XXV C 1619/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Zakłady (...) sp. z o.o. w W., domagał się od Skarbu Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w W. zasądzenia kwoty 5 992 331 zł tytułem odszkodowania za odstąpienie od umowy o usługi zarządzania, kontroli i nadzoru nad realizacją umowy o roboty budowlane w ramach budowy obwodnicy A. Powód argumentował, że pozwany nie miał prawa odstąpić od umowy na podstawie art. 145 ustawy Prawo zamówień publicznych. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc m.in. brak legitymacji czynnej powoda do reprezentowania całego konsorcjum oraz skuteczne odstąpienie od umowy z uwagi na istotną zmianę okoliczności (uchylenie pozwolenia na budowę). Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny, zgodnie z którym strony zawarły umowę w lutym 2007 r. na usługi nadzoru nad budową obwodnicy. Pozwany odstąpił od umowy w styczniu 2009 r., powołując się na uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę przez sąd administracyjny. Sąd uznał odstąpienie pozwanego od umowy za skuteczne, stwierdzając, że uchylenie pozwolenia na budowę stanowiło istotną zmianę okoliczności w rozumieniu art. 145 Pzp i § 6 umowy, a dalsze prowadzenie budowy nie leżało w interesie publicznym. Sąd podkreślił, że pozwany nie mógł przewidzieć wyniku postępowań sądowych dotyczących pozwolenia na budowę, a decyzja o pozwoleniu na budowę, mimo rygoru natychmiastowej wykonalności, została ostatecznie uchylona. Ponadto, sąd wskazał, że postanowienia umowy wykluczyły możliwość żądania przez powoda rekompensaty za straty lub szkody w przypadku odstąpienia, co jest zgodne z przepisami kodeksu cywilnego. W związku z tym, powództwo o odszkodowanie zostało oddalone.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia istotnej zmiany okoliczności w kontekście Pzp i umów o roboty budowlane, zasady odpowiedzialności za szkody przy odstąpieniu od umowy.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia pozwolenia na budowę w kontekście Pzp i postanowień umownych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi istotną zmianę okoliczności w rozumieniu art. 145 ustawy Prawo zamówień publicznych i § 6 umowy, uzasadniającą odstąpienie od umowy o usługi nadzoru?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi istotną zmianę okoliczności, która powoduje, że dalsze wykonanie umowy nie leży w interesie publicznym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że uchylenie pozwolenia na budowę uniemożliwiło dalsze roboty budowlane, czyniąc nadzór inwestorski bezprzedmiotowym. Dalsze prowadzenie budowy byłoby nielegalne, niecelowe i niezgodne z interesem publicznym, który w tym momencie oznaczał konieczność ochrony zasobów naturalnych.
Czy pozwany Skarb Państwa mógł przewidzieć uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę w momencie zawierania umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pozwany nie mógł przewidzieć wyniku postępowań sądowych dotyczących pozwolenia na budowę, zwłaszcza w sytuacji istnienia sprzecznych interesów różnych grup społecznych.
Uzasadnienie
Pozwany nie mógł przewidzieć skuteczności protestów organizacji ekologicznych i Rzecznika Praw Obywatelskich. Decyzja o pozwoleniu na budowę, mimo rygoru natychmiastowej wykonalności, była wydana zgodnie z prawem i mogła stanowić podstawę do kontynuowania umowy przez ponad półtora roku. Pozwany podejmował starania w celu utrzymania pozwolenia, co przeczy tezie o zakładaniu możliwości odstąpienia od umowy od początku.
Czy postanowienia umowy wyłączające odpowiedzialność odszkodowawczą w przypadku odstąpienia są skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia umowne między profesjonalnymi podmiotami, wyłączające odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu odstąpienia od umowy, są zgodne z przepisami kodeksu cywilnego, o ile nie wyłączają odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną umyślnie.
Uzasadnienie
Strony mogą ułożyć stosunek umowny według własnego uznania, w tym wyłączyć odpowiedzialność odszkodowawczą. Takie postanowienia są zgodne z art. 473 § 2 k.c., który jedynie wyłącza możliwość wyłączenia odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną umyślnie.
Czy powód wykazał wysokość szkody w rozumieniu art. 361 § 2 k.c.?
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał wysokości szkody poza utraconym zyskiem.
Uzasadnienie
Szkoda obejmuje straty poniesione oraz korzyści, które można było osiągnąć. Powód wykazał jedynie utracony zysk, nie udowadniając innych składników odszkodowania, takich jak powstanie nowych zobowiązań czy obniżenie wartości firmy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zakłady (...) sp. z o.o. w W. | spółka | powód |
| Skarb Państwa - Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w W. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
Pzp art. 145 § 1
Ustawa Prawo zamówień publicznych
Uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi istotną zmianę okoliczności powodującą, że wykonanie umowy nie leży w interesie publicznym.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik jest zobowiązany do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Pomocnicze
k.c. art. 357 § 1
Kodeks cywilny
Pojęcie nadzwyczajnej zmiany stosunków, odróżnione od istotnej zmiany okoliczności.
k.c. art. 473 § 2
Kodeks cywilny
Wyłączenie odpowiedzialności odszkodowawczej jest dopuszczalne, z wyjątkiem szkody wyrządzonej umyślnie.
k.c. art. 395 § 2
Kodeks cywilny
W razie wykonania prawa odstąpienia umowa uważana jest za niezawartą.
k.c. art. 361 § 2
Kodeks cywilny
Naprawienie szkody obejmuje straty i utracone korzyści.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonych skutków prawnych wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi istotną zmianę okoliczności w rozumieniu art. 145 Pzp i § 6 umowy. • Dalsze wykonanie umowy nie leży w interesie publicznym po uchyleniu pozwolenia na budowę. • Pozwany nie mógł przewidzieć uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. • Postanowienia umowy wyłączające odpowiedzialność odszkodowawczą w przypadku odstąpienia są skuteczne. • Powód nie wykazał wysokości szkody poza utraconym zyskiem.
Odrzucone argumenty
Pozwany nie miał prawa odstąpić od umowy. • Pozwany ponosi ryzyko związane z uzyskaniem pozwolenia na budowę z rygorem natychmiastowej wykonalności. • Pozwany nie dochował terminu do odstąpienia od umowy.
Godne uwagi sformułowania
uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę stanowiło istotną zmianę okoliczności • dalsza budowa obwodnicy A. nie leży w interesie publicznym • nie można obarczać za to odpowiedzialnością stronę stosunku cywilnoprawnego, lecz istotne jest, czy można było przewidzieć, że pozwolenie na budowę zostanie uchylone • postanowienia umowne stron pomiędzy dwoma profesjonalnymi podmiotami umowy są zgodne z bezwzględnie obowiązującymi przepisami kodeksu cywilnego
Skład orzekający
Bożena Lasota
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia istotnej zmiany okoliczności w kontekście Pzp i umów o roboty budowlane, zasady odpowiedzialności za szkody przy odstąpieniu od umowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia pozwolenia na budowę w kontekście Pzp i postanowień umownych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy dużego kontraktu infrastrukturalnego i sporu o odszkodowanie po odstąpieniu od umowy z powodu problemów prawnych z pozwoleniem na budowę, co jest częstym problemem w tego typu inwestycjach.
“Milionowe odszkodowanie za budowę obwodnicy odrzucone – sąd wyjaśnia, kiedy można odstąpić od umowy.”
Dane finansowe
WPS: 5 992 331 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.