I ACa 1071/23Uchylenie wyroku kredyt CHF abuzywne klauzule 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał apelację pozwanego banku od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach, który ustalił nieważność umowy kredytu hipotecznego denominowanego we frankach szwajcarskich i zasądził od banku na rzecz powodów kwotę 100 962,08 zł wraz z odsetkami. Sąd Apelacyjny, po uwzględnieniu częściowego cofnięcia pozwu przez powodów w zakresie żądania zapłaty kwoty 88 110,73 zł z odsetkami, umorzył postępowanie w tej części. Apelacja pozwanego została oddalona w pozostałej części. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego co do abuzywności klauzul przeliczeniowych w umowie, wskazując na brak przejrzystości i jednostronne kształtowanie kursów walut przez bank, co naruszało interesy konsumentów. Sąd uznał, że umowa, po wyeliminowaniu niedozwolonych postanowień, nie mogła być utrzymana w mocy ze względu na brak możliwości określenia głównych świadczeń stron. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy rozstrzygnięcie o ustaleniu nieważności umowy, a w pozostałej części oddalił apelację. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na rzecz powodów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul przeliczeniowych w umowach kredytów frankowych i skutków takiej abuzywności dla ważności całej umowy.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów frankowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy postanowienia umowy kredytu denominowanego we frankach szwajcarskich, dotyczące sposobu ustalania kursu waluty obcej przez bank, stanowią niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385(1) § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te stanowią niedozwolone postanowienia umowne, ponieważ nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny, pozwalają bankowi na jednostronne i nieograniczone ustalanie kursów walut, co narusza dobre obyczaje i rażąco narusza interesy konsumentów.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że bank nie dopełnił obowiązku informacyjnego w zakresie ryzyka kursowego, a klauzule przeliczeniowe oparte na tabeli kursów banku są abuzywne. Brak przejrzystości i jednostronne ustalanie kursów przez bank narusza równowagę kontraktową i interesy konsumenta.
Czy umowa kredytu, po wyeliminowaniu niedozwolonych postanowień dotyczących sposobu ustalania kursu waluty, może nadal obowiązywać?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku umowa nie może zostać utrzymana w mocy, ponieważ wyeliminowanie klauzul abuzywnych dotyczących mechanizmu denominacji i ryzyka kursowego prowadziłoby do tak daleko idącego przekształcenia umowy, że należy ją uznać za umowę o odmiennej istocie i charakterze, co sprzeciwia się naturze stosunku prawnego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że brak jest możliwości uzupełnienia umowy o inne postanowienia lub przepisy prawa, które zastąpiłyby abuzywne klauzule, bez zmiany istoty umowy. Wyeliminowanie ryzyka kursowego, które jest charakterystyczne dla kredytu denominowanego, prowadzi do nieważności całej umowy.
Czy powodowie posiadali interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu na podstawie art. 189 k.p.c. pomimo możliwości dochodzenia zapłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powodowie posiadali interes prawny w ustaleniu nieważności umowy, ponieważ samo uwzględnienie powództwa o zapłatę nie zapewniłoby pełnej ochrony ich praw i obowiązków oraz nie wpłynęłoby na określenie treści praw i obowiązków stron na przyszłość, a także na ważność zabezpieczeń kredytu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że wyrok ustalający nieważność umowy tworzy stabilną podstawę do dalszych rozliczeń między stronami i rozstrzyga kwestie ważności zabezpieczeń, czego nie zapewnia samo zasądzenie świadczenia.
Czy roszczenia stron z tytułu nieważności umowy kredytu uległy przedawnieniu?
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że roszczenia nie uległy przedawnieniu, a termin przedawnienia powinien być liczony od daty, w której konsument złożył wyraźne oświadczenie o skorzystaniu z określonej możliwości lub zakwestionował ważność umowy.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wymagalność roszczeń restytucyjnych powstaje dopiero w momencie, gdy konsument, po należytej informacji, zakwestionuje ważność umowy lub odmówi potwierdzenia abuzywnych postanowień.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. O. | osoba_fizyczna | powód |
| P. O. | osoba_fizyczna | powód |
| Bank (...) S.A. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 385¹ § 1-4
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy dotyczące sposobu ustalania kursu waluty obcej przez bank stanowią niedozwolone postanowienia umowne (abuzywne), ponieważ nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny i pozwalają bankowi na jednostronne i nieograniczone ustalanie kursów, co narusza dobre obyczaje i rażąco narusza interesy konsumentów.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powodowie posiadali interes prawny w ustaleniu nieważności umowy kredytu, ponieważ samo zasądzenie świadczenia nie usuwa niepewności co do istnienia praw i obowiązków stron oraz nie wpływa na ważność zabezpieczeń.
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
W przypadku stwierdzenia nieważności umowy, aktualizuje się roszczenie o zwrot spełnionego świadczenia jako świadczenia nienależnego.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia podlega przepisom o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Dyrektywa Rady 93/13/EWG
Dyrektywa określa zasady dotyczące nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, w tym wymóg przejrzystości i zakaz stosowania warunków rażąco naruszających interesy konsumenta.
Pomocnicze
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Ocena sprzeczności postanowień z dobrymi obyczajami uwzględnia stan z chwili zawarcia umowy, ale także zdarzenia następujące po zawarciu umowy, takie jak wzrost kursu franka szwajcarskiego.
Pr. bank. art. 69
Prawo bankowe
Przepis ten określa zasady udzielania kredytu, w tym kredytu denominowanego lub indeksowanego, jednakże nie wyłącza kontroli postanowień umowy pod kątem ich abuzywności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Abuzywność klauzul przeliczeniowych ze względu na brak przejrzystości i jednostronne ustalanie kursów przez bank. • Niewykonanie przez bank obowiązku informacyjnego wobec konsumentów. • Nieważność umowy kredytu w całości po wyeliminowaniu niedozwolonych postanowień.
Odrzucone argumenty
Brak interesu prawnego powodów w ustaleniu nieważności umowy. • Umowa nie zawierała niedozwolonych postanowień. • Możliwość utrzymania umowy w mocy poprzez zastosowanie przepisów dyspozytywnych lub innych postanowień umownych. • Przedawnienie roszczeń powodów. • Prawo zatrzymania przysługujące bankowi.
Godne uwagi sformułowania
klauzule te stanowią niedozwolone postanowienia umowne • brak przejrzystości • jednostronne i nieograniczone ustalanie kursów walut • narusza dobre obyczaje i rażąco narusza interesy konsumentów • umowa nie może zostać utrzymana w mocy • umowa o odmiennej istocie i charakterze
Skład orzekający
Sławomir Jamróg
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul przeliczeniowych w umowach kredytów frankowych i skutków takiej abuzywności dla ważności całej umowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i treści umowy, ale stanowi ważny głos w utrwalającej się linii orzeczniczej dotyczącej kredytów frankowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i konsumentów.
“Kredyt frankowy: Sąd Apelacyjny potwierdza nieważność umowy i chroni konsumentów przed abuzywnymi klauzulami banku.”
Dane finansowe
WPS: 88 110,73 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 4050 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 4050 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.