XXV C 686/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie, konsorcjum firm wykonujących budowę autostrady na podstawie umowy z 22 grudnia 2009 r., wnieśli pozew o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 114.604.497,20 zł wraz z odsetkami. Roszczenie oparto na art. 353 KC w związku z art. 647 KC oraz art. 471 KC, twierdząc, że wykonawca jest uprawniony do żądania ustalenia cen jednostkowych za prace dodatkowe według cen rynkowych. Pozwany Skarb Państwa wniósł o oddalenie powództwa. Spór dotyczył rozliczenia prac objętych Poleceniem Zmiany nr 5, które wynikały z konieczności opracowania dokumentacji zamiennej z powodu odmiennych warunków gruntowych i wodnych, spowodowanych m.in. obfitymi opadami i powodzią. Powodowie domagali się ustalenia cen jednostkowych według cen rynkowych, podczas gdy pozwany argumentował, że powinny być one rozliczane według stawek kontraktowych, zgodnie z umową i wyjaśnieniami zamawiającego. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że: 1) żądanie solidarności było bezpodstawne; 2) pozwany nie uchybił obowiązkowi zapewnienia opracowania projektu budowlanego; 3) zapisy umowy (S. 4.12 WK) wykluczały powoływanie się na warunki klimatyczne; 4) rozliczenie prac dodatkowych powinno nastąpić według stawek kontraktowych, zgodnie z S. 12.3 WK, a nie cen rynkowych, ponieważ prace te mieściły się w przedmiocie zamówienia lub były analogiczne do prac kontraktowych; 5) niezasadne były roszczenia w świetle S. 17.3 i 17.4 WK, gdyż wykonawca nie wykazał poniesienia kosztów związanych z usunięciem zniszczeń spowodowanych działaniami sił natury ani nie dochował procedury zgłaszania roszczeń; 6) nie można przypisać pozwanemu nienależytego wykonania umowy, a rzekoma szkoda powodów stanowiła ryzyko gospodarcze, które powinien ponieść wykonawca.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja klauzul umownych dotyczących rozliczania prac dodatkowych w zamówieniach publicznych, zwłaszcza w kontekście zmian warunków gruntowych i stosowania stawek kontraktowych vs. rynkowych.
Dotyczy specyficznych postanowień wzorca FIDIC (Warunki Kontraktu) i może wymagać analizy konkretnych zapisów umowy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy ceny jednostkowe za prace dodatkowe, wynikające ze zmiany warunków gruntowych, powinny być ustalane według cen rynkowych, czy według stawek kontraktowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ceny jednostkowe za prace dodatkowe powinny być ustalane według stawek kontraktowych, a nie cen rynkowych, chyba że umowa stanowi inaczej lub nie ma odpowiednich stawek kontraktowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zapisy umowy (S. 12.3 WK) oraz wyjaśnienia zamawiającego w przetargu wskazują na priorytetowe stosowanie stawek kontraktowych. Prace dodatkowe, nawet wynikające ze zmiany warunków gruntowych, jeśli są analogiczne do prac kontraktowych lub mieszczą się w przedmiocie zamówienia, powinny być rozliczane według tych stawek. Ustalenie nowych cen rynkowych byłoby uzasadnione tylko w sytuacji braku jakichkolwiek odpowiednich stawek kontraktowych.
Czy wystąpienie odmiennych warunków gruntowych i wodnych, spowodowanych czynnikami atmosferycznymi, stanowi podstawę do żądania przez wykonawcę ustalenia nowych cen jednostkowych według cen rynkowych na podstawie postanowień umowy (np. S. 4.12, S. 17.3, S. 17.4 WK)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wystąpienie odmiennych warunków gruntowych i wodnych, nawet spowodowanych czynnikami atmosferycznymi, nie stanowi automatycznie podstawy do żądania ustalenia cen według stawek rynkowych, a zapisy umowy (np. S. 4.12 WK) wykluczają powoływanie się na warunki klimatyczne jako podstawę roszczeń.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że S. 4.12 WK definiuje 'warunki fizyczne' wyłączając 'warunki klimatyczne', co czyni roszczenia oparte na tych przesłankach niezasadnymi. Ponadto, wykonawca nie wykazał, że poniósł koszty związane z usunięciem zniszczeń spowodowanych działaniami sił natury ani nie dochował procedury zgłaszania roszczeń zgodnie z S. 17.4 WK. Zmiana warunków gruntowych została uwzględniona poprzez korektę dokumentacji projektowej i wydłużenie terminu ukończenia, co stanowiło ponoszenie ryzyka przez zamawiającego.
Czy wykonawca może domagać się zasądzenia kwoty odszkodowania od Skarbu Państwa z tytułu nienależytego wykonania umowy, gdy działania zamawiającego były zgodne z umową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli działania zamawiającego były zgodne z umową i nie można mu przypisać nienależytego wykonania zobowiązania, roszczenie o odszkodowanie jest bezzasadne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że działania Skarbu Państwa były w pełni zgodne z zawartą umową. Rzekoma szkoda powodów została zakwalifikowana jako ryzyko gospodarcze, które zgodnie z umową i złożoną ofertą powinien ponieść wykonawca. Brak jest podstaw do przypisania pozwanemu nienależytego wykonania umowy, bezprawnego działania czy złej woli.
Czy w przypadku konsorcjum wykonawców, roszczenia o zapłatę dodatkowego wynagrodzenia mają charakter solidarności czynnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku konsorcjum wykonawców, roszczenia o zapłatę dodatkowego wynagrodzenia mają charakter podzielny, a nie solidarności czynnej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 369 KC, zgodnie z którym solidarność nie może być domniemywana, oraz na art. 141 PZP, który przesądza o solidarności biernej wykonawców, a nie czynnej. Zastosowanie ma norma z art. 379 § 1 KC, według której dług (lub wierzytelność) dzieli się na części odpowiadające liczbie wierzycieli lub ich udziałom w umowie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) SA | spółka | powód |
| (...) .S. | spółka | powód |
| (...) .S. | spółka | powód |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Pomocnicze
k.c. art. 353
Kodeks cywilny
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
k.c. art. 369
Kodeks cywilny
Solidarność zobowiązania wynika z ustawy lub czynności prawnej i nie można jej domniemywać.
k.c. art. 379 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli jest kilku wierzycieli a świadczenie jest podzielne, dług dzieli się na tyle niezależnych od siebie części, ilu jest wierzycieli lub według udziałów określonych w umowie.
PZP art. 141
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Przesądza o solidarności biernej wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie, nie rodzi skutku solidarności czynnej.
p.b. art. 18 § ust. 1 pkt 1
Ustawa Prawo budowlane
Obowiązek inwestora zapewnienia opracowania projektu budowlanego i innych projektów, jeśli ujawni się taka konieczność w toku procesu budowlanego.
p.b. art. 36a
Ustawa Prawo budowlane
Roboty wprowadzone na podstawie zamiennego projektu wykonawczego mogą być kwalifikowane jako zmiany nieistotne.
PZP art. 38 § ust. 2
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Dotyczy udzielania wyjaśnień wykonawcom w trybie przetargu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozliczenie prac dodatkowych powinno nastąpić według stawek kontraktowych, a nie rynkowych. • Zmiana warunków gruntowych nie uzasadnia żądania cen rynkowych, zwłaszcza gdy umowa wyklucza powoływanie się na warunki klimatyczne. • Wykonawca nie dochował procedur zgłaszania roszczeń związanych z ryzykiem zamawiającego. • Brak podstaw do przypisania pozwanemu nienależytego wykonania umowy; ryzyko gospodarcze obciąża wykonawcę. • Żądanie solidarności czynnej jest bezpodstawne.
Odrzucone argumenty
Wykonawca jest uprawniony do żądania ustalenia cen jednostkowych za prace dodatkowe według cen rynkowych. • Zmiana warunków gruntowych i wodnych, spowodowana czynnikami atmosferycznymi, stanowi podstawę do żądania cen rynkowych. • Skarb Państwa nienależycie wykonał umowę, co spowodowało szkodę wykonawcy. • Roszczenia o zapłatę dodatkowego wynagrodzenia mają charakter solidarności czynnej.
Godne uwagi sformułowania
Solidarności nie można domniemywać. • „Warunki fizyczne" wykluczają „warunki klimatyczne", a tym samym wykluczają hydrologiczne następstwa warunków klimatycznych. • Rzekoma szkoda powodów to w rzeczywistości ryzyko gospodarcze, które zgodnie z Umową i złożoną ofertą powinien ponieść Wykonawca.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul umownych dotyczących rozliczania prac dodatkowych w zamówieniach publicznych, zwłaszcza w kontekście zmian warunków gruntowych i stosowania stawek kontraktowych vs. rynkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych postanowień wzorca FIDIC (Warunki Kontraktu) i może wymagać analizy konkretnych zapisów umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy dużych kwot i kluczowych kwestii interpretacji umów w budownictwie drogowym, co jest istotne dla branży i prawników specjalizujących się w zamówieniach publicznych.
“Ponad 114 milionów złotych za prace dodatkowe na autostradzie – sąd rozstrzyga spór o stawki kontraktowe vs. rynkowe.”
Dane finansowe
WPS: 114 604 497,2 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.