I ACa 1025/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, mieszkająca na stałe w USA, przekazała pozwanym, swojej córce i jej mężowi, 120 000 dolarów na zakup nieruchomości w Polsce, z zamiarem powrotu do kraju i zamieszkania w tym domu. Pozwani nabyli nieruchomość, ale odmówili przeniesienia jej własności na powódkę, twierdząc, że pieniądze były prezentem ślubnym. Sąd Okręgowy uznał, że była to umowa zlecenia nabycia nieruchomości i uwzględnił powództwo. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając powództwo. Sąd Apelacyjny uznał, że chociaż ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego mogły być trafne, to powództwo nie mogło zostać uwzględnione z uwagi na brak podstawy prawnej skierowania go przeciwko obojgu pozwanym. Nieruchomość została nabyta do majątku wspólnego małżonków, a umowa zlecenia była zawarta tylko z pozwaną. Zgodnie z art. 41 k.r. i op., wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku wspólnego, ale nie oznacza to osobistej współodpowiedzialności drugiego małżonka ani obowiązku wykonania przez niego zobowiązania do przeniesienia własności. Ponieważ nieruchomość stanowi współwłasność bezudziałową, nie było możliwe zobowiązanie pozwanej do przeniesienia jej części. W konsekwencji Sąd Apelacyjny oddalił powództwo i zasądził koszty postępowania od powódki na rzecz pozwanych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 41 k.r. i op. w kontekście zobowiązań zaciągniętych przez jednego z małżonków, a także kwestia przeniesienia własności nieruchomości objętej wspólnością majątkową i współwłasnością bezudziałową.
Dotyczy sytuacji, gdy nieruchomość jest nabywana do majątku wspólnego małżonków, a umowa zlecenia dotyczy tylko jednego z nich. Nie dotyczy sytuacji, gdy nieruchomość jest nabywana wyłącznie do majątku osobistego jednego z małżonków.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa zlecenia nabycia nieruchomości przez jednego z małżonków, finansowana przez zleceniodawcę, uzasadnia skierowanie żądania przeniesienia własności przeciwko obojgu małżonkom, gdy nieruchomość została nabyta do ich majątku wspólnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, żądanie przeniesienia własności nieruchomości nabytej do majątku wspólnego małżonków w wykonaniu umowy zlecenia zawartej tylko z jednym z nich, może być skierowane wyłącznie przeciwko temu małżonkowi, z którym umowa została zawarta. Nie ma podstaw do obciążenia drugiego małżonka obowiązkiem wykonania tego zobowiązania, mimo że wierzyciel może dochodzić zaspokojenia z majątku wspólnego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że art. 41 k.r. i op. pozwala wierzycielowi na zaspokojenie z majątku wspólnego, ale nie czyni drugiego małżonka osobiście współodpowiedzialnym za zobowiązanie dłużnika ani nie nakłada na niego obowiązku wykonania zobowiązania do przeniesienia własności. Ponieważ nieruchomość stanowi współwłasność bezudziałową, nie jest możliwe zobowiązanie jednego małżonka do przeniesienia jej części.
Czy przekazanie przez matkę mieszkającą za granicą znacznej kwoty pieniędzy córce na zakup nieruchomości w Polsce, która następnie została nabyta do majątku wspólnego córki i jej męża, stanowiło umowę zlecenia nabycia nieruchomości, czy darowiznę (prezent ślubny)?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że była to umowa zlecenia, podczas gdy Sąd Apelacyjny, choć nie negował tej oceny wprost, uznał, że niezależnie od tej kwestii, powództwo nie mogło zostać uwzględnione z przyczyn proceduralnych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał zeznania pozwanych o prezencie ślubnym za niewiarygodne, wskazując na brak racjonalności takiego działania w kontekście relacji rodzinnych i intencji powódki. Sąd Apelacyjny skupił się na braku podstawy prawnej do skierowania żądania przeciwko obojgu pozwanym, co przesądziło o oddaleniu powództwa, nie odnosząc się szczegółowo do kwestii charakteru prawnego przekazania środków.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. D. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. T. | osoba_fizyczna | pozwana |
| M. T. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 740 § zdanie drugie
Kodeks cywilny
Obowiązek przeniesienia nabytych praw na zleceniodawcę po wykonaniu zlecenia.
