naruszały interesy konsumentów.

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Uznanie klauzul za abuzywne prowadzi do nieważności całej umowy, ponieważ bez nich brak jest podstawowych elementów konstrukcyjnych umowy, a jej dalsze wykonywanie jest niemożliwe.

k.c. art. 410 § § 1 i § 2

Kodeks cywilny

Rozliczenie świadczeń spełnionych w wykonaniu nieważnej umowy powinno nastąpić na podstawie teorii dwóch kondykcji.

Pomocnicze

k.c. art. 189

Kodeks cywilny

Potwierdzono interes prawny powodów w ustaleniu nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytowej.

k.p.c. art. 98 § § 1 i § 1 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu, w tym zasądzenie odsetek od kosztów.

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska Sądu Okręgowego co do nieważności umowy z powodu naruszenia tego przepisu.

pr. bank. art. 69 § ust. 1

Prawo bankowe

Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska Sądu Okręgowego co do nieważności umowy z powodu naruszenia tego przepisu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Klauzule dotyczące mechanizmu przeliczeniowego w umowie kredytu frankowego są abuzywne. • Abuzywność klauzul prowadzi do nieważności całej umowy. • Rozliczenie świadczeń z nieważnej umowy powinno nastąpić na podstawie teorii dwóch kondykcji.

Odrzucone argumenty

Umowa kredytu nie jest nieważna z powodu naruszenia Prawa bankowego czy zasad współżycia społecznego. • Kredyt był wykonywany przez wiele lat, co świadczy o jego ważności (argument banku) • Zastosowanie teorii salda do rozliczenia świadczeń (argument powodów w apelacji, odrzucony przez SA).

Godne uwagi sformułowania

mechanizm przeliczeniowy obejmując klauzulę spraedu walutowego oraz kursową / ryzyka walutowego/ ma charakter niedozwolony • nie można wypełniać luk w umowach spowodowanych eliminacją klauzul uznawanych za niedozwolone, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym • rozliczenia stron z tytułu świadczeń dotąd spełnionych wobec kontrahenta, w warunkach ustalenia , że umowa kredytowa jest ab initio nieważna, powinny opierać się na teorii dwóch kondykcji

Skład orzekający

Grzegorz Krężołek

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul waloryzacyjnych w umowach kredytów frankowych i ich skutków dla ważności umowy oraz sposobu rozliczenia stron."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w sprawie kredytów frankowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywnych klauzul, co czyni ją bardzo interesującą dla szerokiego grona odbiorców, w tym konsumentów i prawników.

“Bank przegrywa w sądzie apelacyjnym: ponad 160 tys. zł zwrotu dla kredytobiorców frankowych!”

Dane finansowe

WPS: 160 936,19 PLN

zwrot świadczeń: 160 936,19 PLN

zwrot kosztów procesu: 6417 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 5050 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników