I ACa 1161/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym, dotyczącego umowy leasingu. Powodowie argumentowali, że doszło do błędnego rozliczenia należności leasingowych oraz powoływali się na zły stan zdrowia i trudną sytuację materialną jako podstawę do pozbawienia wykonalności. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, opierając się na art. 365 § 1 kpc (powaga rzeczy osądzonej), który uniemożliwia ponowne merytoryczne badanie sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące potrącenia ceny za sprzedany przedmiot leasingu nie mogły być uznane za zdarzenie powstałe po wydaniu tytułu wykonawczego, a zły stan zdrowia powodów nie stanowi obiektywnej niemożliwości świadczenia. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powodów, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Podkreślono, że zarzuty dotyczące błędnego rozliczenia należności leasingowych były niedopuszczalne na tym etapie postępowania z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Sąd odrzucił również argumentację opartą na niemożliwości świadczenia (art. 387 § 1 kc, art. 475 kc, art. 357¹ § 1 kc), wskazując, że niemożliwość pierwotna musi być badana w postępowaniu, w którym wydano tytuł wykonawczy, a niemożliwość następcza musi mieć charakter obiektywny i nie wynikać z pogorszenia sytuacji materialnej dłużnika po powstaniu tytułu wykonawczego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację i zasądził od powódki koszty postępowania apelacyjnego, stosując art. 102 kpc z uwagi na trudną sytuację materialną i zdrowotną powódki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego oraz ograniczenia dotyczące podnoszenia zarzutów związanych ze stanem zdrowia lub sytuacją materialną dłużnika po powstaniu tytułu wykonawczego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powództwem opozycyjnym i prawomocnym nakazem zapłaty. Interpretacja przepisów o niemożliwości świadczenia ma charakter ogólny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarzuty dotyczące błędnego rozliczenia należności leasingowych, które miały miejsce przed wydaniem prawomocnego nakazu zapłaty, mogą stanowić podstawę do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w postępowaniu opozycyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te nie mogą być podnoszone w postępowaniu opozycyjnym z uwagi na powagę rzeczy osądzonej (art. 365 § 1 kpc).
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego nie jest kolejną instancją do merytorycznego badania sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem. Powaga rzeczy osądzonej wyklucza ponowne kwestionowanie podstaw faktycznych i prawnych, na których oparto tytuł wykonawczy.
Czy trudna sytuacja zdrowotna i materialna dłużnika, która nastąpiła po powstaniu tytułu wykonawczego, może stanowić podstawę do pozbawienia wykonalności zobowiązania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niekorzystna zmiana sytuacji materialnej lub życiowej dłużnika po powstaniu tytułu egzekucyjnego nie stanowi zdarzenia, wskutek którego zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa, zgodnie z którym przepisy o niemożliwości następczej świadczenia (art. 475 kc) dotyczą sytuacji obiektywnej niemożliwości świadczenia, a nie subiektywnego pogorszenia sytuacji dłużnika. Powołanie się na niemożliwość pierwotną (art. 387 § 1 kc) również jest chybione na tym etapie postępowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. B. | osoba_fizyczna | powódka |
| J. B. | osoba_fizyczna | powód |
| Biuro (...) Spółka Akcyjna w M. | spółka | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa powództwa opozycyjnego zmierzającego do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub w części.
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa powództwa opozycyjnego, gdy po powstaniu tytułu wykonawczego nastąpiło zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie wygasło albo nie może być egzekwowane.
Pomocnicze
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne orzeczenie sądu wiąże strony oraz sąd, który je wydał, jak również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy samorządu terytorialnego – w zakresie, w jakim rozstrzygnęło sprawę.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 475 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli świadczenie stało się niemożliwe z powodu okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi, zobowiązanie wygasa.
k.c. art. 387 § § 1
Kodeks cywilny
Umowa o świadczenie niemożliwe jest nieważna.
k.c. art. 357 § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunku prawnego zaszła możliwość spełnienia świadczenia zagrażająca jednej ze stron rażącym pokrzywdzeniem, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, zmienić sposób spełnienia świadczenia, określić wysokość świadczenia lub orzec o rozwiązaniu umowy.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 787
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa nadania klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powaga rzeczy osądzonej (art. 365 § 1 kpc) wyklucza ponowne badanie podstaw faktycznych i prawnych nakazu zapłaty. • Zły stan zdrowia i trudna sytuacja materialna dłużnika nie stanowią obiektywnej niemożliwości świadczenia po powstaniu tytułu wykonawczego. • Potrącenie ceny za sprzedany przedmiot leasingu nastąpiło przed powstaniem tytułu wykonawczego i nie może być podstawą do jego pozbawienia wykonalności.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące błędnego rozliczenia należności leasingowych. • Trwała i nieprzemijająca niemożliwość świadczenia z powodu stanu zdrowia. • Nieważność umowy z powodu niemożliwości pierwotnej (art. 387 § 1 kc). • Zmiana stosunku prawnego na podstawie art. 357¹ § 1 kc.
Godne uwagi sformułowania
nie może kwestionować orzeczenia, które ma moc wiążącą • nie jest on skrępowany ograniczeniami przewidzianymi dla dłużnika, w tym także co do przymiotu prawomocności orzeczenia sądowego • nie sposób zatem mówić o tym potrąceniu jako zdarzeniu zaistniałym po powstaniu tytułu wykonawczego • nie oznacza to jednak – w przekonaniu Sąd I instancji, że po ich stronie występuje trwała i nieprzemijająca niemożliwość świadczenia • niekorzystna zmiana sytuacji materialnej czy życiowej dłużnika, która nastąpiła po powstaniu tytułu egzekucyjnego, nie stanowi zdarzenia, wskutek którego zobowiązanie wygasło lub nie może być egzekwowane • nie może uzasadniać zarzutu naruszenia omawianych przepisów postępowania stwierdzenie, iż Sąd Okręgowy wadliwie uznał, że brak jest podstaw do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności. Tak postawiony zarzut dotyczy bowiem naruszenia prawa materialnego, a nie prawa procesowego
Skład orzekający
Tomasz Ślęzak
przewodniczący
Małgorzata Wołczańska
sędzia sprawozdawca
Anna Bohdziewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego oraz ograniczenia dotyczące podnoszenia zarzutów związanych ze stanem zdrowia lub sytuacją materialną dłużnika po powstaniu tytułu wykonawczego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powództwem opozycyjnym i prawomocnym nakazem zapłaty. Interpretacja przepisów o niemożliwości świadczenia ma charakter ogólny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe ograniczenia w kwestionowaniu tytułów wykonawczych, zwłaszcza po upływie terminów na ich zaskarżenie. Pokazuje, jak ważna jest powaga rzeczy osądzonej i jakie argumenty nie są skuteczne na etapie egzekucyjnym.
“Czy zły stan zdrowia zwalnia z długu? Sąd Apelacyjny wyjaśnia granice powództwa o pozbawienie wykonalności.”
Dane finansowe
koszty postępowania apelacyjnego: 500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.