II UZ 39/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał zażalenie J.K. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 19 marca 2025 r., które odrzuciło jej skargę kasacyjną. Powodem odrzucenia było ustalenie przez Sąd Apelacyjny wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę 1699 zł, co jest poniżej ustawowego progu 10.000 zł dla spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, zgodnie z art. 398^2 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny ustalił tę wartość opierając się na wyliczeniach przedstawionych przez pełnomocnika ZUS, które uwzględniały hipotetyczne składki za okresy opieki nad dziećmi i pełnoletnim członkiem rodziny. J.K. wniosła zażalenie, domagając się ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia na 20.677 zł i zarzucając naruszenie przepisów procesowych. Sąd Najwyższy stwierdził, że zażalenie nie zawierało wniosku o poddanie kontroli postanowienia Sądu Apelacyjnego ustalającego wartość przedmiotu zaskarżenia, co jest konieczne w przypadku profesjonalnych pełnomocników. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał zarzuty za bezzasadne i oddalił zażalenie, potwierdzając prawidłowość odrzucenia skargi kasacyjnej przez Sąd Apelacyjny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia oraz wymogi formalne zażalenia do Sądu Najwyższego.
Dotyczy specyficznej procedury zażaleniowej do Sądu Najwyższego i ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o świadczenia powtarzające się.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno zawierać wniosek o kontrolę postanowienia ustalającego wartość przedmiotu zaskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w przypadku profesjonalnego pełnomocnika, zażalenie powinno jednoznacznie zawierać wniosek o poddanie kontroli wcześniejszego postanowienia ustalającego wartość przedmiotu zaskarżenia, aby Sąd Najwyższy mógł je rozpoznać.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, skuteczne zakwestionowanie postanowienia o ustaleniu wartości przedmiotu zaskarżenia może nastąpić jedynie na wniosek strony zgłoszony w trybie art. 380 w związku z art. 394^1 § 3 i art. 398^21 k.p.c. Brak takiego wniosku w zażaleniu uniemożliwia kontrolę tego rozstrzygnięcia.
Jaka jest dopuszczalna wartość przedmiotu zaskarżenia dla skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Skarga kasacyjna w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest co do zasady niedopuszczalna, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 10.000 złotych, z wyjątkiem spraw o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przypomniał, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami o prawa majątkowe, a wartość przedmiotu zaskarżenia determinuje dopuszczalność skargi kasacyjnej, chyba że sprawa należy do kategorii wyjątków.
Jak należy ustalić wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawach o wysokość świadczeń powtarzających się z ubezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wartość przedmiotu sporu stanowi suma świadczeń za jeden rok, a jeżeli świadczenia trwają krócej niż rok - za cały czas ich trwania (art. 22 k.p.c.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odniósł się do sposobu obliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, wskazując na zastosowanie art. 22 k.p.c. i krytykując sposób wyliczenia zaprezentowany przez pełnomocnika J.K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.K. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Płocku | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 398^2 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych - niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
k.p.c. art. 398^6 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji odrzuca skargę kasacyjną niedopuszczalną lub opartą na usprawiedliwionych podstawach.
Pomocnicze
k.p.c. art. 22
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o prawo do świadczeń powtarzających się wartość przedmiotu sporu stanowi suma świadczeń za jeden rok, a jeżeli świadczenia trwają krócej niż rok - za cały czas ich trwania.
k.p.c. art. 394^1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa katalog postanowień sądu drugiej instancji, na które przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego.
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy może rozpoznać sprawę na skutek zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną, rozpoznając również związane z tym postanowieniem wcześniejsze orzeczenie.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznawania zażaleń przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zażalenie nie zawierało wniosku o kontrolę postanowienia ustalającego wartość przedmiotu zaskarżenia. • Wartość przedmiotu zaskarżenia ustalona przez Sąd Apelacyjny (1699 zł) była niższa niż wymagane 10.000 zł dla spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. • Sąd Apelacyjny prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną z powodu niedopuszczalności.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 398^2 § 1 k.p.c. i art. 398^6 § 2 k.p.c. poprzez niezasadne uznanie, że wartość przedmiotu sporu wynosi 1.699 zł. • Sąd Apelacyjny powinien był ustalić wartość zaskarżenia na 20.677 zł. • Sąd Apelacyjny dał wiarę tylko jednej ze stron procesu przy ustalaniu wartości przedmiotu sporu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest nieuzasadnione. • wszystkie sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są co do zasady sprawami o prawa majątkowe • skuteczne zakwestionowanie takiego rozstrzygnięcia może nastąpić jedynie na wniosek strony zgłoszony w trybie art. 380 w związku z art. 394^1 § 3 i art. 398^21 k.p.c. • Brak wniosku wyłącza możliwość kontroli rozstrzygnięcia objętego postanowieniem Sądu Apelacyjnego z 19 marca 2025 r.
Skład orzekający
Agnieszka Żywicka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach ubezpieczeniowych ze względu na wartość przedmiotu zaskarżenia oraz wymogi formalne zażalenia do Sądu Najwyższego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury zażaleniowej do Sądu Najwyższego i ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o świadczenia powtarzające się.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością skargi kasacyjnej i ustalaniem wartości przedmiotu zaskarżenia, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Kiedy skarga kasacyjna jest za "mała"? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady ustalania wartości przedmiotu zaskarżenia.”
Dane finansowe
WPS: 1699 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.