I ACA 243/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zapłaty za dostarczony przez powódkę (...) Sp. z o.o. octan butylu. Pozwani zgłosili reklamację wadliwego towaru, który spowodował szkody w ich produkcji lakierów. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że pozwani nie sprostali wymogom reklamacyjnym i nie udowodnili szkody. Sąd Apelacyjny, rozpoznając apelacje obu stron, zmienił wyrok. Uznano, że ograniczenia odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi zawarte w Ogólnych Warunkach Sprzedaży (OWS) nie są bezwzględnie nieważne, jednakże powód ponosi odpowiedzialność kontraktową za nienależyte wykonanie umowy (art. 471 k.c.) z uwagi na dostarczenie towaru w zanieczyszczonych pojemnikach. Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanych na rzecz powoda część dochodzonej kwoty (4.547,93 zł), oddalając powództwo w pozostałej części. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zostało uwzględnione proporcjonalnie do wyniku sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja ograniczeń odpowiedzialności sprzedawcy w umowach między przedsiębiorcami, odpowiedzialność kontraktowa za nienależyte wykonanie umowy, zasady potrącenia wierzytelności, dopuszczalność stosowania Ogólnych Warunków Sprzedaży.
Dotyczy specyficznej sytuacji dostawy surowców chemicznych w opakowaniach wielokrotnego użytku i odpowiedzialności za ich czystość.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia Ogólnych Warunków Sprzedaży ograniczające odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady towaru są ważne i skuteczne w relacjach między przedsiębiorcami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w okolicznościach sprawy, ograniczenia te są wiążące i prawnie skuteczne, o ile nie naruszają zasad współżycia społecznego w sposób rażący i nie doszło do podstępnego zatajenia wady. Jednakże, powód ponosi odpowiedzialność kontraktową za nienależyte wykonanie umowy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 558 § 1 k.c. dopuszcza ograniczenie odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi między przedsiębiorcami. W realiach sprawy, strony współpracowały od lat, pozwani znali i akceptowali OWS, a ograniczenia nie były rażąco krzywdzące ani narzucone pod presją. Niemniej jednak, powód ponosi odpowiedzialność kontraktową za dostarczenie towaru w zanieczyszczonych pojemnikach, co stanowi nienależyte wykonanie umowy.
Czy pozwani skutecznie odstąpili od umowy sprzedaży wadliwego towaru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenie pozwanych o odstąpieniu od umowy było bezskuteczne, ponieważ ograniczenia w OWS wyłączały takie uprawnienie w ramach rękojmi, a pozwani nie wykazali podstaw do odstąpienia na zasadach ogólnych przed złożeniem oświadczenia w styczniu 2016 r.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że ograniczenia w OWS skutecznie wyłączyły uprawnienie do odstąpienia od umowy w ramach rękojmi. Oświadczenie pozwanych z 8 stycznia 2016 r. było zbyt późne i nie spełniało wymogów odstąpienia na zasadach ogólnych.
Czy pozwanym przysługuje roszczenie odszkodowawcze z tytułu nienależytego wykonania umowy sprzedaży i czy mogło ono zostać skutecznie potrącone z wierzytelnością powoda?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwanym przysługuje roszczenie odszkodowawcze z tytułu nienależytego wykonania umowy (art. 471 k.c.), a wierzytelność ta mogła zostać skutecznie potrącona z wierzytelnością powoda.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że dostarczenie towaru w zanieczyszczonych pojemnikach stanowi nienależyte wykonanie umowy przez powoda. Pozwani wykazali szkodę i jej wysokość, a wierzytelność odszkodowawcza mogła zostać potrącona z należnością powoda, co skutkowało umorzeniem części wzajemnych wierzytelności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. | spółka | powód |
| B. S. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. S. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. | spółka | interwenient uboczny |
Przepisy (19)
Główne
k.c. art. 558 § 1
Kodeks cywilny
Dopuszcza ograniczenie lub wyłączenie odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady rzeczy w stosunkach między przedsiębiorcami, z wyjątkiem podstępnie zatajonych wad.
k.c. art. 560 § 1
Kodeks cywilny
Określa uprawnienia kupującego w przypadku wady rzeczy, w tym możliwość odstąpienia od umowy lub żądania obniżenia ceny.
k.c. art. 566 § 1
Kodeks cywilny
Przewiduje odpowiedzialność sprzedawcy za szkodę, którą kupujący poniósł przez to, że sprzedał rzecz wadliwą.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Reguluje odpowiedzialność dłużnika za nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 498 § 1
Kodeks cywilny
Określa przesłanki potrącenia wzajemnych wierzytelności.
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
Reguluje sposób złożenia oświadczenia o potrąceniu.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia sądowi drugiej instancji zmianę zaskarżonego orzeczenia.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach procesu.
Pomocnicze
k.c. art. 558 § 2
Kodeks cywilny
Stanowi, że wyłączenie lub ograniczenie odpowiedzialności z tytułu rękojmi nie obowiązuje, gdy wada została podstępnie zatajona przez sprzedawcę.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Określa granicę swobody umów, która nie może być sprzeczna z właściwością (naturą) stosunku prawnego, ustawą ani zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zakazuje nadużywania prawa podmiotowego.
k.c. art. 58 § 2
Kodeks cywilny
Stanowi o nieważności czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nakazuje sądowi wydanie wyroku na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zasadę swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Określa obowiązek stron przedstawiania dowodów.
k.p.c. art. 278 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje dopuszczenie dowodu z opinii biegłego.
k.c. art. 864
Kodeks cywilny
Określa odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej.
k.c. art. 474
Kodeks cywilny
Określa odpowiedzialność dłużnika za działania lub zaniechania osób, z których pomocą wykonuje zobowiązanie.
k.c. art. 473
Kodeks cywilny
Dopuszcza umowne ograniczenie lub wyłączenie odpowiedzialności dłużnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność powoda z tytułu nienależytego wykonania umowy (art. 471 k.c.) z uwagi na dostarczenie towaru w zanieczyszczonych pojemnikach. • Skuteczne potrącenie wierzytelności odszkodowawczej pozwanych z wierzytelnością powoda.
Odrzucone argumenty
Bezwzględna nieważność postanowień OWS ograniczających rękojmię z uwagi na naruszenie zasad uczciwości kupieckiej. • Skuteczne odstąpienie od umowy przez pozwanych na podstawie rękojmi. • Brak udowodnienia wysokości szkody przez pozwanych.
Godne uwagi sformułowania
ograniczenia takie, a w szczególności ścisłe procedury dotyczące reklamacji, są uzasadnione dla zachowania równowagi umownej stron z uwagi na specyfikę sprzedawanych przez (...) sp. z o.o. towarów • nie sposób podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż wskazana regulacja umowna jest dotknięta nieważnością z mocy art. 5 k.c. w związku z art. 58 § 2 k.c. i art. 353 1 k.c. • nie budzi wątpliwości, że tego rodzaju przepisem jest art. 558 k.c. • nie sposób pominąć, że strony współpracowały ze sobą przez wiele lat • nie sposób pominąć, że w świetle ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji, których ostatecznie apelujący nie kwestionują, do zanieczyszczenia octanu butylu doszło właśnie na skutek jego dostawy w zabrudzonych pojemnikach stosowanych przez powodową Spółkę. • Powód odpowiada bowiem za działania lub zaniechania (...) Sp. z o.o. na zasadzie art. 474 k.c.
Skład orzekający
Dorota Ochalska – Gola
przewodniczący-sprawozdawca
Lilla Mateuszczyk
sędzia
Iwona Jamróz - Zdziubany
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja ograniczeń odpowiedzialności sprzedawcy w umowach między przedsiębiorcami, odpowiedzialność kontraktowa za nienależyte wykonanie umowy, zasady potrącenia wierzytelności, dopuszczalność stosowania Ogólnych Warunków Sprzedaży."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dostawy surowców chemicznych w opakowaniach wielokrotnego użytku i odpowiedzialności za ich czystość.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są szczegółowe zapisy w umowach handlowych i jak mogą być interpretowane przez sądy, zwłaszcza w kontekście odpowiedzialności za wady towaru i nienależyte wykonanie umowy między profesjonalistami.
“Ważne orzeczenie: Czy ograniczenia w umowach handlowych chronią przed odpowiedzialnością za wadliwy towar?”
Dane finansowe
WPS: 80 909,67 PLN
zapłata: 4547,93 PLN
Sektor
chemia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.