I ACA 244/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń powoda A. D. o zadośćuczynienie i rentę przeciwko pozwanemu P. D. w związku z wypadkiem, który miał miejsce podczas imprezy integracyjnej. Pozwany, dla żartu, przerzucił powoda przez burtę samochodu, co skutkowało poważnymi obrażeniami kręgosłupa szyjnego u powoda, prowadzącymi do znacznego stopnia niepełnosprawności. Sąd Okręgowy zasądził na rzecz powoda 500 000 zł zadośćuczynienia i 5 000 zł renty miesięcznie. Pozwany zaskarżył ten wyrok apelacją, zarzucając m.in. błędną wykładnię i zastosowanie przepisów prawa materialnego, w tym art. 415 k.c. (brak związku przyczynowego i winy), art. 444 §2 k.c. (wygórowana renta) oraz art. 445 §1 k.c. (wygórowane zadośćuczynienie). Sąd Apelacyjny, choć uznał zasadność odpowiedzialności pozwanego, przychylił się do zarzutu naruszenia art. 440 k.c. Sąd odwoławczy, po przeprowadzeniu dodatkowego przesłuchania stron, ustalił, że pozwany znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, ma niskie dochody i na utrzymaniu rodzinę, a jego wina była najniższego stopnia. W związku z tym, stosując art. 440 k.c., Sąd Apelacyjny obniżył zasądzone kwoty do 150 000 zł zadośćuczynienia i 1 000 zł renty miesięcznie, uznając te kwoty za zapewniające częściową rekompensatę krzywdy i potrzeb, a jednocześnie umożliwiające pozwanemu wywiązanie się z zobowiązań. Sąd Apelacyjny odstąpił również od obciążania stron kosztami postępowania apelacyjnego, biorąc pod uwagę sytuację powoda.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZastosowanie art. 440 k.c. w przypadkach odpowiedzialności deliktowej, gdy zasądzone kwoty rażąco przekraczają możliwości majątkowe sprawcy, nawet przy jego winie.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym niskiego stopnia winy sprawcy i jego trudnej sytuacji materialnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy działanie pozwanego, polegające na przerzuceniu powoda przez burtę samochodu, stanowiło podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia i renty na podstawie art. 415 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, działanie pozwanego było bezprawne i zawinione, a związek przyczynowy między tym działaniem a szkodą był adekwatny.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny potwierdził, że przerzucenie powoda przez burtę samochodu, nawet jeśli skutek nie był typowy, było normalnym następstwem takiego działania, a pozwany mógł i powinien przewidzieć możliwość powstania ciężkich obrażeń.
Czy zasądzone przez Sąd Okręgowy kwoty zadośćuczynienia i renty są odpowiednie w świetle art. 445 §1 k.c. i art. 444 §2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwoty te były wygórowane i wymagały obniżenia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że choć Sąd Okręgowy uwzględnił wszystkie istotne okoliczności, zasądzone kwoty były nadmierne w kontekście sytuacji majątkowej pozwanego i stopnia jego winy.
Czy w okolicznościach sprawy zachodzi podstawa do zastosowania art. 440 k.c. w celu ograniczenia roszczeń odszkodowawczych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zastosowanie art. 440 k.c. jest uzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny zastosował art. 440 k.c. ze względu na trudną sytuację majątkową pozwanego, jego niewielki stopień winy oraz fakt, że zasądzone pierwotnie kwoty rażąco przekraczały jego możliwości zarobkowe i majątkowe, co uniemożliwiłoby mu wywiązanie się z obowiązku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. D. | osoba_fizyczna | powód |
| P. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. S. | osoba_fizyczna | pełnomocnik z urzędu |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Przesłanki odpowiedzialności deliktowej: wina, bezprawność, szkoda, związek przyczynowy.
k.c. art. 361 § §1
Kodeks cywilny
Adekwatny związek przyczynowy między zdarzeniem a szkodą. Normalne następstwa zdarzenia są takie, jakie ono jest w stanie wywołać w zwyczajnym biegu rzeczy.
k.c. art. 445 § §1
Kodeks cywilny
Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę powinno być odpowiednie do rozmiaru krzywdy.
k.c. art. 444 § §2
Kodeks cywilny
Renta z tytułu zwiększonych potrzeb poszkodowanego.
k.c. art. 440
Kodeks cywilny
Ograniczenie obowiązku naprawienia szkody ze względu na zasady współżycia społecznego, w tym sytuację majątkową stron.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § §1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd (swobodna, a nie dowolna).
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Niewiążący charakter wyroku karnego dla sądu cywilnego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada słuszności w zakresie kosztów postępowania.
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zasady ponoszenia kosztów sądowych, w tym możliwość zwolnienia.
Prawo o adwokaturze art. 29 § ust. 1
Wynagrodzenie adwokata z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 440 k.c. ze względu na sytuację majątkową pozwanego i stopień jego winy. • Obniżenie zasądzonej kwoty zadośćuczynienia i renty jako wygórowanej w stosunku do możliwości pozwanego.
Odrzucone argumenty
Brak związku przyczynowego między działaniem pozwanego a szkodą. • Brak winy pozwanego. • Zasądzenie wygórowanej renty i zadośćuczynienia niezgodnie z art. 444 §2 k.c. i art. 445 §1 k.c.
Godne uwagi sformułowania
Skutek przerzucenia powoda przez burtę samochodu w postaci poważnego urazu kręgosłupa szyjnego nie jest zdarzeniem wyjątkowym, powstałym na skutek nadzwyczajnego przypadku, lecz zdarzeniem statystycznie rzadkim, ale przeciętnie przewidywalnym. • Dla przypisania pozwanemu winy nie było konieczne, aby znał on dokładny mechanizm powstawania urazów [...] wystarczające było, że mógł i powinien mieć świadomość możliwości powstania po stronie powoda ciężkich obrażeń, mogących zaważyć na całym jego przyszłym życiu. • Kwota 500.000 zł, zważywszy na obecny poziom życia społeczeństwa, nie jest wygórowana, niezależnie od sytuacji majątkowej poszkodowanego sprzed wypadku. • Pozwany nie ma żadnego wartościowego mienia, a wynagrodzenie jego i żony jest relatywnie niewysokie. [...] Oczywistym być winno, że kwota 500.000 zł wraz z odsetkami oraz 5000 zł miesięcznie renta wykracza i to w sposób rażący poza możliwości majątkowe skarżącego.
Skład orzekający
Józef Wąsik
przewodniczący
Paweł Czepiel
sędzia
Marek Boniecki
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zastosowanie art. 440 k.c. w przypadkach odpowiedzialności deliktowej, gdy zasądzone kwoty rażąco przekraczają możliwości majątkowe sprawcy, nawet przy jego winie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w tym niskiego stopnia winy sprawcy i jego trudnej sytuacji materialnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może modyfikować zasądzone kwoty odszkodowawcze, biorąc pod uwagę nie tylko krzywdę poszkodowanego, ale także sytuację majątkową sprawcy i stopień jego winy, co jest ważnym aspektem praktycznym dla prawników.
“Czy sąd może obniżyć odszkodowanie, bo sprawca jest biedny? Wyrok SA w Krakowie.”
Dane finansowe
WPS: 500 000 PLN
zadośćuczynienie: 150 000 PLN
renta: 1000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.