I ACa 1978/23Odwołanie darowizny nieruchomości brak niewdzięczności
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. S. domagała się nakazania pozwanym K. S. i M. S. (2) złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu na jej rzecz własności nieruchomości, która pierwotnie została darowana K. S. przez jego ojca, a męża powódki, S. S. Powódka argumentowała, że obdarowany i jego żona przejawiali względem niej rażącą niewdzięczność. Sąd Okręgowy w Tarnowie oddalił powództwo, stwierdzając, że powódka nie była darczyńcą i nie miała czynnej legitymacji do odwołania darowizny. Ponadto, sąd wskazał na brak legitymacji biernej pozwanych w odniesieniu do części nieruchomości, które zostały przez K. S. zbyte na rzecz jego żony, a następnie na rzecz ich syna. Sąd Okręgowy podkreślił również, że nie wykazano przesłanek rażącej niewdzięczności, a termin do odwołania darowizny został przekroczony. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając apelację powódki, podzielił ustalenia i wnioski Sądu Okręgowego, uznając, że ocena dowodów dokonana przez sąd pierwszej instancji była prawidłowa, a zarzuty apelacji dotyczące naruszenia prawa procesowego i materialnego nie zasługują na uwzględnienie. Sąd Apelacyjny podkreślił, że zachowania pozwanych nie nosiły znamion rażącej niewdzięczności, a relacje między darczyńcą a obdarowanym były poprawne. Oddalono apelację jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia rażącej niewdzięczności, legitymacji procesowej w sprawach o odwołanie darowizny, terminów do odwołania darowizny oraz kwestii kosztów w sprawach rodzinnych.
Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i relacji rodzinnych, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.
Zagadnienia prawne (5)
Czy powódka, nie będąc stroną umowy darowizny, jest legitymowana czynnie do odwołania darowizny dokonanej przez jej męża na rzecz syna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie była legitymowana czynnie do odwołania darowizny, ponieważ nie była darczyńcą, a jej mąż S. S. darował swoje majątkowe nieruchomości, które stanowiły jego majątek osobisty.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy i Apelacyjny uznały, że powódka nie była stroną umowy darowizny, a zatem nie posiadała czynnej legitymacji do jej odwołania. Jako następca prawny darczyńcy mogłaby odwołać darowiznę tylko w okolicznościach wskazanych w art. 899 § 2 k.c., co nie miało miejsca.
Czy pozwana M. S. (2), która nie była stroną umowy darowizny, posiada bierną legitymację procesową w sprawie o nakazanie złożenia oświadczenia woli w przedmiocie zwrotu przedmiotu darowizny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwana M. S. (2) nie posiadała biernej legitymacji procesowej w odniesieniu do nieruchomości, które nie stanowiły przedmiotu pierwotnej darowizny na jej rzecz, a stała się współwłaścicielką części nieruchomości dopiero w późniejszym okresie na skutek darowizny od męża.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał brak legitymacji biernej po stronie M. S. (2), ponieważ nie była ona stroną umowy darowizny między S. S. a K. S. Jej współwłasność części nieruchomości powstała później na skutek innej czynności prawnej.
Czy zachowanie pozwanych wobec powódki (matki darczyńcy) nosiło znamiona rażącej niewdzięczności uzasadniającej odwołanie darowizny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zachowanie pozwanych nie nosiło znamion rażącej niewdzięczności. Ustalono, że relacje między darczyńcą a pozwanymi były poprawne, a konflikty miały miejsce po śmierci darczyńcy i dotyczyły głównie powódki.
Uzasadnienie
Sądy obu instancji uznały, że powódka nie wykazała rażącej niewdzięczności obdarowanych. Brak było dowodów na umyślne, zawinione działanie lub zaniechanie skierowane przeciwko darczyńcy, które wykraczałoby poza zwykłe konflikty rodzinne. Sama powódka była oceniana jako osoba konfliktowa.
Czy termin do odwołania darowizny z powodu niewdzięczności został zachowany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, termin do odwołania darowizny został przekroczony.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 899 § 3 k.c., darowizna nie może być odwołana po upływie roku od dnia dowiedzenia się o niewdzięczności obdarowanego. W sprawie upłynął znacznie dłuższy okres od śmierci darczyńcy i od ewentualnych zdarzeń, które mogłyby być podstawą odwołania.
Czy powódka, jako jeden ze spadkobierców darczyńcy, mogła samodzielnie odwołać darowiznę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka jako jeden ze spadkobierców nie mogła samodzielnie odwołać darowizny bez zgody pozostałych spadkobierców lub wspólnego działania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy i Apelacyjny powołały się na orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazujące, że odwołanie darowizny przez spadkobierców wymaga wspólnego działania lub zgody wszystkich uprawnionych, chyba że zachodzą szczególne okoliczności wskazane w art. 899 § 2 k.c.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| K. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. S. (2) | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 898 § 1
Kodeks cywilny
Określa przesłanki odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego.
k.c. art. 899 § 3
Kodeks cywilny
Ustanawia roczny termin do odwołania darowizny od momentu dowiedzenia się o niewdzięczności obdarowanego.
Pomocnicze
k.c. art. 899 § 2
Kodeks cywilny
Określa przypadki, w których spadkobiercy darczyńcy mogą odwołać darowiznę.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad orzekania o kosztach postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Dotyczy bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 407
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku zwrotu korzyści w przypadku odpadnięcia podstawy świadczenia.
k.r.o. art. 41
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Dotyczy ograniczenia odpowiedzialności za dług osobisty małżonka.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka nie była stroną umowy darowizny i nie miała czynnej legitymacji do jej odwołania. • Pozwana M. S. (2) nie miała biernej legitymacji procesowej w odniesieniu do części nieruchomości. • Nie wykazano rażącej niewdzięczności obdarowanych. • Termin do odwołania darowizny został przekroczony. • Powódka jako jeden ze spadkobierców nie mogła samodzielnie odwołać darowizny.
Odrzucone argumenty
Argumenty powódki o rażącej niewdzięczności pozwanych. • Argumenty o naruszeniu przez sąd pierwszej instancji art. 233 § 1 k.p.c. (błędna ocena dowodów). • Argumenty o naruszeniu art. 102 k.p.c. w zakresie kosztów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
zachowania pozwanych nie nosiły znamion rażącej niewdzięczności • powódka jest osobą roszczeniową i konfliktową • brak legitymacji czynnej powódki • niezachowanie terminu do odwołania darowizny
Skład orzekający
Sławomir Jamróg
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącej niewdzięczności, legitymacji procesowej w sprawach o odwołanie darowizny, terminów do odwołania darowizny oraz kwestii kosztów w sprawach rodzinnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i relacji rodzinnych, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu rodzinnego i odwołania darowizny, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na emocjonalny wymiar i praktyczne konsekwencje prawne. Pokazuje złożoność oceny 'niewdzięczności' w kontekście rodzinnym.
“Czy można odwołać darowiznę za 'niewdzięczność' synowej? Sąd rozstrzyga rodzinny spór o majątek.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.