# Minimalna wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej — kiedy SN ją sprawdza i czego wymaga?

*Data publikacji: 2026-05-21 · obszar prawa: cywilne · Wersja HTML: https://lexedit.ai/odpowiedzi/sn-skarga-kasacyjna-wartosc-przedmiotu-zaskarzenia*

## Krótka odpowiedź (TL;DR)

Skarga kasacyjna w sprawach o prawa majątkowe jest niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł (art. 398² § 1 k.p.c.), a w sprawach o zniesienie współwłasności i dział spadku — gdy jest niższa niż 150 000 zł (art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c.). Sąd Najwyższy sprawdza ten wymóg z urzędu, nie jest związany kwotą wskazaną przez stronę, a wartość zaskarżenia kasacyjnego co do zasady nie może przekroczyć wartości oznaczonej w apelacji.

---

## 1. Jakie progi kwotowe obowiązują i gdzie je znaleźć?

W postępowaniu procesowym (wyroki) kluczowy jest art. 398² § 1 k.p.c.: skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł. W postępowaniu nieprocesowym z kolei art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c. wyłącza dopuszczalność skargi w sprawach o zniesienie współwłasności i dział spadku poniżej 150 000 zł. SN konsekwentnie stosuje te progi — odrzucając skargę przy wartości 27 955,99 zł „skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych" ([I CSK 2554/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-2554-23/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-banku-wartosc-przedmiotu-zaskarzenia-629794)), a także przy 10 000 zł [V CSK 102/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-102-21/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-wartosc-przedmiotu-sporu-268378). W sprawach ubezpieczeń społecznych próg wynosi 10 000 zł, przy czym skarga przysługuje niezależnie od wartości m.in. w sprawach o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia i o świadczenia emerytalno-rentowe — co SN precyzyjnie rozgraniczył w uchwale „sprawa (...) jest sprawą, w której dopuszczalność skargi kasacyjnej zależy od wartości przedmiotu zaskarżenia" ([III UZP 9/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-uzp-9-17/dopuszczalnosc-skargi-kasacyjnej-ubezpieczenie-zdrowotne-632540)).

## 2. Kiedy SN sprawdza wartość przedmiotu zaskarżenia z urzędu?

SN i sąd drugiej instancji są nie tylko uprawnione, ale **zobowiązane** do weryfikacji wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanej przez stronę. Jak podkreślił SN w postanowieniu „Sądy te są nie tylko uprawnione, lecz wręcz zobowiązane do sprawdzenia wskazanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia" ([III CZ 329/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-329-22/nieistniejace-orzeczenie-sadu-najwyzszego-wykluczenie-sedziego-2205587)). Ta kontrola nie jest formalnym sprawdzaniem według reguł z [art. 25 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-25), lecz badaniem dopuszczalności nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Stabilizacja wartości przedmiotu sporu (dla właściwości rzeczowej i opłat) nie blokuje ponownej oceny na etapie kasacyjnym — służy ona innej funkcji procesowej. W razie wątpliwości SN może zwrócić akta sądowi niższej instancji celem ustalenia rzeczywistej wartości zaskarżenia, jak miało to miejsce w sprawie [III CSK 353/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-353-17/zwrot-akt-sprawy-zniesienie-wspolwlasnosci-wps-370867).

## 3. Czy wartość w skardze kasacyjnej może przewyższać wartość z apelacji?

Zasadniczo nie. Ugruntowane orzecznictwo SN stanowi, że wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej nie może przewyższać wartości podanej w apelacji. W sprawie o zachowek „wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana w skardze kasacyjnej nie może przewyższać wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w apelacji" ([II CSK 529/09](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-529-09/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-wartosc-przedmiotu-zaskarzenia-407368)) — skarżąca wskazała w apelacji 37 500 zł, a w skardze 75 000 zł; SN odrzucił skargę. Podobnie w „skarżący nie może w sposób instrumentalny kwoty tej zwiększać, dopasowując ją do wysokości dolnego progu dopuszczalności skargi kasacyjnej" ([III CZ 43/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-43-17/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-wartosc-przedmiotu-zaskarzenia-651944)) — próba podwyższenia wartości z 12 000 zł do 151 000 zł na etapie zażalenia została uznana za niedopuszczalna. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy wartość w apelacji została oznaczona **oczywiście omyłkowo** — wtedy skarżący może ją sprostować, co potwierdził SN w „o dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia decyduje rzeczywista wartość przedmiotu rozpoznania i rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji" ([III CZ 2/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-2-14/uchylenie-postanowienia-o-odrzuceniu-skargi-kasacyjnej-660399)).

## 4. Jak ustalić wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach działowych?

W sprawach o zniesienie współwłasności i dział spadku wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość konkretnego interesu (roszczenia) skarżącego, a nie wartość całego przedmiotu działu ani wartość udziału. SN wyraźnie to podkreślił w „wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość konkretnego interesu (roszczenia, żądania) skarżącego, a nie wartość całego przedmiotu działu" ([III CSK 353/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-353-17/zwrot-akt-sprawy-zniesienie-wspolwlasnosci-wps-370867)). Co do zasady interes ten wyraża się wartością udziału uczestnika, jednak wyjątkowo — gdy kwestionowana jest sama zasada podziału albo rozliczenia nakładów przekraczające wartość udziału — wartość zaskarżenia może być wyższa. Tak orzekł SN w „wartość przedmiotu zaskarżenia może być wyższa niż wartość jego udziału" ([III CZ 72/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-72-22/uchylenie-postanowienia-o-odrzuceniu-skargi-kasacyjnej-zniesienie-wspolwlasnosci-282799)), uchylając postanowienie o odrzuceniu skargi, ponieważ udział uczestnika (150 458,14 zł) i kwestionowane rozliczenia nakładów przekraczały próg 150 000 zł.

## 5. Co się dzieje, gdy powód obniży wartość sporu w apelacji poniżej progu?

Jeśli strona w toku postępowania apelacyjnego obniży wartość przedmiotu sporu poniżej progu dopuszczalności skargi kasacyjnej, skarga staje się niedopuszczalna. SN orzekł w „Oznaczało to cofnięcie apelacji w części, a w konsekwencji wartość przedmiotu sporu jest niższa niż 50 000 zł, co wyłącza dopuszczalność wniesienia skargi kasacyjnej" ([V CSK 489/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-489-19/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-wartosc-sporu-402442)). Powód pierwotnie dochodził 53 622 zł, ale w apelacji obniżył żądanie do 46 617,30 zł — i ta zmiana zamknęła drogę do Sądu Najwyższego.

## 6. Współuczestnictwo a wartość przedmiotu zaskarżenia

Przy współuczestnictwie materialnym o zwykłym charakterze roszczenia współuczestników **nie sumują się** dla celów ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia. SN potwierdził to w „w przypadku współuczestnictwa materialnego o zwykłym charakterze wartość przedmiotu sporu (zaskarżenia) nie jest równa sumie wszystkich roszczeń powodów" ([III CZ 329/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-329-22/nieistniejace-orzeczenie-sadu-najwyzszego-wykluczenie-sedziego-2205587)). Każdy współuczestnik musi samodzielnie spełnić próg kwotowy, chyba że współuczestnictwo ma charakter jednolity lub konieczny (np. małżeństwo przy zaciąganiu zobowiązania).

## Źródła (orzeczenia)

- [I CSK 2554/23](https://lexedit.ai/orzeczenia/i-csk-2554-23/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-banku-wartosc-przedmiotu-zaskarzenia-629794) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2024-05-09
  > „skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych"
- [V CSK 102/21](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-102-21/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-wartosc-przedmiotu-sporu-268378) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2021-07-09
- [III UZP 9/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-uzp-9-17/dopuszczalnosc-skargi-kasacyjnej-ubezpieczenie-zdrowotne-632540) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2018-04-26
- [III CZ 329/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-329-22/nieistniejace-orzeczenie-sadu-najwyzszego-wykluczenie-sedziego-2205587) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2022-11-25
- [III CSK 353/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-csk-353-17/zwrot-akt-sprawy-zniesienie-wspolwlasnosci-wps-370867) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2018-04-20
  > „wartością przedmiotu zaskarżenia jest wartość konkretnego interesu (roszczenia, żądania) skarżącego, a nie wartość całego przedmiotu działu"
- [II CSK 529/09](https://lexedit.ai/orzeczenia/ii-csk-529-09/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-wartosc-przedmiotu-zaskarzenia-407368) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2010-01-26
  > „wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana w skardze kasacyjnej nie może przewyższać wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w apelacji"
- [III CZ 43/17](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-43-17/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-wartosc-przedmiotu-zaskarzenia-651944) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2017-11-24
  > „skarżący nie może w sposób instrumentalny kwoty tej zwiększać, dopasowując ją do wysokości dolnego progu dopuszczalności skargi kasacyjnej"
- [III CZ 2/14](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-2-14/uchylenie-postanowienia-o-odrzuceniu-skargi-kasacyjnej-660399) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2014-02-07
  > „o dopuszczalności skargi kasacyjnej ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia decyduje rzeczywista wartość przedmiotu rozpoznania i rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji"
- [III CZ 72/22](https://lexedit.ai/orzeczenia/iii-cz-72-22/uchylenie-postanowienia-o-odrzuceniu-skargi-kasacyjnej-zniesienie-wspolwlasnosci-282799) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2022-06-15
  > „wartość przedmiotu zaskarżenia może być wyższa niż wartość jego udziału"
- [V CSK 489/19](https://lexedit.ai/orzeczenia/v-csk-489-19/odrzucenie-skargi-kasacyjnej-wartosc-sporu-402442) — Sąd Najwyższy — wyrok z 2020-02-20
  > „Oznaczało to cofnięcie apelacji w części, a w konsekwencji wartość przedmiotu sporu jest niższa niż 50 000 zł, co wyłącza dopuszczalność wniesienia skargi kasacyjnej"

## Przepisy

- [art. 25 k.p.c.](https://lexedit.ai/przepisy/kodeks-postepowania-cywilnego/art-25) — Kodeks postępowania cywilnego

---

**Lexedit** — agent AI do researchu prawnego po polskim prawie: 1,4 mln orzeczeń (SN, NSA, WSA, sądy apelacyjne), 100 tys. aktów prawnych z wersjami historycznymi. Każde cytowanie w memo jest klikalne i weryfikowane względem treści źródła. Wypróbuj: https://lexedit.ai/research

Więcej odpowiedzi: https://lexedit.ai/odpowiedzi · Indeks dla agentów AI: https://lexedit.ai/llms.txt
