Orzeczenie · 2019-03-19

I ACA 1815/17Bank nie wykazal zadłużenia hipoteką nieruchomości

Sąd

Sąd Apelacyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2019-03-19

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny

kredythipotekazabezpieczeniewymagalnośćciężar dowodubankowośćnieruchomościkoszty postępowania

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powódka (...) Bank (...) S.A. wniosła o zasądzenie od pozwanych M.S. i B.S. kwoty 112.858,54 zł z tytułu umowy kredytu rozwojowego indeksowanego kursem EURO, zabezpieczonego hipoteką na nieruchomości B.S. Sąd Okręgowy oddalił powództwo wobec B.S., uznając je za nieudowodnione. Sąd pierwszej instancji wskazał na brak dowodów prawidłowego wypowiedzenia umowy kredytu przez bank, niejasności co do wysokości zadłużenia i sposobu naliczania odsetek, a także na niewystarczającą moc dowodową wyciągu z ksiąg bankowych w postępowaniu cywilnym. Apelację od tego wyroku wniosła powódka. W toku postępowania apelacyjnego powódka cofnęła pozew w części dotyczącej kwoty 59.486,18 zł z powodu wpłaty dokonanej przez dłużnika osobistego w postępowaniu upadłościowym. Sąd Apelacyjny, umarzając postępowanie w tej części, oddalił apelację w pozostałej kwocie, podzielając argumentację Sądu Okręgowego co do nieudowodnienia roszczenia przez bank. Sąd odwoławczy podkreślił, że bank jako profesjonalista ma obowiązek należytej staranności w obsłudze kredytu, jego wypowiedzeniu i prawidłowym wyliczeniu roszczenia, a strona powodowa nie wykazała, że doszło do wypowiedzenia umowy dłużnikowi osobistemu ani prawidłowej wysokości zadłużenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie konieczności wykazania przez bank prawidłowego wypowiedzenia umowy kredytu dłużnikowi osobistemu jako warunku dochodzenia roszczeń od dłużnika rzeczowego oraz znaczenia ciężaru dowodu w zakresie wysokości zadłużenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania przez bank podstaw do wypowiedzenia umowy i wysokości zadłużenia.

Zagadnienia prawne (4)

Czy bank wykazał prawidłowe wypowiedzenie umowy kredytu dłużnikowi osobistemu, co jest warunkiem dochodzenia roszczeń od dłużnika rzeczowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie wykazał prawidłowego wypowiedzenia umowy kredytu dłużnikowi osobistemu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że przedłożone przez bank pismo wypowiadające umowę dotyczyło innej umowy kredytu, a nawet jeśli dotyczyło właściwej umowy, nie wskazywało na przyczyny wypowiedzenia. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że brak wypowiedzenia umowy dłużnikowi osobistemu uniemożliwia dochodzenie roszczeń od dłużnika rzeczowego.

Czy bank wykazał wysokość zadłużenia wynikającego z umowy kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie wykazał wysokości zadłużenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że wyciąg z ksiąg bankowych nie ma mocy dokumentu urzędowego w postępowaniu cywilnym i nie stanowił wystarczającego dowodu na wysokość wierzytelności, zwłaszcza w kontekście zakwestionowania przez pozwanego sposobu naliczania odsetek i przeliczenia waluty. Sąd Apelacyjny potwierdził, że strona powodowa nie sprostała ciężarowi dowodu w tym zakresie.

Czy sąd drugiej instancji powinien dopuścić dowód z listy wierzytelności zgłoszony dopiero w apelacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dowód został uznany za spóźniony.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że strona powodowa miała możliwość zgłoszenia tego dowodu już przed sądem pierwszej instancji, a jego zgłoszenie w apelacji było spóźnione, nie wykazano też, aby potrzeba jego powołania wynikła później. Dodatkowo, sąd wskazał, że lista wierzytelności sama w sobie nie przesądza o zasadności i wymagalności wierzytelności w postępowaniu cywilnym.

Czy sąd pierwszej instancji powinien z urzędu dopuścić dowód z listy wierzytelności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak było podstaw do dopuszczenia dowodu z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że inicjatywa dowodowa należy do stron, a dopuszczenie dowodu z urzędu jest wyjątkiem, który nie miał zastosowania w tej sprawie, zwłaszcza że strona powodowa była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i zaniechała własnej inicjatywy dowodowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Umorzenie postępowania w części i oddalenie apelacji w pozostałej części

Strona wygrywająca

B. S. (1)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
(...) Bank (...) Oddział w Polsce	instytucja	powód
B. S. (1)	osoba_fizyczna	pozwany
M. S.	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (27)

Główne

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 506

Kodeks cywilny

k.c. art. 507

Kodeks cywilny

u.k.w.h. art. 65

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w.h. art. 73

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

u.k.w.h. art. 77

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

pr. bankowe art. 75 § ust. 1

Prawo bankowe

pr. bankowe art. 95 § ust. 1

Prawo bankowe

pr. bankowe art. 95 § ust. 1a

Prawo bankowe

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 381

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 203 § § 1 i 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 217 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 355 § § 2

Kodeks cywilny

pr. upadłościowe art. 245 § ust. 1

Ustawa - Prawo upadłościowe

pr. upadłościowe art. 491 § (2) ust.1

Ustawa - Prawo upadłościowe

Ustawa o zmianie ustawy - Prawo bankowe art. 1

Ustawa o zmianie ustawy z dnia 26 czerwca 2009 r. o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez bank prawidłowego wypowiedzenia umowy kredytu dłużnikowi osobistemu. • Brak wykazania przez bank wysokości zadłużenia. • Niewystarczająca moc dowodowa wyciągu z ksiąg bankowych w postępowaniu cywilnym. • Spóźniony wniosek dowodowy strony powodowej w apelacji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez Sąd Okręgowy (art. 233 § 1 k.p.c., art. 232 zd. 2 k.p.c.). • Wniosek o przeprowadzenie dowodu z listy wierzytelności w postępowaniu apelacyjnym.

Godne uwagi sformułowania

bank jako profesjonalista jest zobowiązany do zachowania należytej staranności zarówno przy obsłudze kredytu, jak i jego wypowiedzeniu oraz prawidłowym wyliczeniu roszczenia tak głównego jak i ubocznego. • dłużnik rzeczowy nie może ponosić odpowiedzialności w razie nie dokonania wypowiedzenia dłużnikowi osobistemu, ponieważ byłoby to sprzeczne z istotą hipoteki jako zabezpieczenia o charakterze akcesoryjnym.

Skład orzekający

Beata Byszewska

przewodniczący-sprawozdawca

Dorota Markiewicz

sędzia

Adrianna Szewczyk-Kubat

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności wykazania przez bank prawidłowego wypowiedzenia umowy kredytu dłużnikowi osobistemu jako warunku dochodzenia roszczeń od dłużnika rzeczowego oraz znaczenia ciężaru dowodu w zakresie wysokości zadłużenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania przez bank podstaw do wypowiedzenia umowy i wysokości zadłużenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dla banków precyzyjne dokumentowanie wypowiedzenia umów kredytowych i wysokości zadłużenia, nawet wobec dłużnika rzeczowego. Podkreśla też znaczenie ciężaru dowodu i ograniczenia dowodowe w postępowaniu cywilnym.

“Bank przegrywa z dłużnikiem hipotecznym – kluczowy błąd w wypowiedzeniu umowy!”

Dane finansowe

WPS: 112 858,54 PLN

zwrot kosztów postępowania apelacyjnego: 4050 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników