Orzeczenie · 2013-10-22

XXIII GA 1120/13Oddalenie apelacji bank zapłaty kredyt

Sąd

Sąd Okręgowy w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2013-10-22

SAOSGospodarczeumowyWysokaokręgowy

kredytodsetkiwyciąg z ksiąg bankowychapelacjapostępowanie cywilneprawo bankowekoszty postępowania

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła powództwa Banku (...) S.A. przeciwko B. O. o zapłatę 45 006,44 zł wraz z odsetkami, wynikającego z umowy kredytu na zakup pojazdu. Sąd Rejonowy w Warszawie wydał wyrok zasądzający od pozwanego na rzecz banku dochodzoną kwotę wraz z odsetkami i kosztami procesu. Pozwany B. O. wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o doręczaniu pism sądowych, błędne ustalenie stanu faktycznego (wkład własny), niezasadne oddalenie wniosków dowodowych, a także naruszenie przepisów prawa materialnego dotyczących odsetek (art. 357[1] KC, art. 5 KC, art. 481 i 482 KC) oraz wykładni umowy (art. 65 KC). Sąd Okręgowy w Warszawie, rozpoznając apelację, oddalił ją. Sąd II instancji podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego co do zawarcia umowy i wysokości zadłużenia, korygując jedynie wysokość wkładu własnego pozwanego. Sąd Okręgowy uznał, że wyciąg z ksiąg bankowych, mimo zmiany przepisów (utrata mocy dokumentu urzędowego na mocy ustawy z 2013 r.), stanowił dowód prywatny, a jego treść, w połączeniu z innymi dowodami i brakiem zaprzeczenia przez pozwanego co do istnienia i wysokości zadłużenia (art. 230 kpc), uzasadniał uwzględnienie powództwa. Sąd odrzucił zarzuty apelacji dotyczące naruszeń proceduralnych, wskazując m.in. na dopuszczalność wysyłania kilku pism w jednej przesyłce i skuteczne doręczenie pisma żonie pozwanego. Zarzuty naruszenia prawa materialnego również uznano za bezzasadne, wskazując na prawidłową interpretację przepisów o odsetkach przez Sąd Rejonowy oraz brak podstaw do zastosowania art. 357[1] KC i art. 5 KC. Sąd Okręgowy podkreślił, że pozwany nie kwestionował wysokości zadłużenia ani treści umowy w postępowaniu przed Sądem I instancji, a zarzuty w tym zakresie podniesione zostały dopiero w apelacji, co czyniło je spóźnionymi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Zmiana mocy dowodowej wyciągów z ksiąg bankowych po nowelizacji Prawa bankowego z 2013 r. oraz analiza zarzutów apelacyjnych w sprawach o zapłatę z umów kredytowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy stanu prawnego po nowelizacji Prawa bankowego z 2013 r. i specyfiki postępowania apelacyjnego.

Zagadnienia prawne (4)

Czy wyciąg z ksiąg bankowych, po zmianie przepisów prawa bankowego, nadal posiada moc dokumentu urzędowego w postępowaniu cywilnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, po zmianie art. 95 Prawa bankowego ustawą z dnia 19 kwietnia 2013 r., wyciągi z ksiąg bankowych w postępowaniu cywilnym nie mają mocy prawnej dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 244 kpc i należy je traktować jako dokumenty prywatne.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na nowelizację Prawa bankowego z 2013 r., która wyłączyła moc urzędową dokumentów bankowych w postępowaniu cywilnym, zgodnie z wcześniejszymi orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego wskazującymi na brak uzasadnienia dla utrzymywania tego przywileju.

Czy pozwany skutecznie wykazał naruszenie przepisów o doręczaniu pism sądowych, które skutkowałoby nieważnością postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchybienia w doręczeniu (wysłanie pisma procesowego powoda wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy w jednej przesyłce) nie skutkowały nieważnością postępowania, zwłaszcza że pozwany ostatecznie powziął wiedzę o terminie, a doręczenie żonie pozwanego było skuteczne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć wysłanie kilku pism w jednej przesyłce było uchybieniem, nie spowodowało ono nieważności postępowania, a pozwany nie wykazał, aby uniemożliwiło mu to obronę. Doręczenie żonie pozwanego było skuteczne, a brak powiadomienia o ogłoszeniu wyroku nie wstrzymuje jego ogłoszenia.

Czy bank może naliczać odsetki umowne przekraczające odsetki maksymalne, a następnie odsetki od odsetek (anatocyzm)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w pewnych granicach. Sąd Rejonowy zasądził odsetki umowne, ale z zastrzeżeniem, że nie mogą one przekraczać odsetek maksymalnych. W przypadku przekroczenia, należą się odsetki maksymalne. Wykładnia przepisów dotyczących anatocyzmu w kontekście umów kredytowych z instytucjami kredytowymi została uznana za prawidłową.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy szczegółowo analizował kwestię odsetek, uwzględniając przepisy KC o odsetkach maksymalnych i anatocyzmie, a także specyfikę umów kredytowych. Sąd Okręgowy uznał tę analizę za prawidłową, odrzucając zarzuty apelacji dotyczące rażąco wygórowanych odsetek.

