XXVII CA 2815/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania powódki K. K. o zapłatę 17 647,01 zł od (...) Towarzystwa (...) S.A., opierając się na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu z uwagi na nieważność umowy ubezpieczenia z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (UFK). Powódka podnosiła zarzuty dotyczące pozorności ochrony ubezpieczeniowej, uzależnienia wypłaty środków od umorzenia certyfikatów inwestycyjnych, jednostronnego kształtowania świadczenia oraz abuzywności postanowień umownych. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając klauzule OWU i załącznika nr 1 za abuzywne, ponieważ pozwalały na zatrzymanie części środków konsumenta bez związku z kosztami ubezpieczyciela, co naruszało dobre obyczaje i interes konsumenta. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację pozwanego, uznał, że choć uzasadnienie Sądu I instancji było ogólnikowe, to zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Sąd Okręgowy stwierdził nieważność umowy ubezpieczenia z UFK, wskazując na znikomy element ubezpieczeniowy i brak ponoszenia przez ubezpieczyciela ryzyka ubezpieczeniowego. Ponadto, umowa została uznana za obejście przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych, które ograniczały nabywanie certyfikatów przez inwestorów indywidualnych poniżej równowartości 40 000 euro, podczas gdy pozwany inwestował środki zebrane od takich osób, przerzucając na nie całe ryzyko inwestycyjne. Sąd uznał również klauzule dotyczące świadczenia wykupu za abuzywne, ponieważ nie były transparentne i przerzucały całe ryzyko inwestycyjne na konsumenta, co naruszało dobre obyczaje i interes konsumenta. W konsekwencji, umowa została uznana za nieważną, a pozwany zobowiązany do zwrotu całości uiszczonych środków.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie nieważności umów ubezpieczenia z UFK z powodu braku ryzyka ubezpieczeniowego po stronie ubezpieczyciela oraz obejścia przepisów prawa dotyczących inwestycji. Ugruntowanie interpretacji klauzul abuzywnych w kontekście umów ubezpieczeniowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznego rodzaju umowy ubezpieczenia z UFK i może wymagać analizy konkretnych postanowień umownych w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy ubezpieczenia z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, uzależniające wypłatę świadczenia od umorzenia certyfikatów inwestycyjnych i jednostronnie kształtujące wysokość świadczenia, są abuzywne i prowadzą do nieważności umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienia są abuzywne i prowadzą do nieważności umowy, ponieważ nie zapewniają ochrony konsumenta, przerzucają całe ryzyko inwestycyjne na niego i naruszają dobre obyczaje.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa ubezpieczenia z UFK nie spełnia cech umowy ubezpieczenia, gdyż ubezpieczyciel nie ponosi ryzyka ubezpieczeniowego. Ponadto, postanowienia dotyczące wypłaty świadczenia były nieprzejrzyste, uzależniały wypłatę od działań podmiotów trzecich i przerzucały ryzyko inwestycyjne na konsumenta, co stanowiło obejście przepisów prawa i naruszenie jego interesów.
Czy umowa ubezpieczenia z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, która pozwala na inwestowanie środków konsumentów w certyfikaty funduszu inwestycyjnego zamkniętego poniżej progu 40 000 euro, stanowi obejście przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taka umowa stanowi obejście przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych, mających na celu ochronę inwestorów nieprofesjonalnych.
Uzasadnienie
Pozwany ubezpieczyciel inwestował środki zebrane od osób fizycznych w certyfikaty funduszu inwestycyjnego zamkniętego, mimo że przepisy prawa ograniczały możliwość takich inwestycji dla osób fizycznych poniżej równowartości 40 000 euro. Działanie to, przerzucające całe ryzyko inwestycyjne na konsumenta, miało na celu obejście tej regulacji ochronnej, co prowadzi do nieważności umowy.
Czy świadczenie wykupu w umowie ubezpieczenia z UFK, uzależnione od wartości umorzonych jednostek i określone w tabeli z procentowym obniżeniem, stanowi główne świadczenie ubezpieczyciela i czy jest ono abuzywne?
Odpowiedź sądu
Świadczenie wykupu nie jest głównym świadczeniem ubezpieczyciela w rozumieniu umowy ubezpieczenia, a jego warunki mogą być oceniane pod kątem abuzywności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienia dotyczące świadczenia wykupu, które przewidywały obniżenie jego wartości i uzależnienie od umorzenia certyfikatów, były nieprzejrzyste i naruszały interes konsumenta, zwłaszcza w kontekście przerzucania ryzyka inwestycyjnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Towarzystwo (...) z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Zwrot świadczenia nienależnego z uwagi na nieważność umowy.
k.c. art. 385 § 1
Kodeks cywilny
Ocena postanowień umownych pod kątem abuzywności.
DzUiRU art. 23 § 1 pkt 2 i 4
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
Wymogi dotyczące określenia świadczeń i zasad wyceny jednostek funduszu.
DzUiRU art. 23 § 3 pkt 2
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
Obowiązek określenia terminów umorzenia jednostek i wypłaty świadczenia.
Ustawa o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi art. 117 § 3
Ograniczenie nabywania certyfikatów funduszy inwestycyjnych zamkniętych przez osoby fizyczne.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 505 § 12 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Możliwość oddalenia apelacji, gdy zaskarżony wyrok odpowiada prawu mimo błędów w uzasadnieniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieważność umowy ubezpieczenia z UFK z powodu braku ponoszenia ryzyka ubezpieczeniowego przez ubezpieczyciela. • Abuzywność postanowień umownych dotyczących świadczenia wykupu, które przerzucały ryzyko inwestycyjne na konsumenta. • Obejście przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych poprzez umożliwienie inwestycji w certyfikaty funduszy zamkniętych poniżej ustawowego progu dla osób fizycznych. • Naruszenie dobrych obyczajów i rażące naruszenie interesu konsumenta przez nieprzejrzyste i niejednoznaczne postanowienia umowne.
Odrzucone argumenty
Argumenty pozwanego dotyczące prawidłowej oceny dowodów i interpretacji postanowień umownych przez Sąd I instancji. • Twierdzenie pozwanego, że świadczenie wykupu nie było abuzywne, a umowa była ważna i zgodna z prawem.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie ubezpieczyciela zawsze musi być określone w taki sposób, aby ubezpieczyciel ponosił ryzyko ubezpieczeniowe chociażby w minimalnym zakresie, co jest esencją umowy ubezpieczenia • całe ryzyko związane z inwestycją ponosi powódka • takie ukształtowanie umowy ubezpieczenia między powódką, a pozwanym stanowi ewidentne obejście przepisu ustawy • przedmiotowe postanowienia umowne należy uznać za sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające interes konsumenta
Skład orzekający
Katarzyna Parczewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie nieważności umów ubezpieczenia z UFK z powodu braku ryzyka ubezpieczeniowego po stronie ubezpieczyciela oraz obejścia przepisów prawa dotyczących inwestycji. Ugruntowanie interpretacji klauzul abuzywnych w kontekście umów ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego rodzaju umowy ubezpieczenia z UFK i może wymagać analizy konkretnych postanowień umownych w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (ubezpieczenia z UFK), a rozstrzygnięcie o nieważności umowy i ochronie konsumenta przed ryzykiem inwestycyjnym jest bardzo istotne dla wielu osób.
“Twoje ubezpieczenie z funduszem kapitałowym może być nieważne! Sąd Okręgowy chroni konsumentów przed ukrytym ryzykiem.”
Dane finansowe
WPS: 17 647,01 PLN
koszty procesu w instancji odwoławczej: 1800 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.