XXIII ZS 29/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zamówienia publicznego, w którym Krajowa Izba Odwoławcza (KIO) oddaliła odwołanie wykonawców od czynności zamawiającego, uznając, że wprowadzili oni zamawiającego w błąd przy składaniu oświadczeń dotyczących braku podstaw do wykluczenia. Wykonawcy zostali odrzuceni na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 2 lit. a) Pzp w zw. z art. 109 ust. 1 pkt 8 Pzp. Sąd Okręgowy, rozpoznając skargę wykonawców, zmienił zaskarżony wyrok KIO. Sąd uznał, że KIO błędnie zinterpretowała przepis art. 109 ust. 1 pkt 8 Pzp, ponieważ nie doszło do podania obiektywnie nieprawdziwych informacji przez wykonawców. Oświadczenia dotyczące procedury samooczyszczenia (self-cleaning) były zgodne z prawdą, a spór dotyczył jedynie oceny prawidłowości przeprowadzenia tej procedury w kontekście konsorcjum. Sąd podkreślił, że ocena ta nie mogła stanowić podstawy do uznania, że zamawiający został wprowadzony w błąd. Ponadto, Sąd Okręgowy wskazał na wadliwość oceny KIO w zakresie procedury samooczyszczenia w kontekście konsorcjum, podkreślając, że odpowiedzialność powinna być przypisana tylko temu członkowi konsorcjum, wobec którego faktycznie istniały podstawy do wykluczenia. Sąd zmienił wyrok KIO, uwzględniając odwołanie w całości, nakazując unieważnienie czynności zamawiającego dotyczących wyboru oferty najkorzystniejszej i odrzucenia oferty odwołujących, a także nakazując powtórzenie czynności oceny ofert. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Pzp dotyczących wykluczenia wykonawcy z powodu wprowadzenia w błąd oraz stosowania procedury samooczyszczenia w kontekście konsorcjum.
Dotyczy specyfiki zamówień publicznych i procedury samooczyszczenia w konsorcjach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wykonawca, który w poprzednim postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego został wykluczony z powodu wprowadzenia zamawiającego w błąd, a następnie podjął kroki naprawcze (tzw. samooczyszczenie), może zostać wykluczony z kolejnego postępowania na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 Pzp, jeśli jego oświadczenia w JEDZ nie są obiektywnie nieprawdziwe, a jedynie ocena prawidłowości procedury samooczyszczenia budzi wątpliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wykonawca nie może zostać wykluczony na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 Pzp, jeśli jego oświadczenia nie są obiektywnie nieprawdziwe, a jedynie ocena prawidłowości procedury samooczyszczenia jest kwestionowana, zwłaszcza w kontekście konsorcjum.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że kluczowe dla zastosowania art. 109 ust. 1 pkt 8 Pzp jest podanie obiektywnie nieprawdziwych informacji, które wprowadzają zamawiającego w błąd. Sama ocena prawidłowości procedury samooczyszczenia, nawet jeśli budzi wątpliwości, nie stanowi podstawy do wykluczenia, jeśli oświadczenia są zgodne z prawdą. Sąd podkreślił również, że w przypadku konsorcjum, odpowiedzialność za samooczyszczenie powinna być przypisana tylko temu członkowi, wobec którego faktycznie istniały podstawy do wykluczenia.
Jak należy interpretować i stosować procedurę samooczyszczenia (art. 110 Pzp) w przypadku wykonawców ubiegających się wspólnie o udzielenie zamówienia (konsorcjum)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Procedura samooczyszczenia ma zastosowanie do wykonawcy, wobec którego istnieją podstawy do wykluczenia. W przypadku konsorcjum, jeśli podstawy do wykluczenia dotyczą tylko jednego z członków, to tylko ten członek jest zobowiązany do przeprowadzenia procedury samooczyszczenia. Nie ma podstaw do oczekiwania, że wszyscy członkowie konsorcjum przeprowadzą ją w pełnym zakresie, jeśli nie mieli wpływu na okoliczności uzasadniające wykluczenie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odwołał się do orzecznictwa i doktryny, wskazując, że art. 58 ust. 5 Pzp traktuje konsorcjum jako całość w kontekście spełniania warunków udziału, ale w zakresie wykluczenia i samooczyszczenia, odpowiedzialność powinna być indywidualna. Procedura samooczyszczenia ma charakter celowościowy i powinna być stosowana wobec tego wykonawcy, wobec którego zachodzą podstawy do wykluczenia.
Czy Krajowa Izba Odwoławcza może zmienić podstawę odrzucenia oferty wykonawcy wskazaną przez zamawiającego, rozszerzając ją na inne podstawy prawne lub oceniając inne okoliczności niż te, na które powołał się zamawiający?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Krajowa Izba Odwoławcza nie może zmieniać podstawy odrzucenia oferty wskazanej przez zamawiającego. Uzasadnienie decyzji zamawiającego jest wiążące dla stron i dla Izby.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że KIO błędnie skupiła się na ocenie prawidłowości procedury samooczyszczenia, podczas gdy zamawiający odrzucił ofertę na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 8 Pzp z powodu wprowadzenia w błąd. Ocena, czy wykonawca prawidłowo przeprowadził procedurę samooczyszczenia, nie miała znaczenia dla sprawy, jeśli podstawą odrzucenia było wprowadzenie w błąd.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. oraz (...) w T. , Izrael | inne | wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia / odwołujący / skarżący |
| Skarbu Państwa – Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (Oddział we W. ) | organ_państwowy | zamawiający / przeciwnik skargi |
| (...) spółki akcyjnej w W. | spółka | przystępujący po stronie zamawiającego / wykonawca, którego oferta została wybrana |
Przepisy (17)
Główne
Pzp art. 226 § 1 pkt 2 lit. a
Prawo zamówień publicznych
Podstawa odrzucenia oferty z powodu złożenia jej przez wykonawcę podlegającego wykluczeniu.
Pzp art. 109 § 1 pkt 8
Prawo zamówień publicznych
Wykluczenie wykonawcy, który w wyniku zamierzonego działania lub rażącego niedbalstwa wprowadził zamawiającego w błąd przy przedstawieniu informacji dotyczących braku podstaw wykluczenia, spełnienia warunków udziału lub kryteriów selekcji, lub zataił te informacje.
Pzp art. 588 § 2
Prawo zamówień publicznych
Podstawa prawna zmiany wyroku KIO przez Sąd Okręgowy.
Pomocnicze
Pzp art. 110 § 2
Prawo zamówień publicznych
Procedura samooczyszczenia – wykonawca, który podlega wykluczeniu, może przedstawić dowody na podjęcie kroków w celu uniknięcia podobnej sytuacji w przyszłości.
Pzp art. 110 § 3
Prawo zamówień publicznych
Okoliczności, w których samooczyszczenie jest skuteczne.
Pzp art. 111 § pkt 5
Prawo zamówień publicznych
Konsekwencje wykluczenia wykonawcy, w tym 2-letnie zakaz ubiegania się o zamówienia.
Pzp art. 58 § 5
Prawo zamówień publicznych
Przepisy dotyczące wykonawcy stosuje się do wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia.
k.p.c. art. 387 § 2 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym w postępowaniu skargowym.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie przepisów k.p.c. o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania przed sądem drugiej instancji.
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę na podstawie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy apelacyjnej.
Pzp art. 579 § 2
Prawo zamówień publicznych
Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.c. w postępowaniu skargowym.
Pzp art. 575
Prawo zamówień publicznych
Rozstrzyganie o kosztach postępowania odwoławczego.
Pzp art. 574
Prawo zamówień publicznych
Zaliczenie kosztów postępowania odwoławczego.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady obciążania kosztami postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres kosztów podlegających zwrotowi.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zasądzenia kosztów postępowania.
Pzp art. 589
Prawo zamówień publicznych
Zastosowanie przepisów k.p.c. o kosztach do postępowania skargowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak obiektywnie nieprawdziwych informacji w oświadczeniach wykonawców. • Niewłaściwa ocena procedury samooczyszczenia przez KIO w kontekście konsorcjum. • KIO nie mogła zmienić podstawy prawnej odrzucenia oferty wskazanej przez zamawiającego. • Wykonawcy podjęli kroki naprawcze zgodne z ówczesnym orzecznictwem.
Odrzucone argumenty
Wykonawcy wprowadzili zamawiającego w błąd, co uzasadniało odrzucenie oferty (stanowisko KIO i zamawiającego). • Procedura samooczyszczenia powinna być przeprowadzona przez każdego członka konsorcjum indywidualnie (stanowisko KIO).
Godne uwagi sformułowania
nie popiera argumentacji Odwołującego jakoby (...) (Partner konsorcjum), powołując się na czynności samooczyszczenia, których dokonało (...) (...) sp. z o.o. (Lider konsorcjum), dokonał także skutecznego samooczyszczenia. • norma prawna ujęta w art. 110 ust. 2 ustawy Pzp odnosi się do „Wykonawcy”, co oznacza, że przepis ten ma zastosowanie zarówno do wykonawcy działającego samodzielnie, jak i do wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia działających w ramach konsorcjum. • w przedmiotowym postępowaniu Partner konsorcjum ( (...) ) na wezwanie Zamawiającego z dnia 12 sierpnia 2024 r. nie przedstawił żadnych dowodów w postaci jakichkolwiek dokumentów potwierdzających podjęcie przez niego działań mających na celu uniknięcie nieprawidłowym zachowaniom (działaniom) w przyszłości. • w ustawie PZP brak jest przepisów dopuszczających możliwość przeprowadzenia procedury samooczyszczenia tylko przez jednego z członków konsorcjum (tj. Lidera konsorcjum - (...) sp. z o.o.) i która to czynność miałaby automatycznie spowodować samooczyszczenie pozostałych członków konsorcjum (tj. Partnera konsorcjum - (...) ). • w ocenie Sądu Okręgowego, w okolicznościach niniejszej sprawy nie doszło do podania przez skarżącego nieprawdziwych informacji, które mogły wprowadzić zamawiającego w błąd, ponieważ oświadczenia skarżących wykonawców nie zawierały informacji obiektywnie nieprawdziwych. […]
Skład orzekający
Anna Żuława
przewodniczący
Andrzej Kubica
sędzia
Anna Krawczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Pzp dotyczących wykluczenia wykonawcy z powodu wprowadzenia w błąd oraz stosowania procedury samooczyszczenia w kontekście konsorcjum."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki zamówień publicznych i procedury samooczyszczenia w konsorcjach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu zamówień publicznych – wykluczenia wykonawców i procedury samooczyszczenia, co jest kluczowe dla firm uczestniczących w przetargach. Sąd Okręgowy skorygował błędną interpretację KIO, co stanowi cenną lekcję.
“Zamówienia publiczne: Sąd Okręgowy koryguje KIO – kiedy samooczyszczenie chroni przed wykluczeniem?”
Dane finansowe
wpis od odwołania: 15 000 PLN
koszty postępowania odwoławczego (zastępstwo prawne odwołującego): 4592,98 PLN
koszty postępowania odwoławczego (zastępstwo prawne zamawiającego): 3600 PLN
zwrot kosztów postępowania odwoławczego na rzecz odwołującego: 19 592,98 PLN
koszty postępowania skargowego na rzecz skarżącego: 48 600 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.