I ACa 1070/14

Powód S. T., wieloletni członek Ochotniczej Straży Pożarnej w C., w tym były naczelnik, wniósł o ustalenie nieważności uchwały Zarządu z dnia 4 lipca 2013 r. o skreśleniu go z listy członków oraz uchwały Walnego Zebrania Członków z dnia 21 sierpnia 2013 r. podtrzymującej tę decyzję. Powód zarzucał naruszenie statutu, w tym § 15 ust. 2, twierdząc, że skreślenie powinno nastąpić w formie uchwały, a nie decyzji, oraz że podano ogólnikowe zarzuty bez faktów. Wskazywał również na naruszenie art. 58 § 2 Kodeksu cywilnego (zasady współżycia społecznego). Sąd Okręgowy w Ostrołęce oddalił powództwo. Ustalono, że powód od 2012 r. popadł w konflikt z innymi członkami OSP w związku z podejrzeniem kradzieży paliwa, co doprowadziło do jego nieuczestniczenia w pracach straży. Uchwała Zarządu z dnia 4 lipca 2013 r. skreśliła powoda z listy członków, podając jako przyczyny zaniedbywanie obowiązków członka czynnego, traktowanie przynależności jako źródła dochodu, nieuczestniczenie w pracach i akcjach, a także negatywny wizerunek straży spowodowany jego działaniami i podejrzeniami wobec innych członków. Pismo z 8 lipca 2013 r. informujące o skreśleniu dodatkowo wskazało na nieopłacanie składek członkowskich, powołując się na § 14 pkt 2 ppkt c Statutu. Walne Zebranie Członków podtrzymało decyzję Zarządu. Sąd Okręgowy uznał, że choć uchwała Zarządu naruszała statut (skreślenie zamiast wykluczenia, niewłaściwa podstawa prawna w piśmie informującym), to powództwo podlegało oddaleniu z powodu braku naruszenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego (art. 58 § 1 kc) oraz zasad współżycia społecznego (art. 58 § 2 kc). Sąd uznał, że powód nie wykazał naruszenia zasad współżycia społecznego, a jego zachowanie (niesłuszne oskarżenia, zaniedbywanie obowiązków) było nieetyczne i szkodliwe dla stowarzyszenia. Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił apelację powoda. Potwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo rozpoznał istotę sprawy i dokonał właściwych ustaleń faktycznych. Sąd Apelacyjny podkreślił autonomię stowarzyszenia i jego prawo do samodzielnego kształtowania kryteriów członkostwa. Stwierdził, że choć uchwała Zarządu mogła być wadliwa formalnie (skreślenie zamiast wykluczenia), to przyczyny skreślenia (zaniedbywanie obowiązków, brak udziału w akcjach) były prawdziwe i zasadne. Konflikt związany z podejrzeniem kradzieży paliwa nie usprawiedliwiał zaniechania przez powoda wykonywania obowiązków członkowskich. Sąd uznał, że powód wykazał brak lojalności i podkopał zaufanie, co uzasadniało jego wykluczenie. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego zasądziło od powoda na rzecz pozwanego 270 zł.

Zagadnienia prawne (3)

Skład orzekający