Orzeczenie · 2022-08-08

I ACA 1753/21Abuzywną prowizja kredytowa oddalenie powodztwa

Sąd
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Miejsce
Katowice
Data
2022-08-08
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaapelacyjny
kredyt konsolidacyjnyprowizjaklauzula abuzywnaprawo bankoweochrona konsumentawypowiedzenie umowykoszty procesuapelacja

Sprawa dotyczyła powództwa banku o zapłatę kwoty 208.986,48 zł z tytułu umowy kredytu konsolidacyjnego. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, uznając wypowiedzenie umowy za skuteczne i odrzucając zarzuty pozwanego dotyczące m.in. naliczania nienależnych opłat i abuzywności klauzul. Pozwany w apelacji zarzucił m.in. naruszenie art. 75c Prawa bankowego i art. 61 k.c. w zakresie skuteczności wypowiedzenia umowy, a także brak kontroli z urzędu klauzuli dotyczącej prowizji na podstawie art. 385¹ § 1 k.c. Sąd Apelacyjny uznał apelację za zasadną. Potwierdził skuteczność wypowiedzenia umowy, podzielając ustalenia sądu pierwszej instancji co do doręczenia wezwania do zapłaty i pouczenia o restrukturyzacji. Jednakże, odniósł się do zarzutu dotyczącego prowizji, stwierdzając, że Sąd Okręgowy nie zbadał jej pod kątem art. 385¹ § 1 k.c. Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, uznał, że nawet jeśli pozaodsetkowe koszty kredytu nie przekraczają ustawowych limitów, sąd ma obowiązek ocenić ich abuzywność. W ocenie Sądu Apelacyjnego, prowizja w kwocie 44.653,07 zł (prawie 29% całkowitej kwoty kredytu) była rażąco wygórowana, sprzeczna z dobrymi obyczajami i naruszała interesy konsumenta. Dodatkowo, bank naliczał odsetki od tej prowizji, co zwiększało zadłużenie. Sąd uznał, że postanowienia dotyczące prowizji nie były indywidualnie uzgodnione. W związku z wyeliminowaniem abuzywnej prowizji, stwierdzono, że pozwany nie pozostawał w opóźnieniu w momencie wypowiedzenia umowy. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając powództwo jako przedwczesne i zasądzając od banku na rzecz pozwanego koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie obowiązku sądu do kontroli z urzędu klauzul dotyczących pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego, nawet jeśli mieszczą się w ustawowych limitach, pod kątem ich abuzywności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy umów kredytu konsumenckiego zawartych z konsumentami, gdzie występują klauzule dotyczące prowizji lub innych pozaodsetkowych kosztów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wypowiedzenie umowy kredytu konsolidacyjnego było skuteczne, jeśli pozwany nie odebrał korespondencji?

Odpowiedź sądu

Tak, wypowiedzenie było skuteczne, ponieważ zostało wysłane na prawidłowy adres, a pozwany nie wykazał, że nie miał możliwości zapoznania się z jego treścią.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że wysłanie pisma na adres wskazany w umowie, potwierdzone dowodem nadania, stwarza domniemanie doręczenia, które pozwany nie obalił.

Czy prowizja za udzielenie kredytu konsolidacyjnego, mieszcząca się w ustawowych granicach, może być uznana za abuzywną na podstawie art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nawet jeśli prowizja mieści się w ustawowych granicach, sąd ma obowiązek ocenić jej zgodność z dobrymi obyczajami i rażące naruszenie interesów konsumenta.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo SN i TSUE, stwierdził, że przepisy dotyczące maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu nie wyłączają kontroli sądowej pod kątem klauzul niedozwolonych. W tym przypadku prowizja była rażąco wygórowana i sprzeczna z dobrymi obyczajami.

Czy bank może naliczać odsetki umowne (kapitałowe) od kwoty prowizji za udzielenie kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, naliczanie odsetek umownych od prowizji, która sama w sobie została uznana za abuzywną, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wskazał, że prowizja została pobrana z góry, a następnie naliczano od niej odsetki, co zwiększało całkowity koszt kredytu i było przejawem nieuczciwego działania banku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zmiana wyroku i oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
J. D. (pozwany)

Strony

NazwaTypRola
(...) Bank Spółki Akcyjnej w W.spółkapowód
J. D.osoba_fizycznapozwany
Horyzont Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W.instytucjainterwenient uboczny po stronie powoda

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Postanowienia umowy konsumenckiej nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą konsumenta, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Kontrola z urzędu.

pr. bank. art. 75c

Ustawa - Prawo bankowe

Obowiązki banku związane z restrukturyzacją zadłużenia i wypowiedzeniem umowy.

Pomocnicze

k.c. art. 61 § § 1 zd. 1

Kodeks cywilny

Oświadczenie woli złożone innej osobie jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Stworzenie domniemania faktycznego doręczenia.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zakaz czynienia ze swego prawa użytku sprzecznego ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem lub zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 58 § § 2

Kodeks cywilny

Czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Granice swobodnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

Ustalanie faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.

k.p.c. art. 243

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu dowodowym.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zmiana zaskarżonego orzeczenia przez sąd odwoławczy.

pr. bank. art. 69 § ust. 1

Ustawa - Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu.

u.k.k. art. 36a

Ustawa o kredycie konsumenckim

Określenie maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego.

u.k.s.c. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Obowiązek pobrania opłaty od apelacji na rzecz Skarbu Państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prowizja za udzielenie kredytu była rażąco wygórowana i sprzeczna z dobrymi obyczajami, co czyniło ją abuzywną na podstawie art. 385¹ § 1 k.c. • Naliczanie odsetek umownych od abuzywnej prowizji było nieprawidłowe. • W związku z abuzywnością prowizji, powództwo banku było przedwczesne.

Odrzucone argumenty

Wypowiedzenie umowy kredytu było skuteczne, mimo nieodebrania korespondencji przez pozwanego. • Prowizja mieściła się w ustawowych granicach i nie podlegała kontroli pod kątem abuzywności. • Pozwany nie wykazał, aby doszło do naruszenia jego interesów lub dobrych obyczajów.

Godne uwagi sformułowania

prowizja w kwocie 44653,07zł , choć mieszcząca się w granicach zakreślonych przez art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim, jednak w realiach sprawy rażąco naruszała interesy konsumenta, stanowiąc jednocześnie przejaw działania powoda względem pozwanego wbrew dobrym obyczajom. • odsetki umowne (kapitałowe) od podstawy, jaką stanowił kwota prowizji. • nie sposób było przyjąć, że postanowienia umowne odnoszące się do podstawy pobrania, jak i określenia wysokości prowizji zostały indywidualnie uzgodnione z pozwanym.

Skład orzekający

Piotr Łakomiak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku sądu do kontroli z urzędu klauzul dotyczących pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego, nawet jeśli mieszczą się w ustawowych limitach, pod kątem ich abuzywności."

Ograniczenia: Dotyczy umów kredytu konsumenckiego zawartych z konsumentami, gdzie występują klauzule dotyczące prowizji lub innych pozaodsetkowych kosztów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu abuzywnych klauzul w umowach kredytowych, szczególnie wysokich prowizji, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników. Wyrok Sądu Apelacyjnego opiera się na ważnych orzeczeniach TSUE i SN.

“Bank przegrał sprawę o 200 tys. zł przez abuzywną prowizję! Sąd Apelacyjny chroni konsumentów.”

Dane finansowe

WPS: 208 986,48 PLN

koszty procesu: 10 817 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 8100 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst