I ACa 1712/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód R. J. wystąpił z powództwem o uznanie za bezskuteczną wobec niego umowy sprzedaży udziału 1/5 w prawie własności nieruchomości, zawartej przez jego dłużnika T. F. z jego teściami, małżonkami G., w dniu 8 marca 2012 r. Celem powoda było zaspokojenie jego wierzytelności z tytułu pożyczki w kwocie 97 902,05 zł wraz z odsetkami i kosztami, stwierdzonej prawomocnym nakazem zapłaty Sądu Okręgowego w Krakowie. Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika okazało się nieskuteczne, a sprzedany udział w nieruchomości był jedynym znaczącym składnikiem majątku dłużnika. Sąd Okręgowy w Krakowie wyrokiem z dnia 10 czerwca 2015 r. uznał umowę za bezskuteczną w stosunku do powoda, zasądzając jednocześnie koszty procesu. Pozwani wnieśli apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 217, 229, 233, 328 § 2 kpc) oraz błędy w ustaleniach faktycznych, twierdząc m.in., że sytuacja majątkowa dłużnika nie uległa pogorszeniu, a oni sami nie wiedzieli o jego zamiarze pokrzywdzenia wierzyciela. Sąd Apelacyjny w Krakowie, rozpoznając apelację, oddalił ją jako niezasadną. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego było wystarczające do kontroli instancyjnej, a oddalenie wniosku dowodowego o zeznania powoda z innego postępowania było uzasadnione. Sąd Apelacyjny podkreślił, że pozwani nie wykazali, iż sytuacja majątkowa dłużnika nie uległa pogorszeniu, a także nie obalili domniemania z art. 527 § 3 kc, zgodnie z którym osoby bliskie dłużnikowi, które wiedziały o jego problemach finansowych, powinny być uznane za świadome pokrzywdzenia wierzyciela. Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, zasądzając od pozwanych solidarnie na rzecz powoda koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznanie bezskuteczności czynności prawnej dłużnika na podstawie skargi paulińskiej, zwłaszcza w sytuacji, gdy dłużnik sprzedaje majątek osobom bliskim, a egzekucja okazuje się nieskuteczna.
Stosowanie art. 527 kc wymaga wykazania wszystkich przesłanek, w tym niewypłacalności dłużnika i świadomości pokrzywdzenia wierzyciela (lub domniemania tej świadomości w przypadku osób bliskich).
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa sprzedaży udziału w nieruchomości zawarta przez dłużnika z jego teściami, mająca na celu pokrzywdzenie wierzyciela, jest bezskuteczna wobec tego wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa sprzedaży udziału w nieruchomości zawarta przez dłużnika z jego teściami w celu pokrzywdzenia wierzyciela jest bezskuteczna wobec tego wierzyciela, jeśli spełnione są przesłanki z art. 527 kc.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dłużnik T. F. sprzedając udział w nieruchomości swoim teściom (pozwani), stał się niewypłacalny lub pogłębił swoją niewypłacalność, co doprowadziło do pokrzywdzenia wierzyciela R. J. Pozwani jako osoby bliskie dłużnikowi, wiedząc o jego problemach finansowych i zobowiązaniu wobec powoda, powinni być uznani za świadomych tego pokrzywdzenia, co potwierdza domniemanie z art. 527 § 3 kc.
Czy pozwani (teściowie dłużnika) mieli świadomość, że ich zięć (dłużnik) dokonując sprzedaży udziału w nieruchomości działał z pokrzywdzeniem wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwani mieli świadomość, że ich zięć działa z pokrzywdzeniem wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na domniemaniu prawnym z art. 527 § 3 kc, wskazując na bliskie relacje między stronami oraz fakt, że pozwani uczestniczyli w próbach porozumienia się z wierzycielem w sprawie spłaty długu. Pozwani nie obalili tego domniemania.