Czy kryzys gospodarczy stanowi nadzwyczajną zmianę stosunków uzasadniającą zastosowanie art. 357[1] KC (nadmierne trudności w spełnieniu świadczenia)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sam fakt wystąpienia kryzysu gospodarczego nie jest wystarczający do zastosowania art. 357[1] KC. Pozwany nie wykazał konkretnych faktów i dowodów świadczących o nadzwyczajnej zmianie stosunków i nadmiernych trudnościach.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że pozwany nie sprostał ciężarowi dowodu w zakresie wykazania przesłanek zastosowania klauzuli rebus sic stantibus.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

Bank (...) spółki akcyjnej w W.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Bank (...) spółki akcyjnej w W.	spółka	powód
B. O.	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (16)

Główne

k.c. art. 481 § 1 i 2

Kodeks cywilny

Reguluje zasady naliczania odsetek za opóźnienie.

k.c. art. 482 § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy zakazu anatocyzmu i jego wyjątków w przypadku pożyczek długoterminowych udzielanych przez instytucje kredytowe.

k.c. art. 359 § 2[1]

Kodeks cywilny

Określa maksymalną wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej.

Ustawa z dnia 19 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz ustawy o funduszach inwestycyjnych art. 1

Nowelizacja Prawa bankowego, która wyłączyła moc urzędową dokumentów bankowych w postępowaniu cywilnym.

pr. bank. art. 69

Prawo bankowe

Definicja umowy kredytu.

pr. bank. art. 95 § 1

Prawo bankowe

Przepis nadający moc prawną dokumentów urzędowych księgom rachunkowym banków i wyciągom.

pr. bank. art. 95 § 1a

Prawo bankowe

Wyłączenie mocy prawnej dokumentów urzędowych w postępowaniu cywilnym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Wyciągi z ksiąg bankowych po nowelizacji Prawa bankowego nie mają mocy dokumentów urzędowych.

k.p.c. art. 230

Kodeks postępowania cywilnego

Fakty, których strona nie zaprzeczyła, można uznać za przyznane.

k.c. art. 357[1]

Kodeks cywilny

Klauzula rebus sic stantibus - możliwość miarkowania lub rozwiązania umowy w przypadku nadzwyczajnej zmiany stosunków.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Zasada współżycia społecznego, zakaz nadużywania prawa podmiotowego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna oddalenia apelacji.

k.p.c. art. 108 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada wzajemnego zniesienia lub stosunkowego rozdzielenia kosztów.

u.k.s.c. art. 13

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Nakazanie pobrania nieuiszczonych kosztów sądowych.

k.s.h. art. 529 § 1

Kodeks spółek handlowych

Podział spółki przez wydzielenie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyciąg z ksiąg bankowych, mimo utraty mocy dokumentu urzędowego, stanowi dowód prywatny. • Pozwany nie wykazał zasadności zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych. • Pozwany nie wykazał przesłanek zastosowania art. 357[1] KC. • Zadłużenie i jego wysokość zostały przyznane przez pozwanego (art. 230 kpc).

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu wadliwego doręczenia pisma. • Zastosowanie art. 357[1] KC z powodu kryzysu gospodarczego. • Naruszenie art. 5 KC przez bank. • Naruszenie przepisów o odsetkach (art. 481, 482 KC). • Niewłaściwa wykładnia umowy (art. 65 KC).

Godne uwagi sformułowania

wyciąg z ksiąg bankowych nie ma mocy prawnej dokumentów urzędowych w rozumieniu art.244 kpc • wyciąg z ksiąg bankowych należało zatem potraktować jako dokument prywatny (art.245 kpc) • w niniejszej sprawie nie zachodzi nieważność postępowania • powołany przepis wzmacniał pozycję procesową banku wobec drugiej strony postępowania, a konsekwencją była zmiana reguł dowodowych • taka konstrukcja, wprowadzona do polskiego systemu prawnego po II wojnie światowej, stała się reliktem gospodarki nakazowo – rozdzielczej.

Skład orzekający

Wiktor Piber

przewodniczący

Renata Puchalska

sędzia

Małgorzata Siemianowicz - Orlik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zmiana mocy dowodowej wyciągów z ksiąg bankowych po nowelizacji Prawa bankowego z 2013 r. oraz analiza zarzutów apelacyjnych w sprawach o zapłatę z umów kredytowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego po nowelizacji Prawa bankowego z 2013 r. i specyfiki postępowania apelacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie jest interesujące ze względu na zmianę statusu prawnego wyciągów z ksiąg bankowych, co ma istotne znaczenie praktyczne dla banków i kredytobiorców. Analiza zarzutów apelacyjnych jest również pouczająca.

“Wyciąg z ksiąg bankowych już nie dowodzi? Sąd Okręgowy wyjaśnia, jak traktować dokumenty bankowe po zmianie prawa.”

Dane finansowe

WPS: 45 006,44 PLN

kwota główna: 45 006,44 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 1200 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników