I ACA 21/17Oddalenie apelacji w sprawie wekslowej po skazaniu za oszustwo
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. R. (1) domagał się zasądzenia od pozwanej M. R. (2) kwoty 375.969,86 zł, na którą składała się należność główna z weksla w wysokości 300.000 zł oraz odsetki. Twierdził, że kwota wynika z ustnej umowy zlecenia, a weksel stanowił jej zabezpieczenie. Sąd Okręgowy w Białymstoku pierwotnie wydał nakaz zapłaty, jednak po wniesieniu zarzutów przez pozwaną, uchylił go i oddalił powództwo. Ustalono, że strony łączyła umowa zlecenia dotycząca zarządzania nieruchomością, a pozwana podpisała weksel nie zapoznając się z jego treścią, wprowadzona w błąd przez powoda. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było prawomocne orzeczenie Sądu Okręgowego w Białymstoku (III K 161/13), które skazało powoda za oszustwo na szkodę pozwanej w kwocie 300.000 zł, poprzez wprowadzenie w błąd sądu cywilnego co do istnienia wierzytelności z weksla. Sąd Apelacyjny, zgodnie z art. 11 k.p.c., uznał ustalenia wyroku karnego za wiążące i oddalił apelację powoda, podkreślając, że zobowiązanie wekslowe nie istniało, a pozwana wykazała brak zamiaru zaciągnięcia takiego zobowiązania. Sąd Apelacyjny oddalił również zarzuty apelacji dotyczące naruszeń proceduralnych, uznając je za bezzasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie mocy wiążącej wyroku karnego w postępowaniu cywilnym (art. 11 k.p.c.) oraz możliwości podnoszenia zarzutów przez wystawcę weksla w relacji z remitentem, zwłaszcza w kontekście oszustwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której prawomocny wyrok karny przesądza o braku zobowiązania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy prawomocny wyrok skazujący w postępowaniu karnym za oszustwo, polegające na wyłudzeniu pieniędzy z weksla, wiąże sąd w postępowaniu cywilnym dotyczącym zapłaty z tego weksla?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 11 k.p.c., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że moc wiążąca wyroku karnego jest bezwzględna i wyklucza dokonywanie przez sąd cywilny własnych ustaleń co do okoliczności objętych skazaniem, w tym istnienia zobowiązania.
Czy pozwana, która podpisała weksel nie zapoznając się z jego treścią i nie mając zamiaru zaciągnięcia zobowiązania wekslowego, może podnosić zarzuty w postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w relacji powód (remitent) - pozwana (wystawca), pozwana może podnosić zarzuty obiektywne (np. brak zamiaru zaciągnięcia zobowiązania) i subiektywne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że w przypadku, gdy powód został skazany za świadome działanie na szkodę pozwanej, ograniczenia wynikające z prawa wekslowego (np. art. 17) są wyłączone, a pozwana może skutecznie podnosić zarzuty dotyczące braku podstawy prawnej lub braku zamiaru zaciągnięcia zobowiązania.
Czy sąd cywilny może odmówić dopuszczenia dowodu z przesłuchania stron, jeśli istotne fakty zostały już wyjaśnione prawomocnym wyrokiem karnym?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli dowody zgromadzone w sprawie, w szczególności prawomocny wyrok skazujący, wyjaśniają wszystkie istotne okoliczności i przesądzają o bezzasadności powództwa, sąd może oddalić wniosek o przesłuchanie stron.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dowód z przesłuchania stron nie mógłby doprowadzić do zmiany oceny prawnej sytuacji, biorąc pod uwagę moc wiążącą wyroku karnego, dlatego jego oddalenie było trafne.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| M. R. (2) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony jej praw.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymagania dotyczące uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.c. art. 119
Kodeks postępowania cywilnego
Dochodzenie w celu ustalenia stanu majątkowego.
k.p.c. art. 120 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sankcje za nieopłacenie pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z przesłuchania stron.
Pr. weksl. art. 9
Prawo wekslowe
Zobowiązanie wekslowe.
k.k. art. 286 § § 1
Kodeks karny
Oszustwo.
k.k. art. 294 § § 1
Kodeks karny
Oszustwo w stosunku do mienia znacznej wartości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocny wyrok karny skazujący powoda za oszustwo jest wiążący w postępowaniu cywilnym. • Pozwana wykazała brak zamiaru zaciągnięcia zobowiązania wekslowego. • Zobowiązanie wekslowe nie istniało.
Odrzucone argumenty
Niezgodność ustaleń faktycznych sądu z materiałem dowodowym. • Naruszenie prawa procesowego, w tym art. 379 pkt 5 k.p.c. (pozbawienie możności obrony praw). • Naruszenie art. 328 § 2 w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. (braki uzasadnienia). • Naruszenie art. 119 k.p.c. (nieuwzględnienie wniosku o dochodzenie stanu majątkowego). • Naruszenie art. 120 § 4 k.p.c. (nieuwzględnienie wniosku o skazanie pozwanej na grzywnę). • Naruszenie art. 9 Prawa wekslowego (niezastosowanie).
Godne uwagi sformułowania
ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. • moc wiążąca wyroku karnego oznacza, że w sprawie cywilnej niedopuszczalne jest dokonywanie jakichkolwiek własnych ustaleń co do tych okoliczności, którymi sąd jest związany w postępowaniu cywilnym. • domaganie się zapłaty przez powoda (prawnika) w opisanej sytuacji jest co najmniej wątpliwe etycznie i także w kategoriach nadużycia prawa absolutnie nie zasługuje na ochronę.
Skład orzekający
Krzysztof Chojnowski
przewodniczący-sprawozdawca
Irena Ejsmont - Wiszowata
sędzia
Juliusz Ciejek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie mocy wiążącej wyroku karnego w postępowaniu cywilnym (art. 11 k.p.c.) oraz możliwości podnoszenia zarzutów przez wystawcę weksla w relacji z remitentem, zwłaszcza w kontekście oszustwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której prawomocny wyrok karny przesądza o braku zobowiązania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak prawomocny wyrok karny może definitywnie rozstrzygnąć spór cywilny, a także ilustruje konsekwencje oszustwa z użyciem weksla.
“Oszustwo wekslowe zakończone prawomocnym wyrokiem karnym – jak sąd cywilny rozstrzygnął sprawę?”
Dane finansowe
WPS: 375 969,86 PLN
zwrot kosztów procesu za instancję odwoławczą: 10 800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.