k.r. i op. art. 41 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Możliwość zaspokojenia wierzyciela z majątku wspólnego małżonków, jeśli zobowiązanie zostało zaciągnięte za zgodą drugiego małżonka. Nie oznacza osobistej współodpowiedzialności drugiego małżonka ani obowiązku wykonania zobowiązania.
k.r. i op. art. 35 § zdanie drugie
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Niemożność przeniesienia przez jednego z małżonków udziału w nieruchomości objętej wspólnością majątkową, która jest przedmiotem współwłasności bezudziałowej.
Pomocnicze
k.c. art. 734
Kodeks cywilny
Umowa zlecenia nabycia nieruchomości.
k.c. art. 64
Kodeks cywilny
Podstawa do żądania złożenia oświadczenia woli.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa rozstrzygnięcia o kosztach procesu.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady oceny dowodów.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość nabyta do majątku wspólnego małżonków, a umowa zlecenia zawarta tylko z jednym z nich. • Brak podstawy prawnej do żądania przeniesienia własności od obojga małżonków. • Nieruchomość stanowi współwłasność bezudziałową, co uniemożliwia przeniesienie części własności przez jednego z małżonków.
Odrzucone argumenty
Argumenty pozwanych o darowiźnie/prezencie ślubnym (choć Sąd Apelacyjny nie rozstrzygał tej kwestii jako podstawy oddalenia powództwa). • Zarzuty apelacyjne dotyczące obrazy art. 328 § 2 k.p.c. i art. 233 § 1 k.p.c. (choć Sąd Apelacyjny uznał, że nie wszystkie są zasadne lub mają decydujące znaczenie).
Godne uwagi sformułowania
nie oznacza natomiast, że małżonek dłużnika staje się osobiście współodpowiedzialny za zaciągnięte przez tego dłużnika zobowiązanie. • nie jest możliwe zobowiązanie pozwanej do przeniesienia na rzecz powódki jakiegokolwiek udziału w tej nieruchomości, na przeszkodzie temu bowiem stoi unormowanie zawarte w art. 35 zdanie drugie k.r. i op. • Siłą rzeczy zatem przyznanie waloru wiarygodności grupie dowodów potwierdzających jedną z wersji skutkować musiało odmową wiarygodności dowodom innym.
Skład orzekający
Piotr Wójtowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Joanna Kurpierz
sędzia
Aleksandra Janas
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 41 k.r. i op. w kontekście zobowiązań zaciągniętych przez jednego z małżonków, a także kwestia przeniesienia własności nieruchomości objętej wspólnością majątkową i współwłasnością bezudziałową."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nieruchomość jest nabywana do majątku wspólnego małżonków, a umowa zlecenia dotyczy tylko jednego z nich. Nie dotyczy sytuacji, gdy nieruchomość jest nabywana wyłącznie do majątku osobistego jednego z małżonków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak skomplikowane mogą być relacje rodzinne i finansowe, zwłaszcza gdy w grę wchodzą nieruchomości i środki z zagranicy. Rozstrzygnięcie sądu apelacyjnego podkreśla znaczenie formalnych podstaw prawnych i odróżnia możliwość zaspokojenia z majątku wspólnego od osobistej odpowiedzialności małżonka.
“Matka dała córce pieniądze na dom, a dostała odmowę. Sąd Apelacyjny wyjaśnia, dlaczego nie można było odzyskać nieruchomości.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 7217 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 5400 PLN
nieuiszczona opłata od apelacji: 20 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.