XXV C 1999/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. S. wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa – Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad o zapłatę kwoty 2 810 432,93 zł wraz z odsetkami, wskazując na rażąco nieadekwatną cenę wykonanych robót budowlanych w stosunku do poniesionych kosztów. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, zarzucając m.in. przedawnienie i twierdząc, że dochował wszelkich obowiązków kontraktowych. Sąd Okręgowy ustalił, że podstawą roszczenia nie jest odpowiedzialność kontraktowa ani przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, lecz przepisy o odpowiedzialności deliktowej (art. 415 KC), obejmujące odpowiedzialność przedkontraktową. Sąd uznał, że pozwany naruszył przepisy Prawa zamówień publicznych oraz rozporządzenia wykonawczego, przygotowując Program Funkcjonalno-Użytkowy (PFU) z rażąco zaniżonym zakresem robót i skracając termin na złożenie oferty, co uniemożliwiło wykonawcom rzetelne oszacowanie kosztów. Sąd zasądził na rzecz powoda kwotę 1 123 807,73 zł, uznając, że powód przyczynił się do powstania szkody w 1/3 poprzez brak skorzystania z środków ochrony prawnej i niezweryfikowanie danych w przetargu. Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności zamawiającego za wadliwe przygotowanie dokumentacji przetargowej i jej skutki prawne, a także analiza przyczynienia się wykonawcy do szkody.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przetargiem na roboty budowlane i odpowiedzialnością deliktową w fazie przedkontraktowej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy nieprawidłowe przygotowanie dokumentacji przetargowej (PFU) przez zamawiającego, skutkujące zaniżeniem zakresu robót i skróceniem terminu na złożenie oferty, może stanowić podstawę odpowiedzialności deliktowej zamawiającego wobec wykonawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieprawidłowe przygotowanie dokumentacji przetargowej przez zamawiającego, naruszające przepisy Prawa zamówień publicznych i rozporządzenia wykonawczego, może stanowić podstawę odpowiedzialności deliktowej zamawiającego wobec wykonawcy, zwłaszcza gdy uniemożliwia rzetelne oszacowanie kosztów i złożenie oferty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany naruszył przepisy Pzp i rozporządzenia, przygotowując PFU z rażąco zaniżonym zakresem robót i skracając termin na złożenie oferty. Działania te były bezprawne i zawinione, a ich skutkiem było złożenie przez powoda nieadekwatnej oferty i poniesienie wyższych kosztów. Sąd podkreślił, że obowiązek należytej staranności spoczywa na zamawiającym.
W jakim zakresie wykonawca, który przystąpił do przetargu z wadliwą dokumentacją, może być uznany za przyczyniającego się do powstania szkody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wykonawca przyczynia się do powstania szkody, jeśli nie skorzystał z dostępnych środków ochrony prawnej (np. odwołanie do KIO) lub nie podjął prób weryfikacji danych w przetargu, mimo świadomości potencjalnych nieprawidłowości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód przyczynił się do powstania szkody w 1/3, ponieważ nie skorzystał z możliwości złożenia odwołania do Krajowej Izby Odwoławczej na etapie przetargu ani nie podjął prób wyjaśnienia wątpliwości co do danych w PFU, mimo świadomości trudności w ich weryfikacji.
Czy roszczenie o naprawienie szkody wynikłej z nieprawidłowego przygotowania przetargu jest przedawnione, jeśli pozew został złożony przed upływem trzech lat od odbioru robót?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie jest przedawnione, jeśli pozew został złożony przed upływem trzech lat od momentu, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, a moment ten można powiązać z odbiorem robót lub ostatecznym określeniem zakresu koniecznych prac.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bieg terminu przedawnienia rozpoczął się najwcześniej z dniem odbioru robót (17 grudnia 2012 r.), a pozew został wniesiony przed upływem trzech lat od tej daty. Zmiany w przepisach dotyczące momentu dowiedzenia się o szkodzie nie wpłynęły na ocenę przedawnienia w tej sprawie.
Czy wykonawca robót budowlanych ma obowiązek szczegółowego sprawdzenia dokumentacji projektowej (PFU) w celu wykrycia jej wad na etapie składania oferty?
Odpowiedź sądu
Wykonawca nie ma obowiązku szczegółowego sprawdzania dokumentacji projektowej w celu wykrycia jej wad na etapie składania oferty, ale powinien zachować należytą staranność i skorzystać z dostępnych środków ochrony prawnej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo wskazujące, że wykonawca nie musi dysponować specjalistyczną wiedzą z zakresu projektowania i nie ma obowiązku szczegółowego sprawdzania projektu. Jednakże, w kontekście Prawa zamówień publicznych, powinien on korzystać z dostępnych środków ochrony prawnej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa – Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (17)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności przedkontraktowej za szkody wyrządzone czynem niedozwolonym.
Pzp art. 7
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Obowiązek zapewnienia uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Pzp art. 29 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Obowiązek jednoznacznego i wyczerpującego opisu przedmiotu zamówienia, bez utrudniania konkurencji.
Pzp art. 31 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Opis przedmiotu zamówienia za pomocą programu funkcjonalno-użytkowego dla robót budowlanych.
Pzp art. 32
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Ustalenie wartości zamówienia na podstawie planowanych kosztów.
Pzp art. 33
Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
Ustalenie wartości zamówienia na podstawie planowanych kosztów robót budowlanych w PFU.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r. art. § 15
Cel i zastosowanie programu funkcjonalno-użytkowego.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r. art. § 18
Część opisowa programu funkcjonalno-użytkowego, w tym opis ogólny i charakterystyczne parametry.
k.c. art. 442 § 1
Kodeks cywilny
Przedawnienie roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym (w brzmieniu obowiązującym do 26.06.2017 r. oraz po zmianie).
Pomocnicze
k.c. art. 355 § § 2
Kodeks cywilny
Należyta staranność wymagana od przedsiębiorcy.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Zmniejszenie obowiązku naprawienia szkody w przypadku przyczynienia się poszkodowanego.
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Odsetki ustawowe za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
k.c. art. 322
Kodeks cywilny
Zasądzenie odpowiedniej sumy według oceny sądu, gdy ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe lub nader utrudnione.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Stosunkowe rozdzielenie kosztów procesu.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Powierzenie rozliczenia kosztów referendarzowi sądowemu.
k.p.c. art. 192 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Skutki zbycia rzeczy lub prawa objętych sporem w toku sprawy.
k.p.c. art. 321 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie sądu żądaniem strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność deliktową za nieprawidłowe przygotowanie dokumentacji przetargowej (PFU) i skrócenie terminu składania ofert. • Zaniżony zakres robót w PFU i krótki termin uniemożliwiły powodowi rzetelne oszacowanie kosztów. • Powód poniósł szkodę w postaci konieczności wykonania prac w większym zakresie niż przewidywała oferta.
Odrzucone argumenty
Roszczenie oparte na odpowiedzialności kontraktowej lub bezpodstawnym wzbogaceniu. • Zarzut przedawnienia roszczenia. • Wykonawca miał obowiązek szczegółowo zweryfikować dane w PFU i ponosi ryzyko nieprzewidzenia kosztów. • Roszczenie o zwrot podatku VAT i zakładanego zysku.
Godne uwagi sformułowania
Podstawy roszczeń zgłoszonych przez powoda nie stanowią ani przepisy o kontraktowej odpowiedzialności odszkodowawczej, ani przepisy o nienależnym świadczeniu lub bezpodstawnym wzbogaceniu. • Znajdującym zastosowanie przepisem jest art.415 kc, przewidujący, że kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. • Na zamawiającym spoczywa obowiązek podejmowania działań z należytą starannością, tak aby zarówno określenie zakresu zamówienia, jak i jego wartości nastąpiło w sposób rzetelny, jednoznaczny i wyczerpujący. • Nie może przy tym stanowić usprawiedliwienia takiego działania podnoszona przez pozwanego na rozprawie 22 czerwca 2018 roku konieczność rzekomego niezwłocznego wykonania prac. • Powód przyczynił się w 1/3 do powstania szkody.
Skład orzekający
Kamil Gołaszewski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności zamawiającego za wadliwe przygotowanie dokumentacji przetargowej i jej skutki prawne, a także analiza przyczynienia się wykonawcy do szkody."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z przetargiem na roboty budowlane i odpowiedzialnością deliktową w fazie przedkontraktowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy zamawiającego w dokumentacji przetargowej mogą prowadzić do kosztownych sporów sądowych i jak sąd ocenia odpowiedzialność stron w takich sytuacjach. Jest to ważna lekcja dla zamawiających i wykonawców.
“Błędy w przetargu kosztowały Skarb Państwa miliony. Jak sąd rozliczył zamawiającego i wykonawcę?”
Dane finansowe
WPS: 2 810 432,93 PLN
odszkodowanie: 1 123 807,73 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.