I CZ 112/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania powodów U. H. i P. H. ustalenia nieważności umowy kredytu hipotecznego nr (...) indeksowanego do CHF z dnia 4 września 2008 r., zawartej z (...) Bankiem SA. Powodowie argumentowali, że umowa zawiera niedozwolone postanowienia dotyczące indeksacji (klauzule abuzywne), które nie wiążą ich, a ich usunięcie prowadzi do nieważności całej umowy. Jako ewentualne żądanie zgłosili bezskuteczność konkretnych postanowień umowy i regulaminu. Pozwany syndyk masy upadłości banku wniósł o odrzucenie pozwu lub oddalenie powództwa. Sąd Okręgowy w Pile, po rozpoznaniu sprawy, ustalił, że klauzula przeliczeniowa w umowie, która przenosiła całe ryzyko kursowe na powodów, nie została indywidualnie uzgodniona, nie była jednoznacznie sformułowana i rażąco naruszała interesy konsumentów, będąc sprzeczną z dobrymi obyczajami. Sąd odwołał się do przepisów Kodeksu cywilnego (art. 385¹ § 1 k.c.) oraz dyrektywy UE 93/13 i orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Stwierdzono, że bank nie wykazał, iż klauzula była jednoznaczna i że powodowie zostali należycie poinformowani o ryzyku kursowym. W związku z tym, klauzula została uznana za niedozwoloną. Ponieważ klauzula przeliczeniowa stanowiła istotę umowy kredytu indeksowanego, jej wyeliminowanie prowadziło do nieważności całej umowy. Powodowie, poinformowani o skutkach, sprzeciwili się utrzymaniu umowy, co skutkowało jej definitywną nieważnością. Sąd orzekł o nieważności umowy i zasądził od pozwanego na rzecz powodów łącznie koszty procesu w kwocie 6434 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych, obowiązki informacyjne banków, wykładnia dyrektywy 93/13.
Dotyczy umów kredytów indeksowanych do CHF zawartych z konsumentami, gdzie klauzule przeliczeniowe nie były indywidualnie uzgodnione i nie spełniały wymogów przejrzystości.
Zagadnienia prawne (4)
Czy umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, zawierająca klauzule przeliczeniowe, może zostać uznana za nieważną z powodu abuzywności tych klauzul?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej może zostać uznana za nieważną, jeśli klauzule przeliczeniowe są niedozwolone (abuzywne) i ich eliminacja prowadzi do nieważności całej umowy.
Uzasadnienie
Sąd uznał klauzulę przeliczeniową za niedozwoloną, ponieważ nie była indywidualnie uzgodniona, nie była jednoznacznie sformułowana i rażąco naruszała interesy konsumentów. Ponieważ klauzula ta stanowiła istotę umowy, jej eliminacja skutkowała nieważnością całej umowy.
Czy klauzule przeliczeniowe w umowie kredytu indeksowanego do CHF, które przenoszą całe ryzyko kursowe na konsumenta, są abuzywne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, klauzule przeliczeniowe, które nie zostały indywidualnie uzgodnione, nie są jednoznacznie sformułowane i rażąco naruszają interesy konsumenta, są abuzywne.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że klauzula przeliczeniowa w umowie kredytu indeksowanego do CHF nie spełnia wymogów jednoznaczności i przejrzystości, a także przenosi całe ryzyko kursowe na konsumenta w sposób nieuzasadniony, co stanowi naruszenie dobrych obyczajów i rażące naruszenie interesów konsumenta.
Czy brak indywidualnego uzgodnienia i niejednoznaczne sformułowanie klauzuli przeliczeniowej w umowie kredytu indeksowanego do CHF czyni ją niedozwoloną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak indywidualnego uzgodnienia i niejednoznaczne sformułowanie klauzuli przeliczeniowej, która określa główne świadczenia stron, może czynić ją niedozwoloną.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postanowienie jest indywidualnie uzgodnione tylko wtedy, gdy faktycznie powstało na skutek negocjacji, a nie tylko gdy konsument miał możliwość negocjacji. Ponadto, wymóg przejrzystości oznacza, że mechanizm działania klauzuli musi być zrozumiały dla konsumenta.
Czy umowa kredytu indeksowanego do CHF może funkcjonować po wyeliminowaniu abuzywnej klauzuli przeliczeniowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku umowy kredytu indeksowanego do CHF, wyeliminowanie abuzywnej klauzuli przeliczeniowej prowadzi do nieważności całej umowy, ponieważ stanowi ona jej istotę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula przeliczeniowa jest kluczowa dla istoty umowy kredytu indeksowanego, a jej usunięcie uniemożliwia określenie oprocentowania i spłaty kredytu w sposób zgodny z naturą umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. H. | osoba_fizyczna | powód |
| P. H. | osoba_fizyczna | powód |
| syndyk masy upadłości (...) Banku Spółki Akcyjnej w upadłości | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna żądania ustalenia istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy powód ma w tym interes prawny.
k.c. art. 385¹ § 1
Kodeks cywilny
Definicja niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych) w umowach z konsumentami.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący nieważności czynności prawnej sprzecznej z prawem lub zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Określenie kryteriów oceny niedozwolonego charakteru postanowienia umownego.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zasądzenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna zasądzenia kosztów procesu.
k.p.c. art. 199 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna odrzucenia pozwu z powodu braku jurysdykcji lub niewłaściwości sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa kredytu zawiera niedozwolone postanowienia (klauzule abuzywne) dotyczące indeksacji. • Klauzule przeliczeniowe nie zostały indywidualnie uzgodnione. • Klauzule przeliczeniowe nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny i przejrzysty. • Klauzule przeliczeniowe rażąco naruszają interesy konsumentów i są sprzeczne z dobrymi obyczajami. • Eliminacja klauzul abuzywnych prowadzi do nieważności całej umowy kredytu indeksowanego do CHF.
Odrzucone argumenty
Pozwany wniósł o odrzucenie pozwu. • Pozwany kwestionował nieważność umowy i abuzywność postanowień.
Godne uwagi sformułowania
klauzula przeliczeniowa stanowiła główny wyróżnik i oś umowy • wymóg przejrzystości warunków umownych nie można zawężać do ich zrozumiałości pod względem formalnym i gramatycznym • konsument jest stroną słabszą niż przedsiębiorca • nieusprawiedliwiona, poważna nierównowaga kontraktowa na korzyść przedsiębiorcy • klauzula przeliczeniowa pozostała Bankowi nieograniczoną swobodę w kształtowaniu kursów kupna i sprzedaży franka szwajcarskiego • wyłączenie z umowy stron klauzuli przeliczeniowej powodowałaby niemożność spłaty kredytu w złotych
Skład orzekający
Marcin Garcia Fernandez
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie nieważności umów kredytów indeksowanych do CHF z powodu abuzywności klauzul przeliczeniowych, obowiązki informacyjne banków, wykładnia dyrektywy 93/13."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytów indeksowanych do CHF zawartych z konsumentami, gdzie klauzule przeliczeniowe nie były indywidualnie uzgodnione i nie spełniały wymogów przejrzystości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy popularnego typu kredytów (CHF) i kluczowej kwestii abuzywności klauzul, która ma szerokie implikacje dla konsumentów i sektora bankowego. Wyrok potwierdza stanowisko TSUE i SN w tej materii.
“Kredyt CHF nieważny? Sąd Okręgowy w Pile potwierdza: banki muszą uważać na klauzule abuzywne!”
Dane finansowe
koszty procesu: 6434 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.