Czy naruszone zostały przepisy postępowania cywilnego, w szczególności poprzez oddalenie wniosku dowodowego o zeznania powoda z innego postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów postępowania nie miało miejsca.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wniosek dowodowy był spóźniony, a powód był już przesłuchiwany jako strona w sprawie. Oddalenie wniosku nie stanowiło błędu proceduralnego, a uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego było wystarczające.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. J. | osoba_fizyczna | powód |
| J. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| T. F. | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 527 § § 1
Kodeks cywilny
Określa przesłanki uznania czynności prawnej dłużnika za bezskuteczną wobec wierzyciela, jeśli czynność ta została dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela.
k.c. art. 527 § § 2
Kodeks cywilny
Definiuje pokrzywdzenie wierzyciela jako stan, w którym dłużnik stał się niewypłacalny lub jego niewypłacalność wzrosła.
k.c. art. 527 § § 3
Kodeks cywilny
Stanowi domniemanie świadomości pokrzywdzenia wierzyciela, gdy nabywcą jest osoba bliska dłużnikowi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasad zasądzania kosztów postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygania o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie w instancji.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dowodów w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sporządzania uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 217 § § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy dopuszczalności dowodów.
k.p.c. art. 229
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przyznania faktów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dłużnik stał się niewypłacalny lub pogłębił swoją niewypłacalność w wyniku sprzedaży udziału w nieruchomości. • Pozwani jako osoby bliskie dłużnikowi mieli świadomość pokrzywdzenia wierzyciela. • Uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego było wystarczające do kontroli instancyjnej. • Oddalenie wniosku dowodowego o zeznania powoda z innego postępowania było uzasadnione.
Odrzucone argumenty
Sytuacja majątkowa dłużnika nie uległa pogorszeniu. • Pozwani nie wiedzieli o zamiarze pokrzywdzenia wierzyciela. • Naruszenie przepisów postępowania cywilnego, w tym art. 233 § 1 kpc (błędna ocena dowodów). • Błąd w ustaleniach faktycznych. • Dłużnik posiadał inne składniki majątkowe (wierzytelności wobec osób trzecich), z których powód mógł uzyskać zaspokojenie.
Godne uwagi sformułowania
czynność zmierzająca do jego realizacji, w drodze egzekucji przed komornikiem przy Sądzie Rejonowym w Z., w sprawie o sygnaturze Km 2204 /12, okazały się, nieskuteczne. • Udział w prawie własności nieruchomości położonej w B. był jedynym składnikiem majątkowym dłużnika. • Także pozwani mieli świadomość nie tylko z sytuacji finansowej zięcia ale również tego , iż jest on dłużnikiem. pożyczkodawcy. • nieprawdziwym jest twierdzenie R. J. (1) o nieskuteczności prowadzonego przezeń postępowania egzekucyjnego albowiem w jego ramach uzyskał częściowo zaspokojenie swojej wierzytelności • nie odnieśli żadnej korzyści majątkowej gdyż zapłacili mu rynkową cenę za nabywany udział, a obecnie nie są w stanie go spieniężyć z uwagi na brak zainteresowania potencjalnych nabywców. • zarzut naruszenia art. 328 §2 kpc jest on uprawniony jedynie w sytuacji , gdy pisemne motywy orzeczenia Sądu I instancji są tak wadliwie skonstruowane i niekompletne , iż nie zawierają danych pozwalających na przeprowadzenie kontroli instancyjnej tak umotywowanego rozstrzygnięcia. • nie jest to wystarczające dla uznania stawianego zarzutu za usprawiedliwiony. Analiza motywów jakimi pozwani posłużyli się by zarzut ten uzasadnić , pozwala na stwierdzenie , że krytyka apelujących ograniczyła się i wyczerpała w takiej , nierzeczowej polemice , co każe zarzut ten odeprzeć. • pokrzywdzenia w rozumieniu przepisu art. […]
Skład orzekający
Grzegorz Krężołek
przewodniczący-sprawozdawca
Robert Jurga
sędzia
Barbara Baran
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie bezskuteczności czynności prawnej dłużnika na podstawie skargi paulińskiej, zwłaszcza w sytuacji, gdy dłużnik sprzedaje majątek osobom bliskim, a egzekucja okazuje się nieskuteczna."
Ograniczenia: Stosowanie art. 527 kc wymaga wykazania wszystkich przesłanek, w tym niewypłacalności dłużnika i świadomości pokrzywdzenia wierzyciela (lub domniemania tej świadomości w przypadku osób bliskich).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy klasycznego zastosowania skargi paulińskiej, pokazując, jak wierzyciel może odzyskać środki, gdy dłużnik próbuje ukryć majątek przed rodziną. Pokazuje również znaczenie dowodów i domniemań w procesie cywilnym.
“Jak odzyskać dług, gdy dłużnik sprzedaje majątek teściom? Sąd Apelacyjny wyjaśnia mechanizm skargi paulińskiej.”
Dane finansowe
WPS: 97 902,05 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 2700 PLN
koszty procesu: 8574 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.