XX GC 1022/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódki I.R. i A.F., wspólniczki spółki Hotel (...) sp. z o.o., wniosły o stwierdzenie nieważności uchwały nr (...) Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 14 października 2016 roku, dotyczącej zmian w zarządzie spółki. W przypadku nieuwzględnienia tego żądania, domagały się ustalenia nieistnienia uchwały, a ewentualnie jej uchylenia. Jako podstawę nieważności wskazywały nieprawidłowe zwołanie zgromadzenia przez jednego członka zarządu oraz fakt zbycia udziałów wspólniczki I.R. w postępowaniu egzekucyjnym. W przypadku żądania uchylenia uchwały, powódki podnosiły jej sprzeczność z dobrymi obyczajami i interesem spółki. Pozwana spółka wniosła o oddalenie powództwa. Sąd Okręgowy ustalił stan faktyczny, w tym datę powstania spółki, skład wspólników i zarządu, a także wcześniejsze postępowania sądowe dotyczące uchwał z 8 kwietnia 2013 roku oraz wyrok zasądzający od I.R. na rzecz spółki kwotę 345 248 zł, który skutkował egzekucyjnym zbyciem jej udziałów. Sąd Okręgowy oddalił powództwo. W odniesieniu do żądania stwierdzenia nieważności uchwały, sąd uznał, że zgromadzenie zostało zwołane prawidłowo, ponieważ w dniu zwołania (26 września 2016 r.) w skład zarządu wchodziła już tylko jedna osoba (G.S.), a wcześniejsze orzeczenie stwierdzające nieważność uchwały odwołującej I.R. z zarządu nie było jeszcze prawomocne. Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z 18 września 2013 r. (III CZP 13/13), zgodnie z którą skutek nieważności uchwały powstaje dopiero po prawomocnym orzeczeniu sądu. Zarzuty dotyczące głosowania osoby nieuprawnionej również uznano za niezasadne, wskazując na fakt zbycia udziałów w postępowaniu egzekucyjnym. Żądanie ustalenia nieistnienia uchwały zostało oddalone z uwagi na niedopuszczalność takiego trybu zaskarżenia uchwał wspólników spółek kapitałowych na gruncie Kodeksu spółek handlowych, który wyłącza stosowanie art. 189 k.p.c. Sąd podkreślił, że przepisy KSH kompleksowo regulują zaskarżalność uchwał, a tryb dotyczący uchwał sprzecznych z ustawą ma zastosowanie także do uchwał określanych jako nieistniejące. Powództwo o uchylenie uchwały zostało oddalone z powodu braku uzasadnienia ze strony powódek, które nie wykazały, w jakim zakresie uchwała narusza dobre obyczaje, interes spółki lub prowadzi do pokrzywdzenia wspólników. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNiedopuszczalność zaskarżania uchwał wspólników spółek kapitałowych w trybie art. 189 k.p.c. oraz zasady prawidłowego zwoływania zgromadzeń wspólników i skutki prawomocności orzeczeń.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej spółek kapitałowych i procedur zaskarżania uchwał.
Zagadnienia prawne (4)
Czy uchwała Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników spółki z o.o. zwołana przez jednego członka zarządu, gdy zarząd jest dwuosobowy, jest nieważna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli w momencie zwołania zgromadzenia w skład zarządu wchodziła już tylko jedna osoba, a wcześniejsza uchwała odwołująca drugiego członka zarządu nie była jeszcze prawomocna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zgromadzenie zostało zwołane prawidłowo, ponieważ w dniu zwołania zarząd był jednoosobowy. Skutek nieważności uchwały powstaje dopiero po prawomocnym orzeczeniu sądu.
Czy wadliwość głosowania przez osobę, której udziały zostały zbyte w postępowaniu egzekucyjnym, skutkuje nieważnością uchwały wspólników?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli udziały zostały faktycznie zbyte w toku postępowania egzekucyjnego, a powódki miały o tym informację.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zbycie udziałów w postępowaniu egzekucyjnym było skuteczne, a powódki miały o tym wiedzę, co wykluczało zarzut głosowania przez osobę nieuprawnioną.
Czy można dochodzić ustalenia nieistnienia uchwały wspólników spółki kapitałowej w trybie art. 189 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jest to niedopuszczalne. Uchwały wspólników spółek kapitałowych sprzeczne z prawem lub wadliwe podlegają zaskarżeniu wyłącznie w trybach przewidzianych w Kodeksie spółek handlowych (art. 252 k.s.h. dla nieważności, art. 249 k.s.h. dla uchylenia).
Uzasadnienie
Kodeks spółek handlowych kompleksowo reguluje zaskarżalność uchwał, wyłączając stosowanie art. 189 k.p.c. Konstrukcja uchwały nieistniejącej wykształcona na gruncie poprzednich przepisów nie ma zastosowania. Tryb z art. 189 k.p.c. jest zarezerwowany dla innych organów.
Czy uchwała wspólników może zostać uchylona z powodu sprzeczności z dobrymi obyczajami lub godzenia w interes spółki, jeśli powódki nie przedstawiły uzasadnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli powódki nie przedstawiły konkretnych dowodów i uzasadnienia wskazującego na naruszenie dobrych obyczajów, interesu spółki lub pokrzywdzenie wspólników.
Uzasadnienie
Powódki nie uzasadniły żądania uchylenia uchwały, ograniczając się do powtórzenia przesłanek ustawowych. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywał na nich.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. R. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. F. | osoba_fizyczna | powódka |
| Hotel (...) sp. z o.o. z siedzibą w W. | spółka | pozwana |
| P. S. | osoba_fizyczna | nabywca udziałów w postępowaniu egzekucyjnym |
| G. S. | osoba_fizyczna | wspólniczka, członek zarządu |
| M. S. | osoba_fizyczna | wspólniczka, członek zarządu |
Przepisy (8)
Główne
k.s.h. art. 252 § 1
Kodeks spółek handlowych
Osobom lub organom spółki przysługuje prawo do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą.
k.s.h. art. 250
Kodeks spółek handlowych
Katalog podmiotów uprawnionych do wytoczenia powództwa o uchylenie lub stwierdzenie nieważności uchwały wspólników.
Pomocnicze
k.s.h. art. 249
Kodeks spółek handlowych
Podstawa do zaskarżenia uchwały sprzecznej z umową spółki lub dobrymi obyczajami.
k.s.h. art. 422
Kodeks spółek handlowych
Podstawa do zaskarżenia uchwały sprzecznej z umową spółki lub dobrymi obyczajami.
k.s.h. art. 425
Kodeks spółek handlowych
Podstawa do zaskarżenia uchwały sprzecznej z ustawą.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa; wyłączone w przypadku uchwał wspólników spółek kapitałowych.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zgromadzenie wspólników zostało zwołane prawidłowo, ponieważ w dniu zwołania zarząd był jednoosobowy. • Skutek nieważności uchwały powstaje dopiero po prawomocnym orzeczeniu sądu. • Zbycie udziałów w postępowaniu egzekucyjnym było skuteczne, a powódki miały o tym wiedzę. • Niedopuszczalność dochodzenia ustalenia nieistnienia uchwały w trybie art. 189 k.p.c. • Brak uzasadnienia żądania uchylenia uchwały przez powódki.
Odrzucone argumenty
Zgromadzenie zostało zwołane nieprawidłowo przez jednego członka zarządu. • Udziały wspólniczki I.R. zostały zbyte w postępowaniu egzekucyjnym, co czyniło głosowanie na zgromadzeniu wadliwym. • Uchwała jest sprzeczna z dobrymi obyczajami, godzi w interes spółki i ma na celu pokrzywdzenie wspólników.
Godne uwagi sformułowania
skutek prawny nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą powstaje dopiero w następstwie wydania konstytutywnego prawomocnego orzeczenia sądowego, eliminującego ex tunc uchwałę z obrotu prawnego • przez pojęcie "uchwały sprzecznej z ustawą" należy bowiem rozumieć uchwałę naruszającą przepisy prawa dotyczące tak samego procesu podejmowania uchwały, jak i treści uchwały • wprowadzenie konstrukcji uchwały nieistniejącej, służącej do kwestionowania uchwał wspólników spółek kapitałowych na podstawie art. 189 k.p.c. przez każdą zainteresowaną osobę i w dowolnym czasie stanowi zagrożenie dla interesów spółki i bezpieczeństwa obrotu • tryb przewidziany w kodeksie spółek handlowych wyczerpuje prawne możliwości wzruszania uchwał zgromadzenia wspólników
Skład orzekający
Maciej Kruszyński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zaskarżania uchwał wspólników spółek kapitałowych w trybie art. 189 k.p.c. oraz zasady prawidłowego zwoływania zgromadzeń wspólników i skutki prawomocności orzeczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej spółek kapitałowych i procedur zaskarżania uchwał.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych kwestii proceduralnych w prawie spółek handlowych, w tym niedopuszczalności pewnych trybów zaskarżania uchwał i znaczenia prawomocności orzeczeń, co jest istotne dla praktyków.
“Czy uchwała wspólników może być "nieistniejąca"? Sąd wyjaśnia, kiedy można ją zaskarżyć.”
Dane finansowe
zasądzone od I.R. na rzecz spółki z tytułu niewpłacenia dopłat: 345 248 PLN
koszty procesu zasądzone od powódek na rzecz pozwanego: 557 PLN
koszty zastępstwa procesowego zasądzone od powódek na rzecz pozwanego: 540 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.